Mengurangkan Risiko Nefritis: Panduan Buah Pinggang Sihat

Gambaran keseluruhan

Nefritis adalah keradangan pada buah pinggang. Keradangan bermaksud tisu menjadi bengkak, merah, dan sakit sebagai tindak balas kepada jangkitan atau kecederaan. Nefritis menjejaskan keupayaan buah pinggang untuk menapis darah dan membuang bahan buangan dari badan. Jika tidak dirawat, ia boleh menyebabkan kerosakan buah pinggang yang kekal.

Nefritis bukanlah penyakit yang sangat jarang. Terdapat pelbagai jenis nefritis, dan ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja. Walau bagaimanapun, ia lebih kerap dikesan pada mereka yang mempunyai faktor risiko tertentu seperti diabetes atau tekanan darah tinggi.

Nefritis boleh menjejaskan semua peringkat umur, daripada kanak-kanak hinggalah warga emas. Ia lebih cenderung berlaku pada individu yang mempunyai sejarah keluarga penyakit buah pinggang, menghidap diabetes, tekanan darah tinggi, atau yang kerap mengambil ubat tahan sakit dalam jangka masa panjang.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di kaki, buku lali, atau muka
• Air kencing berbuih atau mengandungi darah
• Kerap membuang air kecil, terutama pada waktu malam
• Tekanan darah tinggi
• Rasa lesu atau letih yang berterusan

Gejala pada kanak-kanak

• Bengkak di sekeliling mata
• Demam
• Sakit perut
• Buang air kecil kurang daripada biasa

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan status mental
• Sukar membuang air kecil
• Bengkak yang semakin teruk
• Sesak nafas

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman seperti bakteria streptokokus (yang menyebabkan sakit tekak)
• Penyakit autoimun seperti lupus, di mana sistem imun menyerang tisu sendiri
• Radang saluran darah (vaskulitis)
• Ubat-ubatan tertentu atau tindak balas alahan

Faktor risiko

• Menghidap diabetes
• Tekanan darah tinggi
• Sejarah keluarga penyakit buah pinggang
• Pengambilan ubat tahan sakit secara berlebihan dalam jangka masa panjang
• Jangkitan berulang yang tidak dirawat dengan baik

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami bengkak yang teruk, darah dalam air kencing, atau jumlah kencing yang sangat sedikit
• Jika anda demam panas dan sakit di bahagian pinggang

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mudah letih, bengkak ringan, atau air kencing berbuih
• Jika anda mempunyai diabetes atau tekanan darah tinggi, lakukan pemeriksaan buah pinggang secara berkala

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan, dan melakukan pemeriksaan fizikal. Mereka juga akan mengambil sampel darah dan air kencing untuk memeriksa fungsi buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing untuk mengesan protein atau darah
• Ujian darah untuk memeriksa tahap kreatinin dan fungsi buah pinggang
• Ultrasound buah pinggang untuk melihat saiz, bentuk, dan struktur
• Biopsi buah pinggang – mengambil sampel tisu kecil untuk pemeriksaan mikroskopik, jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Jika doktor mengesyaki nefritis, anda mungkin akan dirujuk kepada pakar buah pinggang. Biopsi biasanya dilakukan di hospital dengan bius tempatan. Anda akan dibenarkan pulang pada hari yang sama atau keesokan harinya, bergantung pada keadaan.

