Yatınca Kötüleşen Tiroid Belirtileri

Genel Bakış

Tiroid, boynun ön tarafında bulunan, kelebek şeklinde küçük bir bezdir. Vücudun enerji kullanımını düzenler. Bazı kişilerde tiroid büyüyebilir veya hormon üretimi değişebilir; bu durumda, özellikle yatınca ve düz bir zemine uzanınca nefes darlığı, boğazda baskı hissi veya çarpıntı gibi belirtiler ortaya çıkabilir veya artabilir.

Tiroid hastalıkları toplumda sık görülür, ancak 'yatınca artan belirti' tek başına çok yaygın bir yakınma değildir. Daha çok guatrı olan ve ileri yaştaki kişilerde görülür.

Tiroid sorunları herkesi etkileyebilir, ancak kadınlarda, 50 yaş üstü bireylerde ve ailesinde tiroid hastalığı olanlarda daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yatınca veya sırtüstü uzandığınızda nefes darlığı ya da boğazda tıkanıklık hissi
• Boyunda baskı, dolgunluk veya yumru hissi
• Kalbin çok hızlı ya da düzensiz atması (çarpıntı), özellikle uzanınca fark edilir
• Gece yatakta öksürük veya boğuk ses
• Uykuya dalmada zorluk veya boğulma hissiyle uyanma
• Huzursuzluk, sıkıntı ve kaygı (özellikle tiroid fazla çalışıyorsa)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda tiroid büyümesi nadirdir, ancak büyüme geriliği, huzursuzluk, beslenme güçlüğü veya gece nefes sesi gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda kalp çarpıntısı, nefes darlığı ve yorgunluk gibi belirtiler daha silik ya da başka hastalıklarla karışabilir. Ayrıca ileri yaşta guatr daha sık büyüyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• İyot eksikliği veya fazlalığı
• Bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırması (Hashimoto gibi otoimmun tiroidit)
• Tiroid nodülleri (iyi veya kötü huylu kitleler)
• Tiroid bezinin aşırı çalışması (hipertiroidi)
• Tiroid bezinin yetersiz çalışması (hipotiroidi)
• Tiroid iltihabı (tiroidit)

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• 50 yaş üstü
• Ailede tiroid hastalığı öyküsü
• Boyna daha önce radyasyon tedavisi alınmış olması
• Sigara içmek
• Aşırı stresli yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı yatınca artıyor ve günlük yaşamınızı etkiliyorsa veya dinlenirken bile nefes almada zorluk varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boynunuzda bir yumru veya şişlik fark ettiyseniz, sık sık çarpıntı yaşıyorsanız, sesiniz kısıldıysa ya da yorgunluk ve uykusuzluk çekiyorsanız bir dahiliye veya endokrinoloji (hormon hastalıkları) uzmanına görünün.

Tanı

Doktorunuz önce size belirtilerinizi soracak ve boynunuzu elle muayene edecektir. Ardından kan tahlilleri ve görüntüleme yöntemleri ile tiroidinizin çalışmasını ve yapısını değerlendirecektir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: TSH, serbest T3 ve T4
• Tiroid ultrasonu (yapıyı ve nodülleri görmek için)
• Tiroid sintigrafisi (gerekiyorsa, tiroid bezinin işlevini haritalamak için)
• Gerekirse başka görüntüleme veya ince iğne biyopsisi

Randevunuzda neler beklenir

Hekiminiz tanı koymak için muayene, kan testi ve gerekirse görüntüleme isteyecektir. Sonuçlara göre size özel bir plan yapılacaktır. Bu süreç genellikle birkaç gün sürer ve pek çok kişi için endişelenecek bir durum değildir.

Tedavi

Tedavi belirtilerin nedenine bağlıdır. Amaç hormonları normal düzeye getirmek, şikayetleri azaltmak ve olası komplikasyonları önlemektir. Tedaviniz doktor kontrolünde planlanmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Yatağın başını yükseltin veya kalın yastık kullanın.
• Sırtüstü yerine yan yatmayı deneyin.
• Geç saatte ağır yemeklerden ve alkolden kaçının.
• Düzenli ve sakin bir uyku rutini oluşturun.
• Belirtilerinizi bir günlüğe not edin; nelerin arttırdığını öğrenin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz tiroidin az veya çok çalışmasına göre ilaç tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar hormon seviyesini dengelemeye yöneliktir. Ayrıca çarpıntı ve huzursuzluğu azaltmak için kalbi yatıştıran ilaçlar da eklenebilir. Hangi ilaç ve dozun size uygun olduğuna yalnızca doktorunuz karar verir. Reçetesiz ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer tiroid bezi soluk borusuna ciddi baskı yapıyorsa, nefes almayı engelliyorsa veya kanser şüphesi varsa cerrahi müdahale gerekebilir. Bu karar uzman hekimler tarafından birlikte verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Tiroid hastalıkları genellikle uzun süreli takip gerektirir. Düzenli doktor kontrolleri, ilaçlarınızı aksatmadan kullanmak ve belirtilerinizi tanımak günlük yaşamınızı büyük ölçüde koaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gece aynı saatte yatmaya çalışın.
• Sigaradan ve dumansız elektronik nikotin ürünlerinden uzak durun.
• Stresle başa çıkmak için nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın.
• Belirtilerinizin arttığını hissettiğinizde hemen doktorunuza danışın.

Diyet ve egzersiz

İçinde iyot bulunan yeterli ve dengeli beslenin. Normal ölçülerde iyotlu tuz kullanın. Lahana, brokoli, soya gibi bazı besinler çok fazla tüketilirse tiroidi etkileyebilir; ancak normal porsiyonlarda sorun oluşturmaz. Egzersiz zindelik verir, ancak çarpıntınız varsa spor öncesi doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tiroid hastalıkları hem bedenen hem ruhen yorma olabilir. Hormon düzensizlikleri kaygı, huzursuzluk ve çarpıntıya yol açabilir. Bu durum psikolojik sorun olarak yanlış yorumlanabilir. Duygularınızı doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Otoimmün tiroid hastalıkları tam olarak önlenemez, ancak iyot dengesine dikkat etmek, sigaradan uzak durmak ve boyun bölgesine gereksiz radyasyon maruziyetini azaltmak riski düşürebilir.

Tarama programları

Ailenizde tiroid hastalığı varsa veya belirtileriniz varsa, doktorunuza danışarak bir tiroid kontrolü yaptırabilirsiniz. Türkiye'de koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında bazı hastanelerde tiroid muayenesi yapılmaktadır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Büyüyen guatr soluk borusunu iyice daraltarak nefes yetmezliğine yol açabilir.
• Kontrolsüz hipertiroidi kalpte ritim bozukluklarına ve kalp yetmezliğine neden olabilir.
• Uzun süreli hipotiroidi kolesterol yüksekliği, depresyon ve kalp damar hastalıkları riskini artırabilir.

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedaviyle tiroid hastalıklarının çoğu başarıyla kontrol altına alınır. Pek çok kişi düzenli takip ve tedaviyle normal ve sağlıklı bir yaşam sürdürür. Yalnız değilsiniz, adım adım doktorunuzun rehberliğinde iyileşme mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.