Nefritis (Radang Buah Pinggang) dan Keletihan

Gambaran keseluruhan

Nefritis adalah radang pada buah pinggang, iaitu organ yang menapis sisa buangan daripada darah. Radang ini boleh menyebabkan buah pinggang tidak berfungsi dengan baik, dan salah satu tanda yang biasa adalah rasa letih yang melampau. Keletihan ini mungkin disebabkan oleh anemia (kekurangan sel darah merah) atau pengumpulan bahan buangan dalam badan.

Nefritis tidak terlalu jarang, tetapi tidak juga sangat biasa. Jenis yang paling kerap berlaku pada kanak-kanak selepas jangkitan tekak streptokokus (strep throat).

Nefritis boleh menyerang semua peringkat umur, tetapi jenis tertentu seperti nefritis pasca-streptokokus lebih kerap pada kanak-kanak berumur 6 hingga 10 tahun. Orang dewasa yang menghidap penyakit autoimun seperti lupus juga berisiko tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Keletihan yang berterusan dan teruk
• Air kencing berbuih atau berwarna merah (darah dalam air kencing)
• Bengkak di sekitar mata, kaki, atau pergelangan tangan (edema)
• Tekanan darah tinggi
• Kencing berkurang daripada biasa

Gejala pada kanak-kanak

• Demam
• Sakit kepala
• Air kencing seperti air teh pekat atau cola
• Bengkak di muka terutamanya pada waktu pagi

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Keletihan yang lebih ketara tanpa sebab jelas
• Kekeliruan atau sukar menumpukan perhatian (akibat toksin dalam darah)
• Kencing malam yang kerap
• Bengkak yang mungkin tidak begitu ketara

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman, terutamanya jangkitan tekak streptokokus (strep throat) atau jangkitan kulit yang tidak dirawat
• Penyakit autoimun seperti lupus (SLE) atau vaskulitis (radang salur darah)
• Reaksi alahan terhadap ubat-ubatan tertentu (jarang berlaku)

Faktor risiko

• Baru-baru ini dijangkiti tekak atau kulit tanpa rawatan antibiotik yang mencukupi
• Mempunyai penyakit autoimun seperti lupus atau diabetes
• Sejarah keluarga dengan penyakit buah pinggang
• Mengambil ubat tahan sakit (NSAID) secara berlebihan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Air kencing berdarah atau berbuih teruk
• Bengkak di kaki atau muka yang cepat bertambah
• Sukar bernafas atau sakit dada

Buat temujanji rutin jika:

• Rasa letih yang berterusan tanpa punca lain
• Bengkak ringan di pergelangan kaki
• Perubahan pada tabiat kencing (kurang kencing atau kencing malam)

Diagnosis

Doktor akan memulakan dengan soal jawab mengenai simptom dan sejarah kesihatan anda, kemudian menjalankan pemeriksaan fizikal dan ujian-ujian tertentu untuk mengesahkan radang buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalisis) – untuk mengesan protein, darah, atau sel radang dalam kencing
• Ujian darah – untuk memeriksa tahap kreatinin dan urea (bahan buangan yang sepatutnya ditapis)
• Ultrasound buah pinggang – untuk melihat saiz dan struktur buah pinggang
• Biopsi buah pinggang (sampel tisu kecil diambil dengan jarum) – jika perlu untuk menentukan jenis dan keterukan radang

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu memberikan sampel air kencing dan menjalani pengambilan darah. Prosedur biopsi dilakukan dengan bius tempatan dan biasanya mengambil masa beberapa minit. Doktor akan menerangkan setiap langkah dengan terperinci.

Rawatan

Rawatan nefritis bergantung kepada punca dan keterukannya. Matlamat utama adalah mengawal radang, mengurangkan simptom, dan mencegah kerosakan buah pinggang yang kekal.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi – badan anda perlukan tenaga untuk melawan radang
• Kurangkan garam dalam makanan – untuk mengawal bengkak dan tekanan darah
• Pantau tekanan darah di rumah jika disarankan oleh doktor
• Elakkan mengambil ubat tahan sakit tanpa nasihat doktor (terutamanya NSAID seperti ibuprofen)

Rawatan perubatan

Rawatan perubatan mungkin termasuk ubat kortikosteroid untuk mengurangkan radang, ubat imunosupresan (untuk menekan sistem imun yang terlalu aktif), atau ubat tekanan darah. Jika jangkitan adalah punca, doktor akan memberi antibiotik. Semua ubat perlu diambil mengikut arahan doktor – jangan ubah dos sendiri.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Dalam kes yang sangat teruk di mana buah pinggang gagal berfungsi, prosedur dialisis atau pemindahan buah pinggang mungkin menjadi pilihan. Ini akan dibincangkan oleh pakar buah pinggang (nefrologis).

Hidup dengan keadaan ini

Anda perlu menjalani gaya hidup yang sihat dan mengikut pelan rawatan yang ditetapkan. Pemeriksaan berkala dengan doktor adalah penting untuk memantau fungsi buah pinggang dan kesihatan keseluruhan.

Tip gaya hidup

• Tidur yang cukup dan menguruskan tekanan (contoh: senaman ringan, meditasi)
• Minum air secukupnya – tetapi ikut nasihat doktor jika terdapat sekatan cecair
• Berhenti merokok dan hadkan alkohol

Diet dan senaman

Diet yang sesuai termasuk kurang garam, protein sederhana (ikut cadangan doktor), dan banyak sayur-sayuran serta buah-buahan. Bersenam secara sederhana seperti berjalan kaki boleh membantu tenaga dan kesihatan jantung, tetapi jangan terlalu memenatkan diri.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Keletihan yang berterusan boleh membuat anda rasa sedih atau cemas. Ini adalah normal. Jangan malu untuk bercakap dengan keluarga, rakan, atau kaunselor. Kesihatan mental sama penting dengan kesihatan fizikal.

Pencegahan

Tidak semua jenis nefritis boleh dicegah, tetapi risiko boleh dikurangkan dengan merawat jangkitan seperti strep throat secepatnya, mengawal penyakit autoimun, dan mengelakkan ubat-ubatan yang boleh merosakkan buah pinggang tanpa nasihat doktor.

Vaksin

Vaksin seperti vaksin influenza dan pneumonia boleh membantu mengelakkan jangkitan yang boleh mencetuskan nefritis. Bincangkan dengan doktor anda tentang vaksinasi yang sesuai.

Program saringan

Jika anda mempunyai faktor risiko seperti sejarah keluarga atau penyakit autoimun, doktor mungkin mencadangkan ujian air kencing dan darah secara berkala untuk mengesan masalah awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang kekal (kronik) yang membawa kepada kegagalan buah pinggang
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal
• Penyakit jantung dan salur darah
• Anemia yang teruk

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan nefritis, terutamanya jenis akut pada kanak-kanak, boleh pulih sepenuhnya dengan rawatan yang cepat dan sesuai. Walaupun sesetengah pesakit mungkin mengalami kerosakan kekal, rawatan moden dapat membantu anda menjalani kehidupan yang panjang dan bermakna. Ikut nasihat doktor dan jaga kesihatan anda dengan baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.