Inkontinens: Bila Perlu Mendapatkan Rawatan

Gambaran keseluruhan

Inkontinens ialah keadaan di mana seseorang tidak dapat menahan air kencing lalu bocor tanpa disengajakan. Ini bukan penyakit, tetapi simptom yang boleh disebabkan oleh pelbagai masalah kesihatan.

Sangat biasa. Ramai lelaki dan wanita di Malaysia mengalaminya, terutamanya apabila meningkat usia, tetapi ramai tidak melaporkannya.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada wanita (terutama selepas bersalin), lelaki dengan masalah prostat, warga emas, dan mereka yang mempunyai penyakit kronik seperti kencing manis.

Gejala

Gejala biasa

• Bocor air kencing ketika batuk, bersin, ketawa, atau bersenam.
• Rasa tiba-tiba ingin kencing dan sukar ditahan.
• Kencing dengan kerap, lebih daripada 8 kali sehari.
• Bangun malam untuk kencing lebih daripada satu kali.

Gejala pada kanak-kanak

• Mengompol selepas umur 5 tahun walaupun sudah dilatih.
• Anak kencing berterusan walaupun sedang bermain.
• Rasa sakit atau pedih ketika kencing.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Bocor air kencing tanpa rasa nak kencing.
• Kerap bangun malam untuk ke tandas.
• Sukar sampai ke tandas tepat pada waktunya.

Punca

Punca utama

• Kelemahan otot lantai pelvis selepas bersalin atau akibat penuaan.
• Pembesaran prostat pada lelaki.
• Jangkitan saluran kencing.
• Gangguan saraf seperti strok atau kencing manis.

Faktor risiko

• Berat badan berlebihan atau obesiti.
• Merokok.
• Bersalin secara normal secara berulang.
• Penyakit kronik seperti diabetes dan penyakit saraf.
• Ubat-ubatan tertentu yang menjejaskan pundi kencing.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda tiba-tiba tidak dapat kencing langsung.
• Jika anda melihat darah dalam air kencing tanpa rasa sakit.
• Jika bocor air kencing disertai demam.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika kebocoran kencing mengganggu aktiviti harian atau tidur.
• Jika anda bangun malam lebih daripada dua kali untuk kencing.
• Jika anda berasa malu untuk keluar atau berjumpa orang lain.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan, dan melakukan pemeriksaan fizikal. Anda mungkin diminta mencatat diari kencing untuk melihat corak.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing untuk mengesan jangkitan atau darah.
• Pemeriksaan pelvis (untuk wanita).
• Ujian fungsi pundi kencing (urodinamik) untuk melihat bagaimana pundi kencing menyimpan dan melepaskan air kencing.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin dirujuk kepada pakar urologi atau ginekologi. Rawatan biasanya dimulakan dengan perubahan gaya hidup dan latihan otot lantai pelvis sebelum ujian lanjut.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca dan jenis inkontinens. Kebanyakan pesakit boleh membaik dengan rawatan konservatif iaitu tanpa pembedahan.

Penjagaan diri di rumah

• Latihan otot lantai pelvis (senaman Kegel) secara teratur.
• Menjadualkan waktu kencing, contohnya setiap 2 jam.
• Mengekalkan berat badan yang sihat.
• Mengurangkan kafein dan minuman berkarbonat.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mencadangkan terapi tingkah laku, ubat-ubatan yang membantu mengendurkan otot pundi kencing atau menguatkan sfinkter, alat sokongan seperti pessary, atau prosedur lain. Ubat hanya boleh diberikan oleh doktor selepas penilaian menyeluruh.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan boleh dipertimbangkan jika rawatan lain tidak berkesan, contohnya untuk menyokong pundi kencing atau memperbaiki kedudukan organ. Keputusan ini dibuat bersama pakar selepas perbincangan terperinci.

Hidup dengan keadaan ini

Guna pad inkontinens yang selesa untuk memberikan keyakinan semasa keluar. Rancang perjalanan dengan mengenal pasti lokasi tandas terlebih dahulu.

Tip gaya hidup

• Minum air secukupnya tetapi elak minum berlebihan sebelum tidur.
• Amalkan senaman Kegel secara teratur.
• Kosongkan pundi kencing sepenuhnya setiap kali ke tandas.

Diet dan senaman

Amalkan diet tinggi serat untuk mengelakkan sembelit yang boleh memburukkan inkontinens. Lakukan senaman ringan seperti berjalan untuk mengekalkan berat badan dan kekuatan otot.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Inkontinens boleh menyebabkan malu, tekanan, dan pengasingan sosial. Penting untuk mendapatkan sokongan emosi. Jika anda berasa sedih atau cemas, bercakap dengan ahli keluarga, kaunselor, atau hubungi talian sokongan kesihatan mental di kawasan anda.

Pencegahan

Tidak semua jenis inkontinens boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mengekalkan berat badan yang sihat, bersenam secara teratur, tidak merokok, dan mengelakkan menahan kencing terlalu lama.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan kencing berulang.
• Kerengsaan kulit atau luka di sekitar kemaluan akibat kelembapan berpanjangan.
• Masalah emosi seperti kemurungan dan pengasingan sosial.

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan dan sokongan yang betul, kebanyakan orang dapat mengurangkan gejala dan meningkatkan kualiti hidup. Jangan berputus asa — banyak pilihan rawatan yang ada, dan anda berhak mendapat kehidupan yang selesa dan bermaruah.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.