Radang Buah Pinggang yang Datang dan Pergi

Gambaran keseluruhan

Nefritis yang datang dan pergi adalah keadaan di mana buah pinggang mengalami keradangan (bengkak dan kemerahan) yang kadang-kadang muncul dan kadang-kadang reda. Ini boleh menjejaskan fungsi buah pinggang dalam menapis darah.

Nefritis jenis ini tidak begitu lazim, tetapi ia lebih kerap berlaku pada mereka yang mempunyai penyakit autoimun (penyakit di mana sistem imun menyerang tubuh sendiri) seperti lupus.

Ia boleh menyerang semua peringkat umur, tetapi lebih kerap berlaku pada wanita muda dan mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit autoimun.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di muka, tangan, kaki, atau pergelangan kaki (edema)
• Air kencing berbuih atau berwarna merah (darah dalam air kencing)
• Kerap membuang air kencing terutama pada waktu malam
• Tekanan darah tinggi
• Rasa letih dan lemah

Gejala pada kanak-kanak

• Bengkak di sekitar mata pada waktu pagi
• Air kencing berwarna seperti teh atau cola
• Sakit perut atau belakang
• Demam tanpa sebab yang jelas

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar menumpukan perhatian akibat toksin dalam darah
• Sesak nafas kerana cecair berlebihan dalam paru-paru
• Kencing sedikit atau langsung tidak kencing
• Kelemahan otot atau kekejangan

Punca

Punca utama

• Penyakit autoimun seperti lupus eritematosus sistemik (SLE) atau vaskulitis (keradangan salur darah)
• Jangkitan yang mencetuskan tindak balas imun, seperti selepas jangkitan tekak atau kulit
• Penyakit IgA – di mana antibodi (protein pertahanan) terkumpul di buah pinggang
• Ubat-ubatan tertentu atau bahan kimia yang merengsakan buah pinggang (atas nasihat doktor)

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang menghidap penyakit autoimun atau masalah buah pinggang
• Mempunyai penyakit autoimun lain seperti lupus atau skleroderma
• Jangkitan berulang seperti jangkitan saluran kencing atau radang tonsil
• Penggunaan ubat tahan sakit (NSAIDs) secara berlebihan tanpa pengawasan doktor

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami gejala seperti bengkak yang teruk, air kencing berdarah, atau tekanan darah tinggi secara tiba-tiba
• Jika anda tidak dapat membuang air kencing selama lebih 12 jam
• Jika anda berasa sangat letih, loya, atau muntah-muntah yang teruk

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami bengkak ringan pada kaki atau muka yang hilang selepas berehat
• Jika air kencing kelihatan berbuih tetapi tiada gejala lain
• Jika anda mempunyai tekanan darah tinggi yang suka dikawal

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan, melakukan pemeriksaan fizikal, dan memeriksa air kencing serta darah untuk mengukur fungsi buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalisis) – untuk mengesan protein, darah, atau sel radang
• Ujian darah – untuk memeriksa kreatinin (sisa buangan), urea, dan antibodi tertentu
• Ultrasound buah pinggang – untuk melihat struktur buah pinggang
• Biopsi buah pinggang – pengambilan sampel tisu kecil untuk diperiksa di bawah mikroskop (jika perlu)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis mungkin memerlukan beberapa temujanji. Biopsi buah pinggang dilakukan dengan bius tempatan dan anda boleh pulang pada hari yang sama. Keputusan biasanya mengambil masa seminggu.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca dan keterukan. Matlamatnya adalah untuk mengurangkan keradangan, melindungi buah pinggang, dan mengawal tekanan darah. Doktor akan merancang rawatan yang sesuai untuk anda.

Penjagaan diri di rumah

• Kurangkan pengambilan garam untuk membantu mengawal bengkak dan tekanan darah
• Minum air secukupnya (kecuali jika doktor menasihatkan had cecair)
• Rehat yang cukup ketika gejala suar (flare)
• Pantau tekanan darah di rumah dengan alat yang dipercayai

Rawatan perubatan

Rawatan perubatan mungkin termasuk ubat-ubatan yang menekan sistem imun (imunosupresan) untuk mengurangkan keradangan, seperti kortikosteroid atau ubat yang menyasarkan sel imun tertentu. Doktor juga mungkin memberi ubat untuk menurunkan tekanan darah dan mengurangkan protein dalam air kencing. Semua ubat perlu diambil mengikut preskripsi dan tidak boleh dihentikan tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya tidak diperlukan untuk nefritis itu sendiri, kecuali jika kerosakan buah pinggang menjadi sangat teruk sehingga memerlukan dialisis atau pemindahan buah pinggang.

Hidup dengan keadaan ini

Anda perlu memantau gejala seperti bengkak dan air kencing. Simpan diari gejala untuk membantu doktor menyesuaikan rawatan. Elakkan aktiviti berat ketika suar, tetapi teruskan bergerak ringan apabila sihat.

Tip gaya hidup

• Amalkan gaya hidup sihat: tidur yang cukup, kelola stres, dan jangan merokok
• Hadkan pengambilan alkohol dan kafein
• Patuhi jadual temujanji doktor dan ujian makmal
• Bawa senarai ubat ke setiap temujanji

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan kurang garam, kurang makanan proses, dan sumber protein yang sederhana (contohnya ikan, ayam tanpa kulit, tauhu). Senaman ringan seperti berjalan kaki 30 minit sehari boleh membantu, tetapi hentikan jika anda berasa letih atau bengkak bertambah.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan penyakit yang datang dan pergi boleh menimbulkan rasa bimbang, sedih, atau tekanan. Ini adalah normal. Bercakaplah dengan keluarga, rakan, atau dapatkan kaunseling. Jangan abaikan kesihatan mental anda – ia sama penting dengan kesihatan fizikal.

Pencegahan

Nefritis yang datang dan pergi selalunya tidak boleh dicegah sepenuhnya kerana ia berkait dengan sistem imun. Namun, anda boleh mengurangkan kekerapan suar dengan menguruskan pencetus seperti jangkitan, tekanan, dan ubat-ubatan tertentu.

Vaksin

Vaksinasi seperti vaksin selesema (influenza) dan vaksin pneumokokal disarankan untuk mengurangkan risiko jangkitan yang boleh mencetuskan suar. Bincang dengan doktor anda tentang jadual vaksinasi yang sesuai.

Program saringan

Jika anda mempunyai penyakit autoimun seperti lupus, doktor mungkin akan melakukan ujian air kencing dan darah secara berkala untuk mengesan nefritis lebih awal. Ini dapat membantu rawatan dimulakan segera.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang kekal (penyakit buah pinggang kronik)
• Tekanan darah tinggi yang tidak terkawal, meningkatkan risiko sakit jantung dan strok
• Pengumpulan toksin dalam darah (uremia) yang boleh menyebabkan muntah, kekeliruan, dan koma
• Kegagalan buah pinggang peringkat akhir yang memerlukan dialisis atau pemindahan

Pandangan jangka panjang

Walaupun nefritis jenis ini boleh berulang, kebanyakan orang dapat mengawal gejala dan mencegah kerosakan teruk dengan rawatan yang betul dan pengawasan rapi. Dengan kerjasama erat dengan pasukan perubatan, ramai pesakit terus menjalani hidup yang aktif dan bermakna.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• National Kidney Foundation (NKF) ↗

Organisasi tempatan

• Persatuan Buah Pinggang Malaysia (Malaysian Kidney Society) · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.