Penyakit Buah Pinggang pada Kanak-Kanak

Gambaran keseluruhan

Penyakit buah pinggang berlaku apabila buah pinggang (organ berbentuk kacang yang menapis darah) tidak berfungsi dengan normal. Pada kanak-kanak, ini boleh wujud sejak lahir atau muncul kemudian akibat jangkitan atau keadaan lain.

Penyakit buah pinggang pada kanak-kanak adalah jarang, tetapi ia boleh menjadi serius. Di Malaysia, sesetengah kanak-kanak dilahirkan dengan masalah buah pinggang atau menghidap penyakit ini pada usia muda.

Ia boleh menjejaskan bayi, kanak-kanak, dan remaja. Sesetengah keadaan hadir sejak lahir (kongenital), manakala yang lain muncul akibat jangkitan atau penyakit lain.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak pada muka, kaki, atau tangan
• Air kencing berbuih atau berdarah
• Kencing kurang daripada biasa
• Letih dan tidak bermaya
• Selera makan berkurangan
• Mual atau muntah

Gejala pada kanak-kanak

• Pertumbuhan terbantut atau berat badan tidak bertambah
• Sukar memberi tumpuan di sekolah
• Selalu dahaga dan kerap kencing
• Sakit di bahagian pinggang atau perut

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Tekanan darah tinggi
• Keletihan yang berlarutan
• Kerap kencing pada waktu malam
• Sukar tidur atau gatal-gatal pada kulit

Punca

Punca utama

• Kecacatan kongenital (buah pinggang tidak terbentuk dengan sempurna)
• Jangkitan kuman pada buah pinggang
• Sindrom nefrotik (keadaan di mana buah pinggang bocor protein ke dalam air kencing)
• Halangan saluran kencing, seperti batu karang atau saluran yang sempit
• Penyakit autoimun (sistem badan menyerang buah pinggang sendiri)

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang menghidap penyakit buah pinggang
• Berat lahir rendah atau kelahiran pramatang
• Jangkitan saluran kencing yang kerap berlaku
• Kecederaan atau trauma pada bahagian pinggang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika kanak-kanak kelihatan sangat letih, bengkak, atau tidak mahu kencing langsung
• Jika terdapat darah dalam air kencing
• Jika sakit pinggang datang bersama demam

Buat temujanji rutin jika:

• Pemeriksaan kesihatan berkala untuk memantau tumbesaran dan tekanan darah
• Jika ada sejarah keluarga, berbincang dengan doktor tentang pemeriksaan awal

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan, melakukan pemeriksaan fizikal, dan menjalankan ujian untuk melihat fungsi buah pinggang kanak-kanak.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalisis) untuk memeriksa protein, darah, atau jangkitan
• Ujian darah untuk menilai fungsi buah pinggang (paras kreatinin)
• Ultrasound buah pinggang untuk melihat bentuk, saiz, dan struktur
• Biopsi buah pinggang (jika perlu) untuk memeriksa tisu buah pinggang

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Kebanyakan ujian adalah selamat dan mudah. Untuk biopsi, kanak-kanak akan diberi ubat kebas supaya tidak berasa sakit. Pasukan perubatan akan menerangkan setiap langkah dan menjawab soalan anda.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca dan tahap kerosakan buah pinggang. Matlamat utama adalah mengawal gejala, melambatkan kerosakan, dan memastikan kanak-kanak membesar dengan normal.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan anak minum air secukupnya, melainkan doktor menasihati sebaliknya
• Pantau air kencing dan bengkak di rumah
• Berikan ubat mengikut arahan doktor
• Pastikan anak mendapat rehat dan tidur yang cukup

Rawatan perubatan

Pendekatan rawatan mungkin termasuk ubat-ubatan untuk mengawal tekanan darah, mengurangkan protein dalam air kencing, atau merawat jangkitan. Untuk penyakit yang lebih serius, rawatan dialisis (cucian darah) atau pemindahan buah pinggang boleh dipertimbangkan. Semua jenis ubat dan rawatan perlu ditetapkan oleh doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan mungkin diperlukan jika terdapat halangan saluran kencing, batu karang, atau kecacatan struktur yang boleh diperbaiki.

Hidup dengan keadaan ini

Kanak-kanak yang menghidap penyakit buah pinggang perlu dipantau rapi, tetapi boleh menjalani kehidupan seharian yang aktif. Doktor akan memberi nasihat tentang aktiviti fizikal yang sesuai.

Tip gaya hidup

• Pastikan pengambilan ubat mengikut jadual yang ditetapkan
• Kawal diet mengikut nasihat doktor atau pakar diet
• Elakkan memberi ubat-ubatan tanpa nasihat doktor, termasuk ubat tradisional
• Hadiri temujanji susulan secara berkala

Diet dan senaman

Diet mungkin perlu diubah suai, contohnya mengurangkan garam dan makanan tinggi kalium atau fosforus. Pakar diet akan membantu merancang makanan yang sesuai. Senaman ringan seperti bermain di luar adalah baik, tetapi pastikan anak tidak terlalu lelah.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghidap penyakit kronik boleh menimbulkan tekanan kepada kanak-kanak dan keluarga. Bantu anak meluahkan perasaan, dan jangan lupa menjaga kesihatan emosi diri sendiri juga.

Pencegahan

Tidak semua penyakit buah pinggang pada kanak-kanak boleh dicegah, terutamanya yang wujud sejak lahir. Walau bagaimanapun, jangkitan dan gaya hidup tidak sihat boleh dielakkan untuk mengurangkan risiko.

Vaksin

Pastikan imunisasi anak mengikut jadual yang disarankan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia. Ini membantu mencegah jangkitan yang boleh membawa kepada kerosakan buah pinggang.

Program saringan

Jika anak anda mempunyai faktor risiko seperti sejarah keluarga, doktor mungkin menyarankan pemeriksaan air kencing dan tekanan darah secara berkala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang kekal dan semakin teruk
• Pertumbuhan terbantut
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal
• Anemia (kekurangan sel darah merah)
• Penyakit tulang akibat ketidakseimbangan mineral

Pandangan jangka panjang

Dengan pengesanan awal dan rawatan yang betul, ramai kanak-kanak dengan penyakit buah pinggang dapat membesar dengan sihat dan menjalani kehidupan yang produktif. Walaupun sesetengah keadaan memerlukan rawatan jangka panjang, sokongan perubatan moden memberikan harapan yang baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.