Keradangan Buah Pinggang (Nefritis): Punca, Gejala, dan Rawatan

Gambaran keseluruhan

Nefritis adalah keradangan pada buah pinggang. Buah pinggang adalah organ yang membersihkan darah dan menghasilkan air kencing. Apabila ia meradang, ia tidak dapat berfungsi dengan baik untuk menapis sisa dan cecair berlebihan dari badan.

Nefritis agak jarang berlaku tetapi boleh menyerang sesiapa sahaja. Ia lebih biasa pada orang yang mempunyai penyakit autoimun atau jangkitan tertentu.

Nefritis boleh menyerang kanak-kanak, dewasa, dan warga emas. Ia lebih kerap berlaku pada mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit buah pinggang, diabetes, tekanan darah tinggi, atau penyakit autoimun seperti lupus.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di muka, tangan, kaki, atau pergelangan kaki
• Air kencing berbuih atau berdarah (kelihatan merah atau coklat)
• Kencing kurang daripada biasa
• Tekanan darah tinggi
• Letih atau lesu

Gejala pada kanak-kanak

• Demam
• Bengkak di muka terutamanya di sekitar mata
• Kencing berdarah
• Sakit perut

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar menumpukan perhatian
• Bengkak yang semakin teruk
• Sukar tidur
• Sesak nafas

Punca

Punca utama

• Jangkitan bakteria atau virus (contohnya, selepas sakit tekak atau jangkitan kulit)
• Penyakit autoimun seperti lupus di mana sistem imun menyerang buah pinggang
• Ubat-ubatan tertentu (contohnya, ubat tahan sakit atau antibiotik) – tetapi jarang berlaku
• Penyakit lain seperti diabetes atau tekanan darah tinggi yang tidak terkawal

Faktor risiko

• Mempunyai sejarah keluarga dengan penyakit buah pinggang
• Mengidap penyakit autoimun
• Mengidap diabetes atau tekanan darah tinggi
• Jangkitan berulang (contohnya, jangkitan saluran kencing atau tekak)

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda tidak boleh kencing langsung
• Jika air kencing anda berdarah dan anda berasa sakit
• Jika muka atau kaki bengkak secara tiba-tiba

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami bengkak yang berterusan selama beberapa hari
• Jika air kencing anda berbuih atau berubah warna
• Jika anda mudah letih dan tekanan darah tinggi

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan dan melakukan pemeriksaan fizikal. Mereka mungkin memeriksa tekanan darah dan mencari tanda bengkak.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (untuk mengesan protein, darah, atau sel radang)
• Ujian darah (untuk memeriksa fungsi buah pinggang seperti kreatinin dan urea)
• Ultrasound buah pinggang (untuk melihat saiz dan struktur buah pinggang)
• Biopsi buah pinggang (sampel kecil tisu untuk diperiksa di makmal, jika perlu)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis biasanya bermula dengan temu janji di klinik atau hospital. Ujian air kencing dan darah adalah cepat dan tidak sakit. Jika biopsi diperlukan, anda akan diberi ubat kebas dan prosedur dilakukan dengan jarum halus.

Rawatan

Rawatan nefritis bergantung kepada punca dan tahap kerosakan buah pinggang. Matlamat utama adalah untuk mengurangkan keradangan, mengawal gejala, dan melindungi fungsi buah pinggang.

Penjagaan diri di rumah

• Kawal tekanan darah dengan mengurangkan garam dalam makanan
• Minum air secukupnya (kecuali jika doktor hadkan)
• Rehat yang cukup untuk membantu pemulihan
• Elakkan ubat tahan sakit seperti ibuprofen tanpa nasihat doktor

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk mengawal tekanan darah, mengurangkan keradangan (seperti steroid), atau menekan sistem imun jika punca autoimun. Rawatan juga mungkin termasuk antibiotik jika punca jangkitan. Semua ubat perlu diambil mengikut arahan doktor. Jangan ubah dos tanpa berbincang.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Dalam kes yang sangat teruk di mana buah pinggang gagal berfungsi, dialisis atau pemindahan buah pinggang mungkin diperlukan. Ini hanya berlaku jika rawatan lain tidak berkesan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidap nefritis memerlukan pemantauan kesihatan yang kerap. Anda perlu membuat temu janji susulan dengan doktor untuk memeriksa fungsi buah pinggang dan tekanan darah.

Tip gaya hidup

• Amalkan pemakanan sihat – kurang garam, kurang gula, dan kurang lemak tepu
• Bersenam secara sederhana seperti berjalan 30 minit sehari
• Berhenti merokok dan hadkan alkohol
• Kawal stress dengan teknik relaksasi atau aktiviti yang menenangkan

Diet dan senaman

Diet yang sesuai adalah rendah garam, rendah protein (jika doktor cadangkan), dan rendah kalium (jika tahap kalium tinggi). Minum air dalam kuantiti yang disarankan oleh doktor. Senaman ringan seperti berjalan atau yoga membantu mengawal tekanan darah dan meningkatkan tenaga.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi penyakit kronik boleh menyebabkan kebimbangan, kemurungan, atau rasa putus asa. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau kaunselor boleh membantu. Ingat bahawa anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Tidak semua jenis nefritis dapat dicegah, tetapi risiko boleh dikurangkan dengan mengawal penyakit seperti diabetes dan tekanan darah tinggi, mengamalkan kebersihan yang baik untuk mengelakkan jangkitan, dan mendapatkan rawatan awal untuk jangkitan.

Vaksin

Vaksin seperti vaksin influenza dan vaksin pneumokokus boleh membantu mencegah jangkitan yang boleh mencetus nefritis. Tanya doktor mengenai vaksin yang sesuai untuk anda.

Program saringan

Tiada saringan khas untuk nefritis. Walau bagaimanapun, jika anda mempunyai faktor risiko (seperti sejarah keluarga), doktor mungkin mencadangkan ujian air kencing dan darah secara berkala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang kekal (kronik)
• Kegagalan buah pinggang (memerlukan dialisis atau pemindahan)
• Tekanan darah tinggi yang teruk (boleh menyebabkan strok atau serangan jantung)
• Pembentukan cecair di paru-paru (edema pulmonari)

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan awal dan penjagaan yang betul, ramai pesakit nefritis dapat pulih sepenuhnya atau menguruskan keadaan dengan baik. Fungsi buah pinggang boleh stabil dan kehidupan normal dapat dijalani. Kuncinya adalah mengikut nasihat doktor dan membuat perubahan gaya hidup yang sihat.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Persatuan Buah Pinggang Malaysia (National Kidney Foundation of Malaysia) · Malaysia
• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) – Jabatan Nefrologi · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.