Nefritis (Keradangan Buah Pinggang) pada Kanak-kanak

Gambaran keseluruhan

Nefritis adalah keradangan pada buah pinggang. Buah pinggang berfungsi menapis darah dan membuang kotoran dari badan. Apabila ia bengkak atau rosak, ia tidak dapat berfungsi dengan baik. Ini boleh menyebabkan air dan garam berkumpul dalam badan, serta masalah lain seperti darah dalam air kencing.

Nefritis tidak begitu kerap berlaku, tetapi ia adalah antara penyakit buah pinggang yang paling biasa pada kanak-kanak di Malaysia dan di seluruh dunia.

Nefritis boleh berlaku pada kanak-kanak, terutamanya lelaki berumur 2 hingga 12 tahun. Ia juga boleh berlaku selepas jangkitan kuman seperti radang tonsil atau impetigo.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di kelopak mata, muka, tangan, atau kaki
• Air kencing berbuih atau berwarna seperti air teh atau kola
• Darah dalam air kencing (kelihatan merah atau coklat)
• Jarang kencing (air kencing sedikit)
• Tekanan darah tinggi
• Rasa letih atau lesu

Gejala pada kanak-kanak

• Demam ringan
• Sakit perut
• Selera makan berkurang
• Bengkak muka lebih ketara pada waktu pagi
• Kerap menangis atau meragam (pada bayi)

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman (selepas radang tonsil atau jangkitan kulit) — ini dipanggil nefritis selepas streptokokus
• Masalah sistem imun (badan 'menyerang' buah pinggang sendiri)
• Ubat-ubatan tertentu atau bahan toksik (jarang pada kanak-kanak)
• Penyakit lain seperti lupus (sistem imun menyerang organ sendiri)

Faktor risiko

• Baru pulih daripada jangkitan tekak atau kulit
• Ada ahli keluarga dengan penyakit buah pinggang atau autoimun
• Jangkitan saluran air kencing yang tidak dirawat segera

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Bengkak muka, tangan, atau kaki pada kanak-kanak
• Darah dalam air kencing
• Air kencing berbuih teruk atau berkurang
• Demam dengan sakit belakang atau sakit perut

Buat temujanji rutin jika:

• Anak kelihatan letih dan pucat walaupun sudah cukup rehat
• Selera makan merosot
• Perlu buang air kecil lebih kerap atau lebih jarang daripada biasa

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, melakukan pemeriksaan fizikal, dan memeriksa tanda seperti bengkak dan tekanan darah. Ujian air kencing dan darah diperlukan untuk mengesahkan diagnosis.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (untuk mencari darah, protein, atau kuman)
• Ujian darah (untuk memeriksa fungsi buah pinggang)
• Ultrasound buah pinggang (untuk melihat bentuk dan saiz buah pinggang)
• Dalam kes tertentu, biopsi buah pinggang (mengambil sampel tisu kecil untuk diperiksa)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Biasanya anak perlu dimasukkan ke hospital untuk pemerhatian dan rawatan awal. Doktor akan menerangkan setiap langkah. Persetujuan ibu bapa diperlukan sebelum sebarang prosedur.

Rawatan

Rawatan nefritis bergantung kepada punca dan keterukan penyakit. Matlamat utama adalah mengurangkan keradangan, mengawal tekanan darah, dan melindungi buah pinggang daripada kerosakan kekal.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan anak minum air secukupnya, melainkan doktor menasihatkan sebaliknya
• Kurangkan garam dalam makanan untuk mengurangkan bengkak
• Berikan makanan berkhasiat dan pastikan anak rehat secukupnya
• Pantau berat badan dan bengkak setiap hari

Rawatan perubatan

Doktor akan memberikan ubat untuk mengurangkan keradangan, seperti steroid, dan mungkin ubat untuk mengawal tekanan darah atau mengeluarkan air berlebihan dari badan. Antibiotik akan diberikan jika jangkitan kuman dikesan. Dos dan jenis ubat bergantung kepada keadaan anak. Jangan berikan sebarang ubat tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk nefritis. Ia mungkin dilakukan jika terdapat komplikasi seperti pengumpulan nanah di buah pinggang, tetapi ini sangat jarang berlaku.

Hidup dengan keadaan ini

Ramai kanak-kanak dengan nefritis boleh sembuh sepenuhnya dengan rawatan yang betul. Ikuti nasihat doktor, bawa anak ke temujanji susulan, dan beri sokongan emosi yang secukupnya.

Tip gaya hidup

• Pastikan anak tidur dan rehat yang cukup
• Bantu anak mengekalkan berat badan sihat
• Galakkan aktiviti fizikal ringan seperti bermain, selamat untuk kanak-kanak
• Elakkan memberi ubat tradisional atau suplemen tanpa nasihat doktor

Diet dan senaman

Pemakanan perlu seimbang. Jika buah pinggang belum pulih, doktor mungkin menasihatkan diet rendah garam dan hadkan makanan tinggi kalium seperti pisang dan oren. Anak boleh bersenam ringan, tetapi elakkan aktiviti lasak sehingga doktor kata selamat.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi penyakit buah pinggang boleh menyebabkan kanak-kanak berasa takut, sedih, atau marah. Ibu bapa perlu luangkan masa mendengar dan meyakinkan anak. Bercakap dengan kaunselor boleh membantu sekiranya perlu.

Pencegahan

Tidak semua jenis nefritis dapat dicegah. Walau bagaimanapun, merawat jangkitan kuman seperti radang tekak atau jangkitan kulit dengan segera dapat mencegah sebahagian kes nefritis.

Vaksin

Imunisasi mengikut jadual yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia dapat membantu mencegah jangkitan yang boleh membawa kepada nefritis. Pastikan imunisasi anak anda dilengkapkan.

Program saringan

Pemeriksaan kesihatan rutin di klinik kesihatan termasuk ujian air kencing boleh membantu mengesan masalah buah pinggang awal, terutamanya jika ada faktor risiko.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang kekal (penyakit buah pinggang kronik)
• Tekanan darah tinggi yang berterusan
• Gagal buah pinggang (buah pinggang berhenti berfungsi)
• Ketidakseimbangan garam dan cecair dalam badan

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan kanak-kanak dengan nefritis akan pulih sepenuhnya dengan rawatan yang cepat dan betul. Kerosakan kecil pada buah pinggang mungkin kekal, tetapi amat ramai kanak-kanak boleh menjalani kehidupan normal. Ikuti nasihat doktor dan teruskan pengawasan berkala.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.