Pilihan Rawatan untuk Penyakit Buah Pinggang

Gambaran keseluruhan

Penyakit buah pinggang berlaku apabila buah pinggang tidak lagi dapat menapis sisa dan cecair berlebihan daripada darah dengan baik. Terdapat beberapa pilihan rawatan untuk membantu badan anda berfungsi, daripada ubat-ubatan dan perubahan gaya hidup, sehingga dialisis atau pemindahan buah pinggang untuk kes yang lebih serius.

Ya, penyakit buah pinggang adalah masalah kesihatan yang semakin meningkat di Malaysia. Kira-kira 1 daripada 10 orang dewasa dianggarkan mempunyai penyakit buah pinggang kronik, tetapi ramai yang tidak menyedarinya.

Penyakit buah pinggang boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi ia lebih kerap berlaku pada orang dewasa yang lebih tua, mereka yang menghidap diabetes atau tekanan darah tinggi, dan mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit buah pinggang.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa letih atau lemah
• Bengkak di kaki, buku lali, atau tangan
• Sukar tidur
• Kencing lebih kerap pada waktu malam
• Kencing berbuih atau berdarah
• Sakit pinggang atau sisi badan

Gejala pada kanak-kanak

• Pada kanak-kanak, tanda mungkin termasuk tumbesaran yang lambat, muntah, hilang selera makan, atau kerap demam tanpa sebab.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa yang lebih tua, gejala sering dikelirukan dengan penuaan biasa, seperti rasa letih, kurang selera makan, atau sukar menumpukan perhatian.

Punca

Punca utama

• Diabetes (kencing manis) yang tidak terkawal
• Tekanan darah tinggi
• Keradangan buah pinggang (glomerulonephritis)
• Penyakit buah pinggang polikistik (keturunan)
• Jangkitan saluran kencing yang berulang

Faktor risiko

• Umur 60 tahun ke atas
• Sejarah keluarga penyakit buah pinggang
• Merokok
• Obesiti
• Penggunaan ubat tahan sakit dalam jangka masa panjang
• Penyakit jantung atau saluran darah

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Bengkak yang teruk atau mendadak
• Kencing berdarah
• Sakit yang teruk di bahagian pinggang
• Sukar bernafas
• Pening atau pitam

Buat temujanji rutin jika:

• Kerap letih tanpa sebab jelas
• Perubahan tabiat kencing
• Tekanan darah tinggi yang baru dikesan
• Jika anda menghidap diabetes atau tekanan darah tinggi, lakukan ujian fungsi buah pinggang sekurang-kurangnya setahun sekali

Diagnosis

Doktor akan menilai sejarah kesihatan anda, melakukan pemeriksaan fizikal, dan menjalankan ujian untuk mengukur sejauh mana buah pinggang anda berfungsi.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk memeriksa tahap kreatinin dan urea
• Ujian air kencing untuk mengesan protein atau darah
• Ultrasound buah pinggang untuk melihat saiz dan bentuk
• Ujian pengimejan seperti CT atau MRI jika perlu
• Biopsi buah pinggang (mengambil sampel tisu) untuk kes tertentu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Kebanyakan ujian tidak memerlukan persediaan khas. Ujian darah dan air kencing dilakukan di klinik atau hospital. Anda mungkin diminta berpuasa sebelum ujian darah. Biopsi dijalankan dengan bius tempatan dan anda boleh pulang pada hari yang sama.

Rawatan

Rawatan untuk penyakit buah pinggang bergantung pada punca, tahap kerosakan, dan keadaan kesihatan anda. Matlamatnya adalah untuk melambatkan penyakit, merawat simptom, dan mencegah komplikasi. Bagi peringkat awal, perubahan gaya hidup dan ubat-ubatan boleh membantu. Bagi peringkat lanjut, dialisis atau pemindahan buah pinggang mungkin diperlukan.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air yang mencukupi mengikut nasihat doktor
• Kurangkan garam dalam makanan
• Berhenti merokok dan hadkan alkohol
• Ambil ubat mengikut arahan doktor tanpa henti sendiri
• Pantau tekanan darah dan gula darah secara berkala

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk mengawal tekanan darah, mengurangkan protein dalam air kencing, dan merawat punca seperti diabetes atau kolesterol tinggi. Jangan sekali-kali mengambil ubat tanpa preskripsi, termasuk ubat tahan sakit, kerana sesetengah ubat boleh memburukkan buah pinggang. Jika penyakit sampai peringkat lanjut, rawatan seperti dialisis (membuang sisa daripada darah dengan mesin atau cecair dalam perut) atau pemindahan buah pinggang akan dibincangkan dengan pakar.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan seperti pemindahan buah pinggang mungkin diperlukan jika buah pinggang telah gagal sepenuhnya. Ini adalah pembedahan besar dan memerlukan penderma yang serasi. Pakar akan menilai sama ada anda sesuai.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan penyakit buah pinggang memerlukan pengurusan harian. Ikuti lawatan susulan dengan doktor, ambil ubat mengikut jadual, dan perhatikan perubahan simptom. Anda masih boleh menjalani kehidupan yang bermakna dengan sokongan yang betul.

Tip gaya hidup

• Tetapkan jadual tidur yang tetap dan cukup rehat
• Lakukan aktiviti fizikal ringan seperti berjalan
• Jaga kebersihan untuk mengelakkan jangkitan
• Berkomunikasi dengan keluarga dan doktor tentang perasaan anda
• Elakkan ubat-ubatan yang tidak disahkan

Diet dan senaman

Anda mungkin perlu mengubah diet, seperti mengurangkan garam, kalium, dan fosforus. Pakar diet boleh membantu merancang menu yang sesuai. Senaman ringan seperti berjalan, berenang, atau senaman regangan boleh dilakukan, tetapi berbincang dengan doktor dahulu.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Penyakit kronik seperti ini boleh menyebabkan stress, kebimbangan, atau kemurungan. Adalah normal untuk berasa sedih. Bercakap dengan kaunselor, keluarga, atau sertai kumpulan sokongan. Kesihatan mental sama penting dengan kesihatan fizikal.

Pencegahan

Tidak semua penyakit buah pinggang dapat dicegah, tetapi banyak kes boleh diperlahankan atau dicegah dengan mengawal diabetes dan tekanan darah tinggi, menjaga berat badan, dan mengamalkan gaya hidup sihat.

Vaksin

Pastikan imunisasi anda terkini, terutamanya vaksin selesema dan hepatitis B, kerana pesakit buah pinggang lebih mudah mendapat jangkitan. Tanya doktor tentang vaksin yang sesuai.

Program saringan

Orang yang berisiko tinggi — seperti pesakit diabetes, hipertensi, atau sejarah keluarga penyakit buah pinggang — dinasihatkan menjalani ujian fungsi buah pinggang sekurang-kurangnya sekali setahun.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang semakin teruk akan membawa kepada kegagalan buah pinggang
• Tekanan darah tinggi yang tidak terkawal
• Anemia (kurang sel darah merah)
• Penyakit tulang akibat ketidakseimbangan mineral
• Penumpukan toksin dalam darah yang boleh membahayakan otak dan jantung

Pandangan jangka panjang

Walaupun penyakit buah pinggang adalah keadaan yang serius, ramai pesakit dapat menjalani kehidupan yang baik dengan rawatan yang sesuai. Perkembangan penyakit boleh diperlahankan dengan kawalan penyakit yang teliti. Jika dialisis atau pemindahan diperlukan, sokongan perubatan moden di Malaysia memberikan harapan yang baik untuk kualiti hidup yang bermakna.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.