Nefritis: Tip Gaya Hidup untuk Pesakit Buah Pinggang

Gambaran keseluruhan

Nefritis bermaksud radang pada buah pinggang. Buah pinggang ialah organ yang menapis sisa dan lebihan air daripada darah untuk membentuk air kencing. Apabila buah pinggang bengkak, ia tidak dapat berfungsi dengan baik dan boleh menyebabkan masalah kesihatan.

Nefritis tidaklah seramai penyakit kencing manis atau darah tinggi, tetapi ia boleh menyerang sesiapa sahaja pada sebarang usia.

Ia boleh menyerang kanak-kanak, remaja, orang dewasa dan warga emas. Sesetengah jenis nefritis lebih kerap ditemui pada lelaki muda, manakala yang lain lebih biasa pada wanita.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak pada muka, tangan, kaki atau buku lali
• Air kencing berbuih atau mengandungi darah
• Kurang air kencing daripada biasa
• Letih dan lemah
• Tekanan darah tinggi
• Sakit pinggang

Gejala pada kanak-kanak

• Bengkak di keliling mata pada waktu pagi
• Air kencing berwarna coklat atau seperti teh pekat
• Demam dan tidak selera makan
• Kerap menangis atau kelihatan tidak sihat

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Keliru atau sukar memberi tumpuan
• Letih yang berpanjangan
• Bengkak pada kaki tanpa sebab yang jelas
• Kencing malam lebih kerap

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman seperti jangkitan tekak atau kulit yang tidak dirawat dengan baik
• Penyakit autoimun seperti lupus, di mana sistem imun badan menyerang tisu sendiri
• Kesan sampingan sesetengah ubat (bukan semua ubat, tetapi perlu berhati-hati)
• Penyakit lain seperti kencing manis dan tekanan darah tinggi yang tidak terkawal

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang menghidap penyakit buah pinggang
• Menghidap kencing manis atau darah tinggi
• Jangkitan berulang pada saluran kencing
• Mengambil ubat tahan sakit secara berlebihan dalam jangka masa panjang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Bengkak yang teruk dan tiba-tiba pada seluruh badan
• Darah yang jelas kelihatan dalam air kencing
• Tekanan darah tinggi yang menyebabkan pening teruk atau sakit kepala

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan sejarah kesihatan anda, kemudian menjalankan pemeriksaan fizikal dan beberapa ujian. Ujian ini membantu melihat bagaimana buah pinggang anda berfungsi.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing untuk mencari darah, protein atau kuman
• Ujian darah untuk memeriksa fungsi buah pinggang dan sel imun
• Ultrasound buah pinggang untuk melihat saiz dan bentuk buah pinggang
• Biopsi buah pinggang — mengambil sampel tisu yang sangat kecil untuk diperiksa (dalam sesetengah kes)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Kebanyakan ujian tidak menyakitkan. Biopsi dilakukan di bawah bius tempatan. Doktor akan menerangkan setiap langkah dan risiko sebelum ujian. Anda mungkin perlu berpuasa untuk ujian darah tertentu.

Rawatan

Rawatan nefritis bergantung kepada puncanya. Matlamatnya adalah untuk mengurangkan keradangan, melindungi buah pinggang dan mengawal gejala seperti darah tinggi.

Penjagaan diri di rumah

• Patuhi nasihat doktor dan jangan ubat sendiri
• Hadkan garam dalam makanan untuk membantu mengawal tekanan darah
• Minum air mengikut saranan doktor — jumlah air bergantung pada keadaan buah pinggang anda
• Elakkan merokok dan minum alkohol
• Rehat yang cukup dan kurangkan tekanan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat untuk mengurangkan bengkak atau mengawal tekanan darah. Ada juga rawatan yang menenangkan sistem imun bagi kes autoimun. Jika nefritis teruk hingga menyebabkan buah pinggang gagal, rawatan seperti dialisis (cuci darah) mungkin diperlukan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan pemindahan buah pinggang mungkin disarankan untuk kes yang sangat teruk dan selepas penilaian yang teliti oleh pasukan pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan nefritis memerlukan sedikit penyesuaian, tetapi ramai pesakit terus menjalani kehidupan yang aktif dan bermakna. Ambil ubat mengikut jadual, pantau tekanan darah di rumah, dan hadiri temujanji doktor secara berkala.

Tip gaya hidup

• Makan makanan seimbang dengan sayur-sayuran, buah-buahan dan bijirin penuh
• Pilih protein yang sihat seperti ikan dan ayam tanpa kulit (ikut nasihat pakar diet)
• Elakkan makanan diproses dan tinggi garam
• Uruskan tekanan dengan aktiviti seperti senaman ringan atau meditasi
• Dapatkan tidur yang cukup setiap malam

Diet dan senaman

Bercakap dengan pakar diet atau doktor tentang pelan makan yang sesuai. Secara umum, pesakit nefritis perlu mengurangkan garam. Senaman ringan seperti berjalan kaki 30 minit sehari, jika dibenarkan doktor, membantu mengekalkan berat badan dan mengawal tekanan darah.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidap penyakit buah pinggang boleh menimbulkan rasa bimbang, sedih atau tekanan. Ia normal untuk berasa begitu. Bercakap dengan keluarga, rakan atau kaunselor boleh membantu. Ingat, anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Tidak semua jenis nefritis boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mengawal penyakit sedia ada seperti diabetes dan darah tinggi, serta menjaga kebersihan untuk mengelak jangkitan.

Vaksin

Pastikan vaksinasi anda lengkap, termasuk vaksin selesema, kerana jangkitan boleh memburukkan buah pinggang. Tanya doktor tentang vaksin yang disarankan untuk anda.

Program saringan

Jika anda berisiko tinggi, seperti mempunyai sejarah keluarga atau penyakit kencing manis, jalani ujian air kencing dan darah secara berkala seperti yang disarankan doktor.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang kekal
• Kegagalan buah pinggang (akhirnya memerlukan dialisis)
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal
• Penyakit jantung dan saluran darah

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul dan perubahan gaya hidup, ramai pesakit nefritis dapat hidup dengan baik. Pandangan setiap orang bergantung kepada punca dan keterukan penyakit. Doktor anda akan bekerjasama dengan anda untuk pelan rawatan terbaik. Sentiasa ada harapan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.