Penjagaan Kulit Selepas Terapi Sinaran

Gambaran keseluruhan

Penjagaan kulit selepas terapi sinaran (radioterapi) adalah cara-cara untuk menjaga kulit yang telah menerima rawatan sinaran supaya kekal sihat dan tidak mengalami masalah yang serius. Terapi sinaran adalah rawatan kanser yang menggunakan sinaran tenaga tinggi untuk membunuh sel kanser. Kulit di bahagian yang dirawat boleh menjadi merah, kering, gatal, atau mengelupas seperti selaran matahari.

Ya, ia sangat biasa. Lebih daripada 80 daripada 100 pesakit yang menjalani terapi sinaran akan mengalami tindak balas kulit pada tahap tertentu.

Ia memberi kesan kepada sesiapa yang menjalani terapi sinaran, terutamanya jika sinaran diberikan pada kawasan kulit yang nipis seperti leher, ketiak, atau pangkal paha. Orang yang berkulit cerah atau sensitif juga lebih mudah mengalaminya.

Gejala

Gejala biasa

• Kulit berasa perit atau seperti terbakar
• Kemerahan di kawasan yang dirawat
• Kulit kering dan mengelupas
• Rasa gatal
• Warna kulit menjadi lebih gelap
• Kulit lebih sensitif apabila disentuh

Gejala pada kanak-kanak

• Kulit kanak-kanak lebih nipis dan halus, jadi kemerahan dan luka lecur mungkin kelihatan lebih cepat.
• Kanak-kanak mungkin tidak dapat menyatakan ketidakselesaan dengan jelas, jadi perhatikan perubahan tingkah laku seperti merengek atau menggaru kawasan itu.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kulit warga emas lebih kering dan kurang anjal, jadi penyembuhannya lebih perlahan.
• Mereka juga lebih berisiko mengalami koyakan kulit dan jangkitan.

Punca

Punca utama

• Radioterapi merosakkan sel-sel kulit yang cepat membahagi
• Kulit kehilangan kelembapan semula jadi
• Tindak balas sistem imun badan terhadap tisu yang cedera

Faktor risiko

• Dos sinaran yang tinggi atau rawatan yang panjang
• Bahagian badan yang bergesel seperti ketiak, pangkal paha, atau bawah payudara
• Berat badan berlebihan
• Merokok
• Pernah mendapat kemoterapi atau ubat tertentu yang menjadikan kulit sensitif

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Segera hubungi doktor jika kulit melepuh, berair, berdarah, atau ada nanah.
• Dapatkan rawatan segera jika demam melebihi 38 darjah Celsius.

Buat temujanji rutin jika:

• Berjumpa dengan pasukan rawatan kanser secara berkala untuk pemeriksaan kulit
• Jika anda melihat kerak yang tidak sembuh, perubahan warna yang pelik, atau ketulan baru di kawasan rawatan walaupun selepas rawatan selesai

Diagnosis

Doktor atau jururawat akan memeriksa kulit anda dengan teliti. Mereka akan bertanya tentang gejala anda dan melihat sejarah rawatan anda. Tiada ujian darah khas diperlukan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal oleh doktor
• Penilaian tahap tindak balas kulit (cth. skala 0-4 berdasarkan keterukan)
• Gambar atau pengukuran kawasan kulit yang terjejas, jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa pemeriksaan, doktor akan melihat warna, kelembapan, dan keadaan kulit. Anda akan diminta untuk menjelaskan rasa sakit atau ketidakselesaan. Rawatan susulan akan disyorkan berdasarkan keterukan.

Rawatan

Rawatan bertujuan untuk melegakan gejala, mencegah jangkitan, dan membantu kulit sembuh. Kebanyakan tindak balas kulit selepas radioterapi boleh dikendalikan dengan penjagaan di rumah dan nasihat daripada pasukan rawatan.

Penjagaan diri di rumah

• Basuh kulit dengan air suam dan sabun yang lembut
• Elakkan menggosok atau menggaru kulit
• Sapukan pelembap yang disyorkan oleh pasukan rawatan (tanpa wangian)
• Pakai pakaian longgar dan lembut yang tidak menggosok kawasan tersebut
• Lindungi kulit daripada matahari dengan pakaian atau pelindung diri
• Elakkan tampalan pelekat atau krim yang tidak diketahui di kawasan yang dirawat

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan krim atau losyen untuk digunakan pada kulit, seperti krim steroid ringan atau pembalut luka khas. Sekiranya berlaku jangkitan, doktor akan memberikan antibiotik yang sesuai. Anda juga boleh dirujuk kepada pakar jagaan luka atau jururawat untuk rawatan lanjut.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia mungkin hanya dianggap jika terdapat luka yang sangat dalam atau tisu mati (nekrosis) yang tidak sembuh dengan rawatan biasa. Ini adalah keadaan yang sangat jarang berlaku.

Hidup dengan keadaan ini

Amalkan rutin penjagaan kulit yang lembut setiap hari. Elakkan produk wangi, losyen alkohol, dan sabun keras. Gunakan air suam dan tepuk kulit kering dengan tuala lembut.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok untuk membantu kulit sembuh
• Elakkan berjemur atau pendedahan matahari yang berpanjangan
• Minum air secukupnya untuk memastikan kulit terhidrat

Diet dan senaman

Makan makanan yang seimbang dengan protein yang cukup untuk membantu pemulihan kulit. Aktiviti fizikal ringan adalah baik, tetapi elakkan senaman yang menyebabkan geseran atau berpeluh berlebihan pada kawasan yang dirawat.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Perubahan pada kulit boleh menyebabkan rasa rendah diri atau cemas. Ia adalah perkara normal untuk merasa terganggu dengan perubahan ini. Bercakap dengan orang tersayang atau ahli pasukan rawatan boleh membantu.

Pencegahan

Tindak balas kulit tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi keterukannya boleh dikurangkan dengan mengikuti nasihat penjagaan kulit dari awal rawatan dan mengelakkan faktor yang merengsakan kulit.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah tindak balas kulit akibat radioterapi.

Program saringan

Selepas rawatan tamat, doktor anda akan menjadualkan pemeriksaan susulan secara berkala untuk memantau sebarang perubahan kulit. Pemeriksaan ini penting untuk mengesan masalah jangka panjang atau kanser kulit baharu yang berkaitan dengan sinaran, walaupun risiko ini kecil.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan kulit yang serius
• Kelewatan penyembuhan dan pembentukan ulser
• Perubahan warna kekal atau parut
• Kesakitan kronik di kawasan yang dirawat

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan tindak balas kulit selepas radioterapi akan pulih sepenuhnya dalam beberapa minggu hingga bulan selepas rawatan berakhir. Dengan penjagaan yang betul, anda boleh mengurangkan risiko komplikasi dan kekal selesa sepanjang rawatan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.