Penjagaan Kulit dan Tips Perjalanan Semasa Terapi Sinaran

Gambaran keseluruhan

Terapi sinaran (radioterapi) digunakan untuk merawat kanser dengan menyinarkan tenaga tinggi ke bahagian tubuh yang sakit. Semasa rawatan ini, kulit di kawasan yang disinari boleh menjadi sensitif, merah, kering, atau gatal. Penjagaan kulit yang betul dapat membantu mengurangkan ketidakselesaan dan mencegah masalah yang lebih serius, terutamanya jika anda perlu melakukan perjalanan semasa rawatan.

Ya, hampir semua pesakit yang menjalani terapi sinaran akan mengalami sedikit perubahan pada kulit di kawasan rawatan.

Ia memberi kesan kepada sesiapa sahaja yang menerima terapi sinaran, tetapi lebih ketara pada mereka yang berkulit cerah, di bahagian lipatan kulit, atau yang pernah menerima rawatan sinaran di kawasan yang sama.

Gejala

Gejala biasa

• Kemerahan seperti selaran matahari
• Kulit kering dan menggelupas
• Rasa gatal atau perit
• Kulit sensitif apabila disentuh
• Kulit menjadi lebih gelap atau kehitaman
• Bengkak ringan di kawasan rawatan

Gejala pada kanak-kanak

• Kulit menjadi sangat sensitif dan mudah berdarah jika digaru
• Kanak-kanak mungkin lebih merengek kerana ketidakselesaan
• Ruam atau lepuh kecil boleh muncul lebih cepat

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kulit orang tua lebih nipis dan rapuh, mudah pecah
• Proses penyembuhan lebih perlahan
• Kulit kering lebih kerap berlaku

Punca

Punca utama

• Sel-sel kulit di kawasan yang disinari rosak oleh sinaran tenaga tinggi (radiasi)
• Keradangan pada lapisan kulit akibat rawatan
• Geseran atau kelembapan pada lipatan kulit

Faktor risiko

• Dos sinaran yang tinggi atau rawatan yang berpanjangan
• Kawasan yang berlipat seperti ketiak, pangkal paha, atau bawah payudara
• Sejarah pendedahan matahari berlebihan
• Merokok atau kurang nutrisi
• Menggunakan produk kulit yang mengandungi alkohol atau wangian semasa rawatan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda melihat tanda jangkitan seperti nanah, demam, atau kulit yang terbuka
• Jika kesakitan bertambah teruk dan tidak hilang dengan rehat
• Jika anda mengalami bengkak yang tiba-tiba di luar kawasan rawatan

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda keliru tentang cara menjaga kulit dengan betul
• Sebelum menggunakan apa-apa krim, losyen, atau sabun baharu
• Jika anda merancang perjalanan jauh dan perlu tahu cara melindungi kulit

Diagnosis

Pasukan radioterapi akan memeriksa kulit anda secara berkala semasa rawatan. Anda juga akan ditanya tentang gejala seperti gatal atau sakit.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Tiada ujian khas diperlukan. Diagnosis dibuat melalui pemerhatian visual oleh doktor atau jururawat.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa pemeriksaan, doktor akan melihat kawasan rawatan untuk menentukan tahap reaksi kulit (daripada ringan hingga teruk) dan memberi nasihat tentang penjagaan seterusnya. Ini biasanya dilakukan sebelum, semasa, dan selepas rawatan.

Rawatan

Rawatan untuk kesan kulit akibat sinaran bertujuan melegakan gejala dan mencegah jangkitan. Ia bergantung kepada tahap reaksi kulit anda.

Penjagaan diri di rumah

• Cuci kulit dengan air suam dan sabun lembut tanpa wangian, kemudian tepuk perlahan sehingga kering.
• Pakai pakaian longgar yang diperbuat daripada kapas untuk mengurangkan geseran.
• Elakkan pendedahan matahari terus; gunakan pelindung matahari spektrum luas yang diluluskan oleh pasukan rawatan.
• Jangan garu, gosok, atau letakkan plaster terus pada kulit yang rosak.
• Semasa melancong, bawa cukup bekalan pembersih lembut dan krim pelindung yang telah disyorkan, serta simpan dalam beg kabin.
• Minum air secukupnya dan elakkan merokok.

Rawatan perubatan

Doktor atau jururawat mungkin menetapkan krim pelembap khas, steroid topikal, atau ubat antibiotik jika terdapat jangkitan. Apa-apa ubat atau krim hanya boleh digunakan jika disyorkan oleh pasukan rawatan anda.

Hidup dengan keadaan ini

Teruskan rutin harian anda, tetapi beri perhatian lebih pada kawasan kulit yang dirawat. Rancang perjalanan anda dengan mengambil kira waktu rawatan, dan berbincang dengan pasukan rawatan sebelum bercuti. Bawa sekali buku rekod perubatan dan maklumat tentang rawatan anda.

Tip gaya hidup

• Dapatkan rehat yang cukup untuk membantu kulit pulih.
• Elakkan aktiviti yang menyebabkan peluh berlebihan pada kawasan yang dirawat.
• Gunakan air sejuk atau kompres sejuk (kering) untuk melegakan panas.
• Jika melancong, elakkan duduk di bawah matahari, gunakan payung atau pakaian pelindung.

Diet dan senaman

Pastikan anda minum air yang cukup dan makan makanan seimbang untuk membantu tubuh membaiki sel kulit. Senaman ringan seperti berjalan masih baik, tetapi elakkan senaman berat yang menggeser kulit di kawasan rawatan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Perubahan kulit boleh membuatkan anda berasa sedih, malu, atau cemas. Ini normal. Bercakap tentang perasaan anda dengan orang tersayang, atau dapatkan sokongan daripada kaunselor.

Pencegahan

Reaksi kulit akibat sinaran tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi ia boleh dikurangkan dan diuruskan dengan baik melalui penjagaan kulit yang betul dan pemeriksaan yang kerap oleh pasukan onkologi.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kulit yang pecah boleh dijangkiti kuman (jangkitan bakteria)
• Kesakitan yang semakin teruk
• Penyembuhan luka yang lambat dan meninggalkan parut
• Mengganggu sambungan rawatan jika tidak dilaporkan

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan perubahan kulit akan beransur pulih dalam beberapa minggu hingga bulan selepas rawatan selesai. Dengan penjagaan yang betul, anda boleh mengurangkan ketidakselesaan dan terus menjalani kehidupan seharian. Doktor anda akan membantu anda sepanjang proses ini.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Persatuan Kanser Kebangsaan Malaysia (NCSM) ↗ · Malaysia
• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.