Nefritis (Keradangan Buah Pinggang) dengan Demam

Gambaran keseluruhan

Nefritis (keradangan buah pinggang) dengan demam adalah keadaan di mana buah pinggang menjadi bengkak dan sakit, selalunya disebabkan oleh jangkitan atau tindak balas imun badan. Demam menunjukkan badan sedang melawan jangkitan atau keradangan yang aktif. Keadaan ini perlu dirawat dengan segera untuk mengelakkan kerosakan buah pinggang yang kekal.

Nefritis dengan demam tidak begitu biasa dalam kalangan orang dewasa sihat, tetapi ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja. Kanak-kanak dan warga emas lebih cenderung mendapat jangkitan yang membawa kepada nefritis.

Ia boleh menyerang kanak-kanak, remaja, dan orang dewasa. Mereka yang baru sembuh dari jangkitan tekak (strep throat) atau jangkitan kulit, serta mereka yang mempunyai sistem imun yang lemah, lebih berisiko.

Gejala

Gejala biasa

• Demam yang tinggi, menggigil, atau rasa panas badan
• Sakit di bahagian pinggang, belakang, atau sisi perut (biasanya sebelah sahaja)
• Air kencing berwarna gelap, merah, atau keruh
• Kencing sakit, kerap kencing, atau rasa seperti tidak habis kencing
• Muka, tangan, atau kaki bengkak (edema)

Gejala pada kanak-kanak

• Demam tinggi yang sukar reda
• Rewel, menangis, atau tidak mahu makan
• Kerap muntah atau cirit-birit
• Perut buncit atau sakit perut

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Demam yang tidak begitu tinggi tetapi rasa lemah dan lesu
• Sukar membuang air kencing atau jumlah air kencing berkurangan
• Sakit pinggang yang samar-samar, bukan sakit tajam
• Kekeliruan atau perubahan tingkah laku secara tiba-tiba

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman, terutamanya jangkitan tekak (strep) atau jangkitan kulit yang merebak ke buah pinggang
• Tindak balas imun badan selepas jangkitan (contohnya demam reumatik) – badan menyerang sel buah pinggang sendiri
• Penyakit autoimun seperti lupus (SLE) atau vaskulitis, di mana sistem imun menyerang tisu buah pinggang

Faktor risiko

• Kanak-kanak yang baru sembuh dari demam tekak atau jangkitan kulit
• Mempunyai sejarah penyakit autoimun dalam keluarga
• Sistem imun yang lemah akibat penyakit kronik (kencing manis, HIV) atau rawatan tertentu
• Jangkitan saluran kencing yang kerap atau tidak dirawat dengan baik

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Demam dengan sakit pinggang yang teruk – perlu berjumpa doktor dalam masa 24 jam
• Air kencing berdarah atau bengkak yang mendadak – jangan tunggu
• Sukar bernafas atau rasa sangat lemah – pergi ke klinik atau hospital segera

Buat temujanji rutin jika:

• Sakit pinggang yang ringan tetapi berterusan lebih dari seminggu
• Kerap kencing atau rasa sakit semasa kencing tanpa demam
• Pernah didiagnosis dengan penyakit autoimun dan mula ada simptom baru

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan, melakukan pemeriksaan fizikal, dan menjalankan beberapa ujian mudah untuk mengesahkan nefritis dengan demam.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing – untuk mencari darah, protein, atau kuman dalam air kencing
• Ujian darah – untuk memeriksa fungsi buah pinggang (kreatinin, urea) dan tanda jangkitan (sel darah putih tinggi)
• Ultrasound buah pinggang – untuk melihat sama ada buah pinggang bengkak atau ada batu karang
• Kultur air kencing – untuk mengenal pasti jenis kuman yang menyebabkan jangkitan (jika ada)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu menunggu beberapa hari untuk keputusan ujian. Doktor mungkin akan memberi rawatan sementara seperti antibiotik jika jangkitan disyaki. Jika keadaan teruk, anda mungkin perlu dimasukkan ke hospital untuk rawatan rapi dan pemantauan fungsi buah pinggang.