Rawatan

Rawatan nefritis bergantung kepada puncanya. Jika punca adalah jangkitan kuman, doktor akan memberikan antibiotik yang sesuai. Jika punca adalah penyakit autoimun, rawatan akan bertujuan untuk mengurangkan keradangan dan menenangkan sistem imun. Matlamat utama adalah untuk melindungi buah pinggang daripada kerosakan lanjut, mengawal tekanan darah, dan mengurangkan protein dalam air kencing.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air secukupnya mengikut nasihat doktor – jangan terlebih minum jika ada had cecair
• Kurangkan garam dalam makanan untuk membantu mengawal tekanan darah
• Rehat yang cukup dan elakkan keletihan
• Ambil ubat mengikut jadual yang ditetapkan oleh doktor
• Berhenti merokok dan hadkan pengambilan alkohol

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat anti-radang, ubat untuk menurunkan tekanan darah, atau ubat untuk mengurangkan protein dalam air kencing. Semua ubat perlu diambil mengikut nasihat doktor. Dalam kes yang teruk, apabila buah pinggang tidak dapat berfungsi, dialisis (cuci darah) mungkin diperlukan. Rawatan ini membantu menapis darah seperti buah pinggang yang sihat.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk nefritis. Walau bagaimanapun, jika terdapat komplikasi seperti batu karang yang menyebabkan jangkitan berulang, atau abses (kumpulan nanah) di buah pinggang, pembedahan mungkin disarankan oleh pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan nefritis memerlukan anda memberi perhatian kepada kesihatan buah pinggang setiap hari. Pantau gejala seperti bengkak dan perubahan air kencing. Ambil ubat secara konsisten dan hadiri semua temu janji susulan dengan doktor atau pakar buah pinggang.

Tip gaya hidup

• Amalkan diet sihat yang rendah garam dan lemak tepu
• Kekal aktif secara fizikal dengan aktiviti ringan seperti berjalan kaki
• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Kawal berat badan dalam lingkungan yang sihat
• Jangan mengambil ubat tahan sakit (seperti NSAID) tanpa nasihat doktor

Diet dan senaman

Pemakanan yang seimbang adalah penting. Kurangkan makanan diproses dan makanan segera yang tinggi garam. Pilih buah-buahan, sayur-sayuran, dan bijirin penuh. Senaman ringan seperti berjalan kaki 30 minit sehari boleh membantu mengekalkan tekanan darah normal dan meningkatkan kesihatan keseluruhan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghidap penyakit buah pinggang boleh menimbulkan tekanan, kebimbangan, atau rasa sedih. Adalah normal untuk merasa seperti itu. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau kaunselor yang dipercayai boleh membantu anda menguruskan emosi. Ingat bahawa anda tidak bersendirian dalam perjalanan ini.

Pencegahan

Tidak semua jenis nefritis dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risikonya. Kawal diabetes dan tekanan darah tinggi dengan kerap memeriksa tahap anda. Elakkan jangkitan dengan menjaga kebersihan diri. Jangan mengambil ubat secara berlebihan tanpa nasihat doktor. Ikuti panduan kesihatan daripada Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) untuk gaya hidup sihat.

Vaksin

Pastikan vaksinasi anda lengkap, termasuk vaksin influenza dan vaksin yang melindungi daripada jangkitan kuman seperti pneumokokus. Jangkitan yang boleh dicegah dengan vaksin dapat mengurangkan risiko nefritis yang berkaitan dengan jangkitan. Bincangkan dengan doktor anda tentang vaksin yang sesuai untuk anda.

Program saringan

Pemeriksaan kesihatan berkala adalah penting, terutamanya jika anda mempunyai faktor risiko seperti diabetes atau tekanan darah tinggi. Ujian darah dan air kencing yang mudah dapat membantu mengesan masalah buah pinggang pada peringkat awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang kekal (penyakit buah pinggang kronik)
• Kegagalan buah pinggang yang memerlukan dialisis atau pemindahan buah pinggang
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal
• Ketidakseimbangan elektrolit yang boleh mengganggu fungsi jantung

Pandangan jangka panjang

Dengan pengesanan awal dan rawatan yang betul, kebanyakan pesakit nefritis boleh meneruskan kehidupan yang aktif dan bermakna. Kerosakan buah pinggang boleh diperlahankan, dan dalam banyak kes, gejala dapat dikawal dengan baik. Doktor dan pasukan perubatan akan sentiasa bersama anda untuk membantu anda menjalani kehidupan yang terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.