Nefritis: Panduan Selepas Diagnosis

Gambaran keseluruhan

Nefritis adalah keradangan pada buah pinggang. Buah pinggang adalah organ berbentuk kacang yang menapis darah dan membuang air berlebihan serta bahan kotor melalui air kencing. Apabila berlaku keradangan, buah pinggang mungkin tidak berfungsi dengan baik.

Nefritis tidak jarang berlaku. Ia boleh dialami oleh sesiapa sahaja, termasuk kanak-kanak dan orang dewasa. Walau bagaimanapun, sesetengah jenis nefritis lebih kerap berlaku dalam kalangan kanak-kanak dan lelaki muda.

Nefritis boleh menyerang lelaki dan wanita pada sebarang umur. Jenis tertentu seperti nefritis lupus lebih kerap berlaku pada wanita, manakala nefritis selepas jangkitan lebih kerap kelihatan pada kanak-kanak.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di kaki, buku lali atau sekitar mata (disebabkan pengumpulan air dalam badan)
• Air kencing berbuih atau berdarah
• Jumlah air kencing berkurangan
• Tekanan darah tinggi
• Penat atau letih berpanjangan
• Sakit bahagian belakang atau sisi tubuh (bahagian pinggang)

Gejala pada kanak-kanak

• Bengkak pada muka, terutamanya di sekeliling mata
• Perubahan dalam warna air kencing (menjadi keruh, coklat atau seperti teh pekat)
• Sakit kepala atau sawan (jika tekanan darah sangat tinggi)
• Anak kelihatan lebih pendiam atau lesu

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Keliru atau sukar memberi tumpuan (boleh disalah anggap sebagai nyanyuk)
• Bengkak yang semakin teruk di kaki dan tangan
• Keletihan yang melampau tanpa sebab yang jelas
• Jumlah air kencing kurang daripada biasa, atau kencing lebih kerap pada waktu malam

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman (selepas jangkitan tekak atau kulit, terutamanya dalam kalangan kanak-kanak)
• Penyakit autoimun (sistem imun badan tersilap menyerang buah pinggang, contohnya lupus)
• Ubat-ubatan tertentu atau bahan toksik yang menyebabkan keradangan
• Gangguan saluran darah dalam buah pinggang (vaskulitis)
• Punca yang tidak diketahui (idiopatik)

Faktor risiko

• Pernah mengalami jangkitan tekak atau kulit yang tidak dirawat sepenuhnya
• Mempunyai penyakit autoimun seperti lupus atau diabetes
• Sejarah keluarga dengan penyakit buah pinggang
• Mengambil ubat tahan sakit secara berlebihan dalam jangka masa panjang
• Tekanan darah tinggi atau diabetes yang tidak terkawal

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami mana-mana simptom kecemasan yang disenaraikan di atas
• Jika anda melihat darah dalam air kencing atau bengkak yang semakin teruk
• Jika anda tidak dapat membuang air kecil walaupun ingin kencing

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda telah didiagnosis dengan nefritis, anda perlu menjalani pemeriksaan susulan secara berkala mengikut jadual yang ditetapkan doktor.
• Hubungi doktor jika anda mengalami gejala baru atau tanda-tanda seperti mengantuk, keletihan melampau, atau perubahan berat badan yang mendadak.
• Jika anda berasa sedih, bimbang, atau terbeban dengan penyakit ini, berbincanglah dengan doktor atau pasukan kesihatan mental.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang sejarah kesihatan anda, melakukan pemeriksaan fizikal, dan menjalankan beberapa ujian untuk melihat fungsi buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (untuk memeriksa protein atau darah dalam air kencing)
• Ujian darah (untuk mengukur paras kreatinin dan urea – penunjuk fungsi buah pinggang)
• Ultrasound buah pinggang (pengimejan untuk melihat saiz dan bentuk buah pinggang)
• Biopsi buah pinggang (mengambil sampel kecil tisu buah pinggang untuk pemeriksaan mikroskopik – ini dilakukan di bawah bius tempatan)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis biasanya melibatkan beberapa janji temu. Ujian pertama adalah mudah dan tidak menyakitkan. Jika biopsi diperlukan, anda akan berada di bawah pengawasan doktor dan mungkin perlu berehat beberapa jam selepas prosedur. Keputusan ujian mungkin mengambil masa beberapa hari hingga seminggu; doktor akan menerangkan maksud setiap hasil.

Rawatan

Rawatan untuk nefritis bergantung kepada punca dan keterukan keradangan. Matlamat utama adalah mengurangkan keradangan, melegakan simptom, dan melindungi buah pinggang daripada kerosakan lanjut. Pasukan perubatan, termasuk pakar buah pinggang, akan menyusun pelan rawatan yang khusus untuk keadaan anda.

