Penjagaan di Rumah Selepas Nephritis (Keradangan Buah Pinggang)

Gambaran keseluruhan

Nephritis bermaksud keradangan pada buah pinggang. Selepas mendapat rawatan di hospital, penjagaan di rumah sangat penting untuk membantu buah pinggang pulih dan mencegah masalah jangka panjang. Penjagaan ini termasuk rehat yang cukup, mengikut saranan doktor, dan memantau tanda-tanda bahaya.

Nephritis agak biasa, terutama selepas jangkitan kuman seperti strep tekak atau jangkitan kulit. Ia boleh berlaku pada semua peringkat umur.

Ia boleh menyerang kanak-kanak, dewasa, dan warga emas. Mereka yang baru pulih dari jangkitan kuman atau mempunyai penyakit autoimun lebih berisiko.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di muka, tangan, kaki, atau buku lali
• Air kencing berbuih atau berwarna kemerahan (seperti air teh atau kopi)
• Letih dan kurang tenaga
• Tekanan darah tinggi

Gejala pada kanak-kanak

• Muka bengkak terutamanya pada waktu pagi
• Kencing kurang dari biasa
• Mudah marah atau lesu

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar fokus
• Bengkak yang lebih ringan tetapi berlarutan
• Sesak nafas ringan

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman, terutamanya kuman strep (Streptococcus) selepas sakit tekak atau kulit
• Penyakit autoimun seperti lupus (SLE) di mana sistem imun menyerang buah pinggang sendiri
• Penggunaan ubat-ubatan tertentu (seperti ubat tahan sakit atau antibiotik) yang menyebabkan keradangan

Faktor risiko

• Jangkitan baru-baru ini (terutamanya di kalangan kanak-kanak)
• Mempunyai penyakit autoimun
• Sejarah keluarga dengan masalah buah pinggang
• Pengambilan ubat tanpa nasihat doktor

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Gejala yang disenaraikan di bahagian kecemasan atau segera
• Air kencing berkurangan atau berdarah
• Bengkak yang tidak hilang selepas rehat

Buat temujanji rutin jika:

• Semua pesakit nephritis perlu mengikuti temu janji susulan seperti yang dijadualkan oleh doktor
• Pemeriksaan tekanan darah dan ujian air kencing secara berkala (biasanya setiap 1-3 bulan pada peringkat awal)

Diagnosis

Doktor akan mendiagnosis nephritis berdasarkan simptom, pemeriksaan fizikal, dan ujian makmal.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urin) – untuk mengesan protein, sel darah merah, atau tanda keradangan
• Ujian darah – untuk memeriksa fungsi buah pinggang (kreatinin, urea) dan paras antibodi
• Ultrasound buah pinggang – untuk melihat bentuk dan struktur buah pinggang
• Biopsi buah pinggang (hanya jika perlu) – mengambil sampel tisu kecil untuk diagnosis yang lebih tepat

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Kebanyakan ujian dilakukan secara rawat jalan (tidak perlu masuk wad). Biopsi memerlukan prosedur ringkas dengan bius tempatan. Doktor akan menerangkan setiap langkah sebelum ujian.

Rawatan

Rawatan nephritis bergantung kepada puncanya. Secara umum, tujuannya adalah untuk mengurangkan keradangan, mengawal tekanan darah, dan membuang cecair berlebihan. Kebanyakan pesakit boleh dirawat dengan ubat-ubatan dan penjagaan di rumah.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi – jangan terlalu penat, kerana buah pinggang memerlukan tenaga untuk pulih
• Pantau tekanan darah di rumah jika doktor menyediakan alat pengukur
• Catat jumlah air kencing setiap hari atau perhatikan warna dan kekerapan
• Minum air mengikut saranan doktor – kadangkala perlu dihadkan jika bengkak teruk
• Amalkan pemakanan rendah garam – kurangkan makanan ringan, kicap, dan sos siap pakai

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat untuk mengawal tekanan darah (seperti perencat ACE atau ARB), ubat diuretik (membuang air berlebihan), atau ubat imunosupresan (seperti steroid) jika punca autoimun. Rawatan ini perlu diambil mengikut preskripsi. Jangan ubah dos atau berhenti sendiri.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya tidak diperlukan untuk nephritis itu sendiri. Walau bagaimanapun, jika nephritis menyebabkan kegagalan buah pinggang yang teruk, rawatan dialisis atau pemindahan buah pinggang mungkin diperlukan. Ini dibincangkan secara khusus dengan pakar buah pinggang.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup selepas nephritis memerlukan perhatian terhadap kesihatan buah pinggang. Anda perlu menjaga pemakanan, tekanan darah, dan mengawal jangkitan. Kebanyakan orang boleh menjalani kehidupan normal jika nephritis sembuh sepenuhnya.

Tip gaya hidup

• Jangan merokok dan hadkan alkohol
• Elakkan ubat tahan sakit seperti ibuprofen atau aspirin tanpa nasihat doktor
• Kekalkan berat badan yang sihat
• Amalkan kebersihan diri yang baik untuk mencegah jangkitan baru

Diet dan senaman

Diet rendah garam adalah sangat penting. Kurangkan makanan diproses, makanan dalam tin, dan makanan segera. Hadkan pengambilan protein jika doktor menasihatkan. Senaman ringan seperti berjalan kaki 20–30 minit sehari membantu mengekalkan tekanan darah yang sihat, tetapi elakkan senaman berat ketika masih bengkak atau letih.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi penyakit buah pinggang boleh menimbulkan rasa cemas, sedih, atau marah. Ini normal. Bercakap dengan keluarga atau rakan, dan jangan segan untuk mendapatkan bantuan kaunselor jika perlu. Ingat, pemulihan mengambil masa.

Pencegahan

Sesetengah jenis nephritis boleh dicegah dengan merawat jangkitan awal (contohnya, dapatkan rawatan untuk sakit tekak strep dengan segera). Amalkan gaya hidup sihat untuk mengurangkan risiko penyakit autoimun. Elakkan mengambil ubat tanpa nasihat doktor.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk nephritis. Namun, vaksin seperti vaksin selesema (influenza) dan vaksin pneumonia boleh membantu mencegah jangkitan yang boleh mencetuskan nephritis. Rujuk doktor untuk jadual vaksin yang sesuai.

Program saringan

Pemeriksaan air kencing secara berkala disyorkan untuk individu yang berisiko tinggi, seperti pesakit diabetes, tekanan darah tinggi, atau mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit buah pinggang. Bincangkan dengan doktor tentang kekerapan pemeriksaan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kegagalan buah pinggang akut – buah pinggang tidak dapat membersihkan darah dengan baik
• Tekanan darah tinggi yang kronik – boleh merosakkan jantung dan saluran darah
• Pengumpulan cecair dalam paru-paru – menyebabkan sesak nafas
• Penyakit buah pinggang kronik yang memerlukan dialisis jangka panjang atau pemindahan

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan pesakit nephritis – terutamanya kanak-kanak – pulih sepenuhnya dalam beberapa minggu hingga bulan dengan rawatan yang betul. Bagi yang mempunyai penyakit asas seperti lupus, rawatan berterusan dapat mengawal keradangan dan mengekalkan fungsi buah pinggang. Dengan penjagaan yang baik, ramai yang terus menjalani kehidupan yang aktif dan bermakna.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Persatuan Pesakit Buah Pinggang Malaysia (NKF Malaysia) · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.