Ani Şeker Düşmesi (Hipoglisemi)

Genel Bakış

Ani şeker düşmesi, kan şekerinin normalin altına düşmesi durumudur. Halk arasında 'şeker koması' olarak da bilinir, ancak çoğu zaman bilinç kaybı olmaz. Vücut yeterli enerji alamadığında ortaya çıkan bu durum, hızlı ve doğru müdahale ile genellikle kısa sürede düzelir.

Evet, özellikle şeker hastalığı tedavisi gören kişilerde oldukça yaygındır. Tedavi edilmediği takdirde herkes için risk oluşturabilir.

Şeker düşmesi, diyabet tedavisi gören herkesi etkileyebilir. Ayrıca çok uzun süre aç kalan, aşırı alkol tüketen veya bazı metabolik ve hormonal hastalıkları olan kişilerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Titreme ve üşüme hissi
• Terleme, yapışkan ve soğuk bir cilt
• Çarpıntı, kalbin hızlı atması
• Açlık hissi ve mide boşluğu
• Sinirlilik, huzursuzluk ve gerginlik
• Yorgunluk ve hâlsizlik
• Bulanık görme
• Baş ağrısı
• Konsantrasyon güçlüğü ve kafa karışıklığı

Çocuklarda belirtiler

• Bebek ve çocuklarda huzursuzluk, aşırı ağlama veya tersine uyku hâli
• Soluk veya morumsu cilt
• Dikkat dağınıklığı, sınıf içinde uyuklama
• Bayılma veya havale geçirme riski

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Baş dönmesi ve dengesizlik, düşme eğilimi
• Şaşkınlık ve zaman/mekân karışıklığı
• Konuşmada bozukluk veya anlamsız kelimeler
• Gece terlemesi veya kabuslar

Nedenler

Ana nedenler

• Kan şekerini düşüren ilaçların fazla veya yanlış zamanda alınması
• Öğün atlamak, geç yemek veya yetersiz karbonhidrat almak
• Normalden fazla veya plandan uzun süreli egzersiz yapmak
• Aç karnına alkol almak
• Bazı nadir hormonal veya metabolik bozukluklar

Risk faktörleri

• Diyabet tedavisi görüyor olmak
• Böbrek veya karaciğer hastalığının bulunması
• İleri yaş
• Düzensiz ve yetersiz beslenme
• Uzun süreli açlık veya ağır alkol tüketimi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Evde şeker takviyesi yapmanıza rağmen belirtiler düzelmiyorsa
• Sık sık şeker düşmesi yaşıyorsanız ve bu durum günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Şeker düşmesi sırasında düşme veya yaralanma meydana geldiyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet tedavinizi ve ilaç dozlarınızı gözden geçirmek için düzenli doktor kontrolü
• Yeni fark ettiğiniz şeker düşmesi belirtileri varsa randevu almak
• Diyabet tanınız olmasa bile sık sık bu belirtileri yaşıyorsanız doktorunuza başvurmak

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, tıbbi geçmişinizi sorgular ve kan şekeri ölçümü yapar. Şeker düşmesi sırasında veya sonrasında yapılan ölçümler ve gereken durumlarda açlık testleri tanıya yardımcı olur.

Yapılabilecek testler

• Kan şekeri ölçümü
• Açlık kan şekeri testi
• Şeker düşüklüğü sırasında alınan kan örneği
• Gerekli görülen diğer metabolik ve hormonal kan testleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizden şeker düşmesi yaşadığınız anlardaki belirtileri ve ölçüm sonuçlarını bir günlüğe yazmanızı isteyebilir. Tanı süreci, belirtilerinizin sıklığına ve şiddetine göre şekillenir.

Tedavi

Şeker düşmesinin tedavisinde asıl amaç, kan şekerini hızlı ve güvenli bir şekilde normale döndürmek ve tekrar yaşanmasını önlemektir. Tedavi, düşmeye neden olan duruma göre kişiye özel olarak planlanır.