Penjagaan diri di rumah

• Ambil ubat-ubatan mengikut arahan doktor, walaupun anda berasa sihat.
• Pantau tekanan darah di rumah jika disarankan, dan catat untuk dibincangkan dengan doktor.
• Hadkan pengambilan garam untuk membantu mengawal bengkak dan tekanan darah.
• Jangan merokok dan elakkan alkohol.
• Kekal aktif secara sederhana, tetapi berehat apabila anda perlu.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk mengawal radang seperti steroid atau ubat imunosupresan (ubat yang menyejukkan tindak balas sistem imun). Anda mungkin memerlukan ubat untuk mengawal tekanan darah atau mengurangkan protein dalam air kencing. Semua ubat ini hanya boleh diambil dengan preskripsi dan di bawah pengawasan doktor. Dalam keadaan yang teruk, doktor mungkin mencadangkan prosedur seperti dialisis (pembersihan darah secara buatan) untuk membantu menggantikan fungsi buah pinggang buat sementara waktu.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk merawat nefritis secara langsung. Jika fungsi buah pinggang terus merosot walaupun rawatan, doktor boleh membincangkan pilihan jangka panjang seperti dialisis atau pemindahan buah pinggang, tetapi ini adalah perbincangan yang kompleks dan tidak perlu dibuat serta-merta.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan nefritis bermakna belajar memahami isyarat badan anda dan bekerjasama rapat dengan pasukan perubatan. Anda mungkin perlu menyesuaikan rutin harian untuk memastikan anda cukup rehat, menjaga pemakanan, dan tidak terburu-buru kembali bekerja. Setiap hari boleh berbeza; ada masa yang baik dan ada masa yang mencabar. Ambil masa untuk diri sendiri dan terima bantuan daripada keluarga dan rakan.

Tip gaya hidup

• Minum air mengikut jumlah yang disarankan oleh doktor – jangan lebih atau kurang tanpa nasihat.
• Kurangkan makanan tinggi garam seperti makanan segera, makanan diproses dan kacang masin.
• Kekalkan berat badan yang sihat dan bersenam secara konsisten – berjalan kaki selama 30 minit setiap hari adalah baik.
• Amalkan teknik pengurusan tekanan seperti pernafasan dalam, meditasi atau aktiviti yang menyeronokkan.
• Sentiasa berjumpa doktor untuk pemeriksaan berkala.

Diet dan senaman

Pemakanan yang sihat dan seimbang penting untuk menyokong kesihatan buah pinggang. Doktor atau pakar diet boleh membantu anda merancang menu yang sesuai, terutamanya jika anda perlu mengawal pengambilan garam atau kalium. Senaman ringan seperti berjalan, berbasikal atau berenang biasanya selamat, tetapi dapatkan nasihat doktor sebelum memulakan program senaman baru.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menerima diagnosis nefritis boleh menimbulkan perasaan terkejut, bimbang, atau sedih. Ia adalah tindak balas yang normal. Jangan abaikan kesihatan mental anda – berbincanglah dengan doktor tentang cara mendapatkan sokongan kaunseling atau psikiatri. Jika anda merasakan dorongan untuk mencederakan diri atau berputus asa, sila hubungi talian bantuan krisis dengan segera. Anda tidak perlu bersendirian dalam menghadapi ini.

Pencegahan

Nefritis tidak selalu dapat dicegah, terutamanya jika ia berkaitan dengan sistem imun badan. Namun, risiko jangkitan yang menyebabkan nefritis boleh dikurangkan dengan mengamalkan kebersihan diri, merawat jangkitan dengan segera, dan menjalani gaya hidup sihat. Kawalan tekanan darah dan diabetes juga penting.

Vaksin

Vaksin tidak mencegah nefritis secara langsung, tetapi ia melindungi anda daripada jangkitan yang boleh mencetuskan keradangan buah pinggang. Pastikan anda mendapat vaksin yang disyorkan oleh doktor, termasuk vaksin influenza dan pneumokokus, terutamanya jika anda mempunyai penyakit buah pinggang.

Program saringan

Jika anda mempunyai faktor risiko atau sejarah keluarga dengan penyakit buah pinggang, doktor mungkin mengesyorkan pemeriksaan berkala seperti ujian air kencing dan ujian darah. Ini membantu mengesan masalah awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang kekal (penyakit buah pinggang kronik)
• Kegagalan buah pinggang sepenuhnya (memerlukan dialisis atau pemindahan)
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal
• Pengumpulan cecair dalam badan yang boleh menyebabkan masalah jantung atau paru-paru
• Anemia (kurang sel darah merah) dan keletihan teruk

Pandangan jangka panjang

Harapan untuk pesakit nefritis adalah positif, terutamanya jika dikesan dan dirawat awal. Ramai pesakit dapat pulih sepenuhnya, manakala bagi yang lain, rawatan dapat melambatkan perkembangan penyakit dengan ketara. Dengan penjagaan yang betul dan sokongan yang padu, anda boleh menjalani kehidupan yang bermakna walaupun menghadapi cabaran kesihatan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.