Rawatan

Rawatan untuk nefritis dengan demam bergantung kepada punca. Tujuan utama adalah mengawal jangkitan atau keradangan, mengurangkan demam, dan melindungi buah pinggang daripada kerosakan kekal. Doktor akan menetapkan rawatan yang sesuai mengikut keputusan ujian.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup untuk membantu badan melawan jangkitan
• Minum air secukupnya (air masak) kecuali doktor menasihati hadkan air (jika buah pinggang sangat lemah)
• Elakkan mengambil ubat tahan sakit dari farmasi tanpa nasihat doktor – sesetengah boleh merosakkan buah pinggang
• Tidak mengambil alkohol atau merokok semasa dalam rawatan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi antibiotik (jika jangkitan kuman) untuk membunuh kuman penyebab. Kadangkala, ubat antiradang atau ubat untuk menekan sistem imun (seperti steroid) diberikan jika punca adalah autoimun. Untuk demam, doktor akan menasihatkan ubat demam yang selamat untuk buah pinggang. Jika demam sangat tinggi, pesakit mungkin dimasukkan ke hospital untuk cecair intravena (titisan) dan rawatan sokongan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk nefritis itu sendiri. Walau bagaimanapun, jika terdapat abses (kumpulan nanah) di buah pinggang, doktor mungkin perlu melakukan prosedur saliran. Ini adalah kejadian yang jarang berlaku.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas rawatan awal, kebanyakan pesakit boleh kembali ke rutin harian. Namun, adalah penting untuk memantau simptom seperti demam berulang, sakit pinggang, atau perubahan kencing. Doktor mungkin menjadualkan lawatan susulan untuk memeriksa fungsi buah pinggang dari semasa ke semasa.

Tip gaya hidup

• Amalkan kebersihan diri yang baik untuk mengelakkan jangkitan – cuci tangan selalu, tutup mulut semasa batuk/bersin
• Jaga kesihatan tekak dan kulit – rawat sebarang jangkitan kecil dengan segera
• Kawal tekanan darah dan gula dalam darah jika anda ada penyakit kronik lain
• Patuhi jadual rawatan dan ambil semua ubat seperti yang diarahkan doktor

Diet dan senaman

Pemakanan sihat membantu buah pinggang pulih. Kurangkan garam (elakkan makanan ringan, kicap, sos) untuk mengurangkan beban buah pinggang. Makan banyak sayur-sayuran, buah-buahan, dan protein sederhana (daging tanpa lemak, ikan, tahu). Bersenam ringan seperti berjalan kaki boleh dilakukan selepas demam reda, tetapi jangan terlalu penat. Rujuk doktor atau pakar pemakanan untuk nasihat diet yang lebih khusus.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi penyakit seperti nefritis boleh menimbulkan kebimbangan. Anda mungkin rasa takut atau stress tentang kesihatan buah pinggang. Ini adalah normal. Bercakap dengan keluarga atau doktor tentang perasaan anda. Jika anda rasa terlalu sedih atau cemas, dapatkan sokongan daripada kaunselor atau psikologi. Kesihatan mental sama penting dengan kesihatan fizikal.

Pencegahan

Nefritis dengan demam boleh dicegah sebahagiannya dengan mengawal jangkitan. Rawat segera jangkitan tekak atau kulit dengan antibiotik yang betul (di bawah pengawasan doktor). Jaga kebersihan diri dan elakkan berkongsi barangan peribadi seperti berus gigi atau tuala. Bagi mereka yang mempunyai penyakit autoimun, rawatan rapi oleh pakar boleh mengurangkan risiko nefritis.

Vaksin

Vaksinasi yang disarankan termasuk vaksin selesema (influenza) dan vaksin pneumokokal untuk mengelakkan jangkitan yang boleh membawa kepada nefritis. Bincang dengan doktor anda tentang vaksin yang sesuai untuk keadaan kesihatan anda.

Program saringan

Anda yang berisiko tinggi (contohnya sejarah keluarga penyakit buah pinggang) boleh berbincang dengan doktor tentang ujian air kencing tahunan. Ini membantu mengesan awal sebarang keradangan buah pinggang.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang kekal (penyakit buah pinggang kronik)
• Kegagalan buah pinggang (renal failure) yang memerlukan dialisis (cuci darah) atau pemindahan buah pinggang
• Penyebaran jangkitan ke darah (sepsis) yang boleh mengancam nyawa
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, dengan rawatan yang cepat dan betul, kebanyakan pesakit nefritis dengan demam pulih sepenuhnya dalam beberapa minggu ke sebulan. Fungsi buah pinggang biasanya kembali normal. Walaupun ada kemungkinan kerosakan kekal, doktor akan memantau anda dengan teliti dan memberi rawatan sokongan untuk memastikan buah pinggang anda sihat selama mungkin. Jangan berputus asa – ramai pesakit terus menjalani kehidupan yang aktif dan bermakna selepas rawatan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.