Soalan Penting Sebelum Rawatan Jangkitan Saluran Kencing (UTI)

Gambaran keseluruhan

Jangkitan Saluran Kencing (UTI) ialah jangkitan kuman pada mana-mana bahagian sistem kencing, seperti pundi kencing, uretra (saluran keluar air kencing), atau buah pinggang. Ianya biasa berlaku dan boleh dirawat dengan antibiotik yang diberikan oleh doktor.

Ya, UTI adalah salah satu jangkitan yang paling biasa, terutama di kalangan wanita. Hampir separuh daripada wanita akan mengalami sekurang-kurangnya satu UTI dalam hidup mereka.

Wanita lebih kerap terkena UTI kerana uretra mereka lebih pendek dan lebih dekat dengan dubur. Lelaki juga boleh terkena, terutamanya jika mereka mempunyai masalah prostat. Kanak-kanak dan orang tua juga berisiko.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa sakit atau pedih ketika buang air kencing
• Kerap buang air kencing, tetapi sedikit jumlahnya
• Rasa seperti perlu kencing segera (urgency)
• Air kencing keruh, berbau kuat, atau berdarah
• Rasa tidak selesa di bahagian bawah perut

Gejala pada kanak-kanak

• Demam tanpa sebab yang jelas
• Kerap menangis ketika buang air kencing
• Selera makan berkurang
• Muntah atau cirit-birit
• Air kencing berbau busuk

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan tingkah laku secara tiba-tiba
• Demam atau menggigil
• Kehilangan selera makan
• Keletihan yang teruk
• Kencing tidak lawas (inkontinens) secara tiba-tiba

Punca

Punca utama

• Kuman (bakteria) dari usus, seperti E. coli, masuk ke saluran kencing melalui uretra.
• Kuman membiak dalam pundi kencing dan menyebabkan keradangan.
• Kadang-kadang kuman boleh naik ke buah pinggang dan menyebabkan jangkitan yang lebih serius.

Faktor risiko

• Wanita (terutamanya yang aktif secara seksual)
• Kehamilan
• Menopaus (kerana perubahan hormon)
• Masalah buah pinggang atau batu karang
• Kencing manis yang tidak terkawal
• Penggunaan kateter kencing
• Sistem imun yang lemah

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Demam tinggi atau menggigil
• Sakit pinggang atau belakang yang teruk
• Muntah-muntah
• Kekeliruan (terutamanya pada warga emas)

Buat temujanji rutin jika:

• Gejala UTI ringan seperti pedih kencing dan kerap kencing
• Pertama kali mengalami gejala UTI
• Gejala berulang dalam tempoh 6 bulan

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala anda dan memeriksa perut dan pinggang. Mereka juga akan mengambil sampel air kencing untuk ujian.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian dipstick air kencing (ujian cepat di klinik)
• Kultur air kencing (untuk mengenal pasti jenis kuman dan antibiotik yang sesuai)
• Ujian darah (jika disyaki jangkitan buah pinggang)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin diminta memberi sampel air kencing dalam cawan steril. Untuk ujian kultur, hasil mungkin mengambil masa 2-3 hari. Doktor akan memberi rawatan sementara sementara menunggu keputusan.

Rawatan

Rawatan UTI biasanya melibatkan antibiotik yang diresepkan oleh doktor. Penting untuk menghabiskan semua ubat walaupun gejala sudah sembuh. Minum banyak air juga membantu.

Penjagaan diri di rumah

• Minum banyak air kosong (6-8 gelas sehari) untuk membantu membuang kuman
• Kencing sebaik sahaja terasa hendak kencing, jangan tahan
• Gunakan pek panas di bahagian perut bawah untuk melegakan ketidakselesaan
• Elakkan minuman berkafein, alkohol, dan makanan pedas yang boleh merengsakan pundi kencing

Rawatan perubatan

Doktor akan memberi antibiotik yang sesuai berdasarkan jenis kuman dan sejarah kesihatan anda. Ubat tahan sakit seperti parasetamol boleh digunakan untuk demam dan sakit, tetapi hanya seperti yang disarankan oleh doktor atau ahli farmasi. Jangan berkongsi antibiotik dengan orang lain.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk UTI biasa. Namun, jika ada batu karang atau masalah struktur saluran kencing yang menyebabkan jangkitan berulang, doktor mungkin mencadangkan prosedur untuk membuang punca tersebut.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas rawatan, kebanyakan orang pulih sepenuhnya dalam beberapa hari. Jika anda mengalami UTI berulang (lebih 3 kali setahun), berbincang dengan doktor tentang langkah pencegahan jangka panjang.

Tip gaya hidup

• Kencing selepas hubungan seks untuk membuang kuman
• Bersihkan dari depan ke belakang selepas buang air besar
• Pakai seluar dalam kapas yang longgar
• Elakkan semburan kebersihan wanita yang boleh merengsakan

Diet dan senaman

Minum air yang mencukupi adalah yang paling penting. Makanan kaya vitamin C (seperti oren, kiwi) boleh membantu menjadikan air kencing lebih berasid dan melambatkan pertumbuhan kuman. Kekal aktif secara fizikal untuk sistem imun yang sihat.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

UTI berulang boleh menyebabkan kebimbangan dan tekanan. Ingat bahawa ia adalah masalah biasa dan boleh diurus dengan bantuan doktor. Jangan malu untuk berbincang dengan pasangan atau ahli keluarga.

Pencegahan

Ya, banyak langkah boleh mengurangkan risiko UTI. Amalan kebersihan yang baik dan minum air secukupnya adalah kunci utama.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk UTI pada masa ini. Walau bagaimanapun, kajian sedang dijalankan.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk UTI. Ujian hanya dilakukan jika anda mempunyai gejala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan buah pinggang (pyelonephritis) yang boleh menyebabkan kerosakan buah pinggang
• Sepsis (jangkitan dalam darah) – keadaan kecemasan yang mengancam nyawa
• UTI berulang yang sukar dirawat
• Pada wanita hamil, risiko kelahiran pramatang atau berat lahir rendah

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan UTI sembuh sepenuhnya dengan rawatan antibiotik yang betul. Dengan rawatan awal, komplikasi serius jarang berlaku. Jika anda mengikuti nasihat doktor dan langkah pencegahan, anda boleh mengurangkan risiko berulang.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia ↗ · Malaysia
• Portal MyHealth KKM ↗ · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.