Nefritis (Radang Buah Pinggang) Selepas Makan

Gambaran keseluruhan

Nefritis selepas makan adalah keadaan di mana buah pinggang menjadi radang (bengkak dan meradang) selepas anda makan makanan tertentu. Ini boleh berlaku kerana sistem imun anda bertindak balas terhadap makanan, atau kerana makanan tersebut membebankan buah pinggang yang sudah lemah. Radang ini boleh menyebabkan buah pinggang tidak berfungsi dengan baik.

Nefritis selepas makan jarang berlaku, tetapi ia lebih kerap berlaku pada individu yang sudah ada masalah buah pinggang atau penyakit autoimun. Bagi kebanyakan orang, makan tidak akan menyebabkan nefritis.

Ia boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih biasa pada kanak-kanak, orang dewasa yang mempunyai penyakit autoimun (seperti lupus), dan mereka yang kerap mengambil makanan tinggi purin (seperti daging merah) atau mempunyai alahan makanan yang teruk.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di muka, tangan, atau kaki (edema)
• Air kencing berbuih atau berwarna merah/teh (darah dalam air kencing)
• Kerap buang air kecil pada waktu malam
• Sakit pinggang atau sisi badan
• Letih dan lesu

Gejala pada kanak-kanak

• Demam
• Bengkak di sekeliling mata
• Kencing kurang daripada biasa
• Muntah atau cirit-birit

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar fokus
• Kencing sangat sedikit atau tidak langsung
• Pening atau pitam
• Sesak nafas

Punca

Punca utama

• Reaksi alahan terhadap makanan seperti kerang, kacang, atau telur
• Penyakit autoimun seperti lupus nefritis yang boleh dicetuskan oleh makanan tertentu
• Jangkitan saluran kencing atau tekak (seperti streptokokus) yang dipicu oleh makanan tercemar
• Pengambilan makanan tinggi purin (seperti daging organ, sup tulang) yang meningkatkan asid urik dan meradang buah pinggang

Faktor risiko

• Mempunyai penyakit autoimun seperti lupus atau artritis reumatoid
• Alahan makanan yang teruk atau intoleransi makanan
• Sejarah penyakit buah pinggang kronik
• Pengambilan ubat tahan sakit (NSAID) secara kerap yang boleh memburukkan radang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda perasan darah dalam air kencing selepas makan
• Jika muka atau kaki bengkak selepas makan, terutamanya jika sukar bernafas
• Jika tekanan darah anda tiba-tiba menjadi sangat tinggi

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda kerap mengalami sakit pinggang selepas makan makanan tertentu
• Jika air kencing sentiasa berbuih atau berubah warna
• Jika anda sudah ada penyakit buah pinggang dan mengalami gejala baru

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan anda, bertanya tentang makanan yang anda ambil, dan melakukan pemeriksaan fizikal. Ujian air kencing dan darah adalah langkah pertama untuk mengesan radang buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urine test) untuk mengesan protein, darah, atau sel radang
• Ujian darah untuk memeriksa tahap kreatinin dan urea (tanda fungsi buah pinggang)
• Ultrasound buah pinggang untuk melihat saiz dan bentuk buah pinggang
• Ujian alahan makanan (seperti ujian kulit atau darah) jika disyaki alahan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Diagnosis biasanya mengambil beberapa hari. Doktor mungkin perlu merujuk anda kepada pakar buah pinggang (nephrologist) jika radang teruk. Anda mungkin diminta merekodkan makanan yang dimakan dan gejala yang timbul.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca. Jika disebabkan alahan makanan, langkah utama adalah mengelak makanan tersebut. Doktor juga akan menetapkan ubat untuk mengawal radang dan melindungi buah pinggang. Kebanyakan rawatan boleh dilakukan di rumah, tetapi kes teruk memerlukan rawatan di hospital.

Penjagaan diri di rumah

• Kenal pasti dan elakkan makanan yang mencetuskan gejala – simpan diari makanan
• Minum air secukupnya, tetapi ikut nasihat doktor jika fungsi buah pinggang sudah terjejas
• Rehat dan kurangkan aktiviti berat sehingga radang reda
• Kawal tekanan darah dengan diet rendah garam

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat anti-radang seperti steroid untuk mengurangkan radang, atau ubat untuk mengawal tekanan darah dan mengurangkan protein dalam air kencing. Jika disebabkan jangkitan, antibiotik akan diberikan. Ubat-ubat ini hanya perlu diambil seperti yang diarahkan oleh doktor. Jangan ubah dos sendiri.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Dalam kes sangat teruk yang menyebabkan kegagalan buah pinggang, dialisis (cuci darah) mungkin perlu buat sementara waktu sehingga buah pinggang pulih.

Hidup dengan keadaan ini

Anda perlu memberi perhatian kepada apa yang anda makan dan bagaimana badan anda bertindak balas. Mungkin perlu mengubah tabiat pemakanan dan sentiasa memantau gejala. Kebanyakan orang boleh menjalani kehidupan normal dengan pengurusan yang baik.

Tip gaya hidup

• Makan makanan yang seimbang – elak makanan tinggi garam, tinggi protein, dan makanan proses
• Kekal aktif dengan senaman ringan seperti berjalan, tetapi elak keletihan
• Rehat yang cukup – tidur 7-8 jam semalam
• Berhenti merokok dan hadkan alkohol

Diet dan senaman

Diet rendah garam, rendah protein haiwan, dan banyak buah-buahan serta sayur-sayuran membantu mengurangkan beban buah pinggang. Rujuk pakar diet untuk pelan yang sesuai. Senaman ringan seperti berjalan 30 minit sehari adalah baik, tetapi elak senaman berat ketika buah pinggang sedang radang.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghidapi nefritis boleh menimbulkan kebimbangan dan tekanan. Ramai pesakit berasa marah atau takut tentang makanan. Adalah normal untuk berasa begitu. Bercakap dengan keluarga atau kaunselor boleh membantu.

Pencegahan

Bagi sesetengah orang, ia boleh dicegah dengan mengenal pasti dan mengelakkan makanan pencetus. Jika anda sudah tahu anda mempunyai alahan atau penyakit autoimun, elakkan makanan yang diketahui berbahaya. Tiada cara 100% untuk mencegah, tetapi gaya hidup sihat dan kawalan penyakit asas boleh mengurangkan risiko.

Vaksin

Vaksin untuk jangkitan seperti selesema dan pneumonia disarankan untuk mengelakkan jangkitan yang boleh mencetuskan nefritis. Tanya doktor anda tentang jadual vaksinasi yang sesuai.

Program saringan

Jika anda berisiko tinggi (contohnya, ada sejarah keluarga penyakit buah pinggang atau lupus), doktor mungkin menyarankan ujian air kencing tahunan untuk mengesan protein atau darah awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kegagalan buah pinggang akut – buah pinggang berhenti berfungsi secara tiba-tiba
• Penyakit buah pinggang kronik – kerosakan berkekalan yang memerlukan dialisis atau pemindahan
• Tekanan darah tinggi yang tidak terkawal, meningkatkan risiko strok dan jantung
• Pembentukan parut pada buah pinggang yang merosakkan fungsi secara kekal

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang cepat dan pengelakan pencetus, kebanyakan orang pulih sepenuhnya. Walaupun radang boleh berulang, anda boleh hidup aktif dan sihat dengan pemantauan yang baik. Jangan putus asa – banyak pilihan rawatan moden yang berkesan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.