Yatarken Kötüleşen Düşük Kan Şekeri (Hipoglisemi)

Genel Bakış

Düşük kan şekeri (hipoglisemi), kanınızdaki şeker miktarının normalin altına düşmesidir. Yattığınızda veya uyurken bazı belirtiler daha yoğun hissedilebilir ve fark edilmesi gecikebilir. Bu durum özellikle gece saatlerinde tehlikeli olabilir.

Şeker hastalığı (diyabet) tedavisi gören kişiler arasında oldukça yaygındır. Diyabeti olmayanlarda ise daha nadirdir.

Her yaştan bireyi etkileyebilir. En çok insülin veya sülfonilüre benzeri şeker düşürücü ilaç kullanan diyabet hastalarını, yaşlıları ve küçük çocukları etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gece terlemesi
• Uykuda huzursuzluk ve kabuslar
• Sabah yorgun uyanma
• Baş ağrısı ile uyanma
• Titreme
• Çarpıntı
• Aşırı açlık hissi
• Sinirlilik veya huysuzluk
• Baş dönmesi
• Yatarken belirtilerin daha yoğun hissedilmesi

Çocuklarda belirtiler

• Huysuzluk ve ağlama
• Solgun görünüm
• Uykuya dalamama veya sık uyanma
• İştahsızlık
• Gece korkuları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı (bilinç bulanıklığı)
• Denge bozukluğu ve düşme riski
• Uykuya meyil
• Konuşma güçlüğü
• Gün içinde aşırı yorgunluk

Nedenler

Ana nedenler

• Diyabet tedavisinde kullanılan insülin veya bazı hapların etkisi
• Öğün atlama veya yetersiz karbonhidrat alma
• Fazla alkol tüketimi
• Yoğun ve uzun süreli egzersiz
• Uzun süre aç kalma
• Nadir görülen bazı hormonal bozukluklar (örneğin insülinoma)

Risk faktörleri

• Diyabet hastası olmak
• Böbrek veya karaciğer hastalığı bulunması
• İleri yaş
• İnsülin tedavisi kullanmak
• Düzensiz beslenme alışkanlığı
• Alkol kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Düşük kan şekeri belirtileri sık sık tekrarlıyorsa
• Yatınca veya uyurken belirtileriniz kötüleşiyorsa
• Şiddetli yorgunluk ve halsizlik yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet tedavisi altındaysanız ve sık düşükler yaşıyorsanız
• Belirtiler nedeniyle uyku kaliteniz ve günlük yaşamınız etkileniyorsa
• Bu durumun neden olduğu kaygı ve endişe hissediyorsanız

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyecek, kan şekeri ölçümü yapacak ve gerekirse açlık veya yemek sonrası testler isteyebilecektir.

Yapılabilecek testler

• Parmak ucundan kan şekeri ölçümü
• Açlık kan şekeri testi
• Şeker yükleme testi (oral glukoz tolerans testi)
• Uzun süreli açlık testi (nadir durumlarda)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizden belirti günlüğü tutmanızı isteyebilir. Hafif şekerli bir gıda alıp belirtilerin geçip geçmediğine bakılabilir. Teşhis için belirtiler ve ölçümler birlikte değerlendirilir.

Tedavi

Tedavinin amacı, kan şekerinizi dengede tutmak ve düşme ataklarını önlemektir. Altta yatan nedene göre tedavi planı kişiye özel olarak düzenlenir.

Evde kişisel bakım

• Öğünlerinizi düzenli bir şekilde atlamadan yapın
• Yanınızda doktorunuzun önerdiği hızlı etkili bir karbonhidrat kaynağı bulundurun
• Alkolü sınırlandırın veya tamamen bırakın
• Kan şekerinizi doktorunuzun önerdiği sıklıkta ölçün
• Egzersiz öncesinde ve sonrasında yeterli karbonhidrat aldığınızdan emin olun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz diyabet ilaçlarınızı veya insülin dozunuzu yeniden ayarlayabilir. Altta yatan hormonal bir sorun varsa, özel tedavi planları uygulanabilir. Tedavide amaç kan şekerini hedef aralıkta tutacak şekilde ilaçları ve yaşam tarzı önerilerini kişiselleştirmektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, pankreasta insülin salgılayan bir tümör (insülinoma) cerrahi olarak çıkarılabilir.

Bu durumla yaşamak

Düzenli öğünler, düzenli uyku ve kan şekeri takibi hayatınızı kolaylaştırır. Yatarken belirtilere dikkat edin; gece boyunca kan şekeri ölçümü yapabilen cihazlar varsa bu durumu takip etmenize yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Vücudunuzu dinleyin ve belirtileri tanıyın
• Doktorunuzun görüşüyle yanınızda hızlı etkili karbonhidrat taşıyın
• Uyku düzeninize dikkat edin, yeterli ve düzenli uyuyun
• Aile bireylerinize ve yakın arkadaşlarınıza düşük kan şekeri belirtilerini öğretin

Diyet ve egzersiz

Az ve sık yemek yiyin. Karbonhidratları protein ve lifle birlikte tüketmek kan şekerinin daha dengeli olmasını sağlayabilir. Egzersiz sırasında ve sonrasında kan şekerinizi kontrol edin, gerekirse antrenman sonrası sağlıklı bir atıştırmalık tüketin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli düşük kan şekeri yaşamak kaygı, korku ve endişe yaratabilir. İş, okul ve sosyal yaşamda kısıtlamalara yol açabilir. Bu duyguları yönetmek için sevdiklerinizle konuşmak veya bir uzmandan destek almak önemlidir.

Önleme

Çoğu zaman önlenebilir. Öğün atlamayın, alkolü sınırlandırın, ilaçlarınızı doktorunuzun tarif ettiği gibi kullanın ve düzenli kontrol yaptırın.

Tarama programları

Diyabet hastalarının düzenli olarak kan şekerini ölçmesi ve doktorunun planladığı kontrolleri aksatmaması önemlidir. Riskli bireylerde açlık kan şekeri testi yaptırmak erken tanıya yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bilinç kaybı
• Nöbet geçirme
• Koma
• Uzun süreli hafıza sorunları
• Düşme ve kazalara bağlı yaralanmalar

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve düzenli yaşam alışkanlıklarıyla düşük kan şekeri büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Zamanla belirtileri tanımayı öğrenir, önleminizi alır ve bu durumun hayatınız üzerindeki etkisini azaltabilirsiniz.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.