Nefritis: Persediaan untuk Prosedur

Gambaran keseluruhan

Nefritis adalah keradangan pada buah pinggang, iaitu organ yang menapis darah dan menghasilkan air kencing. Keradangan ini boleh menjejaskan keupayaan buah pinggang berfungsi dengan baik. Prosedur seperti biopsi buah pinggang atau dialisis mungkin diperlukan untuk diagnosis atau rawatan.

Nefritis boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada kanak-kanak, remaja, dan dewasa muda, terutamanya selepas jangkitan kuman tekak atau kulit.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di muka, tangan, atau kaki akibat lebihan cecair
• Air kencing berbuih atau berwarna merah/berkarat (darah dalam air kencing)
• Kencing yang berkurangan atau kerap kencing pada waktu malam
• Tekanan darah tinggi

Gejala pada kanak-kanak

• Muka bengkak pada waktu pagi
• Air kencing gelap seperti teh atau cola
• Kelesuan dan hilang selera makan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar fokus akibat toksin dalam darah
• Sakit belakang atau pinggang
• Sesak nafas kerana lebihan cecair dalam paru-paru

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman, terutamanya streptokokus (radang tekak atau kulit)
• Penyakit autoimun seperti lupus (sistem imun menyerang buah pinggang sendiri)
• Penggunaan ubat tahan sakit tertentu secara berlebihan (seperti ubat anti-radang bukan steroid)

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang menghidap penyakit buah pinggang
• Penyakit kencing manis atau tekanan darah tinggi yang tidak terkawal
• Jangkitan yang kerap atau tidak dirawat sepenuhnya

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Anda mengalami bengkak muka atau kaki yang mendadak
• Air kencing berdarah atau berbuih dengan banyak
• Anda tidak dapat membuang air kencing langsung selama lebih 12 jam

Buat temujanji rutin jika:

• Anda sering letih tanpa sebab jelas
• Tekanan darah anda meningkat tanpa kawalan
• Anda mengalami perubahan pada kekerapan atau warna air kencing

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan, melakukan pemeriksaan fizikal, dan meminta ujian untuk mengesahkan nefritis. Prosedur seperti biopsi buah pinggang mungkin disarankan untuk melihat sejauh mana keradangan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalisis) – untuk mengesan protein dan darah
• Ujian darah – untuk memeriksa paras kreatinin dan BUN (tanda fungsi buah pinggang)
• Ultrasound buah pinggang – untuk melihat saiz dan struktur buah pinggang
• Biopsi buah pinggang – mengambil sampel kecil tisu buah pinggang dengan jarum, biasanya di bawah bius tempatan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Sekiranya anda perlu menjalani biopsi, doktor akan memberi arahan khusus. Anda mungkin diminta berhenti mengambil ubat pencair darah beberapa hari sebelumnya. Prosedur ini mengambil masa kira-kira 30 minit, dan anda perlu berehat selama beberapa jam selepasnya. Anda boleh pulang pada hari yang sama jika tiada komplikasi.

Rawatan

Rawatan nefritis bergantung kepada punca dan keterukannya. Matlamat rawatan adalah untuk mengurangkan keradangan, mengawal tekanan darah, dan melindungi buah pinggang daripada kerosakan lanjut.

Penjagaan diri di rumah

• Kawal pengambilan garam untuk mengurangkan bengkak dan tekanan darah
• Minum air secukupnya melainkan doktor menasihatkan sebaliknya
• Rehat yang cukup, terutamanya jika demam atau letih

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat untuk mengawal tekanan darah, mengurangkan keradangan (seperti kortikosteroid), atau menekan sistem imun (jika berkaitan autoimun). Dalam kes yang teruk, dialisis mungkin diperlukan untuk menapis darah sementara buah pinggang pulih. Prosedur dialisis memerlukan persediaan seperti pemasangan akses vaskular (cimino) dan sesi latihan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk nefritis. Namun, jika terjadi penyumbatan saluran kencing atau abses, doktor mungkin perlu melakukan prosedur untuk membuang halangan tersebut.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda menghidap nefritis, penting untuk memantau tekanan darah dan air kencing secara berkala. Ikuti jadual lawatan dengan doktor dan patuh kepada rawatan yang ditetapkan.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok – tembakau boleh memburukkan kerosakan buah pinggang
• Amalkan pemakanan rendah garam dan rendah protein (jika disarankan doktor)
• Kekalkan berat badan yang sihat melalui aktiviti fizikal sederhana

Diet dan senaman

Diet yang sihat penting untuk mengurangkan beban pada buah pinggang. Kurangkan pengambilan makanan diproses, cepat saji, dan makanan tinggi garam. Bersenam secara teratur seperti berjalan atau berenang selama 30 minit sehari boleh membantu mengawal tekanan darah.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidap penyakit buah pinggang kronik boleh menimbulkan kebimbangan dan kemurungan. Jangan teragak-agak untuk berkongsi perasaan dengan keluarga, rakan, atau kaunselor. KKM menyediakan perkhidmatan sokongan kesihatan mental di kebanyakan hospital kerajaan.

Pencegahan

Tidak semua nefritis dapat dicegah, tetapi risiko dapat dikurangkan dengan mengawal penyakit asas seperti kencing manis dan darah tinggi, serta merawat jangkitan dengan segera dan lengkap.

Vaksin

Vaksinasi seperti vaksin influenza dan pneumokokus disarankan untuk melindungi daripada jangkitan yang boleh memburukkan nefritis. Rujuk doktor anda tentang jadual vaksinasi yang sesuai.

Program saringan

Pemeriksaan kesihatan tahunan termasuk ujian air kencing dan tekanan darah dapat mengesan masalah buah pinggang pada peringkat awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang kekal (kegagalan buah pinggang kronik)
• Tekanan darah tinggi yang tidak terkawal
• Pengumpulan cecair dalam paru-paru (edema pulmonari) yang mengancam nyawa

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang tepat, banyak kes nefritis akut pulih sepenuhnya dalam beberapa minggu hingga bulan. Bagi nefritis kronik, rawatan dapat memperlahankan perkembangan penyakit dan mengekalkan kualiti hidup yang baik. Sokongan daripada pasukan perubatan dan keluarga sangat penting dalam perjalanan ini.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• National Kidney Foundation (AS) ↗
• International Society of Nephrology ↗

Organisasi tempatan

• Persatuan Pesakit Buah Pinggang Malaysia (NSAM) · Malaysia
• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) - Bahagian Perkhidmatan Nefrologi ↗ · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.