Evde kişisel bakım

• Şeker düşüklüğünü hissettiğinizde güvenli bir yerde oturun ve hızlı emilen şekerli bir besin veya içecek tüketin (örneğin meyve suyu, şekerli içecek, bal veya şeker).
• Belirtiler geçene kadar araç kullanmayın, ağır makine ve ekipmanlarla çalışmayın.
• Yanınızda her zaman şekerli küçük bir atıştırmalık bulundurun.
• Şeker düşmesi geçtikten sonra protein ve kompleks karbonhidrat içeren küçük bir ara öğün tüketin.
• Diyabet tedavisi görüyorsanız, ilaçlarınızı ve öğün saatlerinizi doktorunuzun önerdiği şekilde düzenleyin.

Tıbbi tedaviler

Tıbbi tedavi, şeker düşmesinin nedenine göre değişir. Diyabet hastalarında genellikle ilaç dozlarının yeniden ayarlanması ve öğün planının gözden geçirilmesi yeterlidir. Nadir görülen hormonal nedenler varsa, doktorunuz bu duruma yönelik özel tedavi seçenekleri önerebilir. Kan şekeri çok düşükse ve kişi bilinç kaybı yaşıyorsa, hastane ortamında acil tıbbi destek gerekebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğunu yalnızca bir doktor belirleyebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi müdahale, çok nadir durumlarda ve örneğin pankreas kaynaklı bir tümör gibi altta yatan net bir neden varsa gündeme gelebilir. Bu durumda doktorunuz ameliyat gerekip gerekmediğini sizinle paylaşır.

Bu durumla yaşamak

Şeker düşmesiyle yaşarken düzenli öğünler yapmak, kan şekerini düzenli ölçmek ve yanınızda şekerli bir şey bulundurmak hayatınızı kolaylaştırır. Belirtileri erken fark edersiniz ve hızla müdahale edebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Öğün saatlerini atlamadan, düzenli ve dengeli beslenin.
• Egzersiz yapmadan önce ve sonra karbonhidrat alımını planlayın.
• Alkol tüketiyorsanız mutlaka bir şeyler yiyin ve ölçülü olun.
• Düzenli doktor kontrollerinizi ve kan şekeri takiplerinizi aksatmayın.

Diyet ve egzersiz

Kompleks karbonhidratlar (tam tahıllar, baklagiller, sebzeler) protein ve sağlıklı yağlarla birlikte tüketildiğinde kan şekerinin dengeli seyretmesine yardımcı olur. Egzersizin süresi ve zamanı, şeker düşmesini önlemek için diyetisyen veya doktorla birlikte planlanmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sık yaşanan şeker düşmeleri kaygı, endişe ve hatta depresif duygulara yol açabilir. Bu duyguları yönetmek için profesyonel destek almak, hem ruh hem beden sağlığınız için önemlidir.

Önleme

Evet, şeker düşmesi çoğu zaman önlenebilir. Kan şekerini düzenli izlemek, öğün saatlerine ve içeriğine dikkat etmek, ilaçları doktorun önerdiği şekilde kullanmak ve belirtileri erken tanımak şeker düşmesini büyük ölçüde önler.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şeker düşmesi tedavi edilmezse kafa karışıklığı, bayılma ve havale gibi ciddi durumlara yol açabilir.
• Tekrarlayan şeker düşmeleri zamanla hipoglisemi farkındalığını azaltır; kişi düşük şekeri hissetmekte zorlanabilir.
• Ağır şeker düşmeleri kalp ritim bozukluklarına ve uzun süreli durumlarda beyin hasarına neden olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Zamanında müdahale edildiğinde şeker düşmesi çoğu zaman sorunsuz düzelir. Doktorunuzun verdiği tedavi ve önleme adımlarını uyguladığınızda, bu durumun hayatınız üzerinde kalıcı olumsuz bir etki bırakması beklenmez.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.