Nefritis dengan Loya: Panduan Pesakit

Gambaran keseluruhan

Nefritis adalah keradangan pada buah pinggang, iaitu organ yang membersihkan darah dan membuang air kencing. Apabila buah pinggang meradang, ia tidak dapat berfungsi dengan baik, menyebabkan bahan buangan terkumpul dalam darah. Loya (rasa mual) adalah gejala biasa kerana bahan buangan ini boleh menjejaskan sistem penghadaman. Keadaan ini perlu dirawat untuk mengelakkan kerosakan buah pinggang yang kekal.

Nefritis tidaklah sangat biasa, tetapi ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja. Jenis nefritis tertentu, seperti nefritis lupus, lebih kerap berlaku pada wanita muda, manakala nefritis akibat jangkitan boleh berlaku pada semua peringkat umur.

Nefritis boleh menjejaskan orang dari semua peringkat umur, termasuk kanak-kanak dan orang dewasa yang lebih tua. Orang yang mempunyai penyakit autoimun, diabetes, tekanan darah tinggi, atau sejarah keluarga penyakit buah pinggang lebih berisiko.

Gejala

Gejala biasa

• Loya dan muntah
• Sakit di bahagian pinggang atau perut
• Demam
• Bengkak pada muka, tangan, atau kaki (edema)
• Kencing berbuih (tanda protein dalam kencing)
• Darah dalam kencing (kencing merah atau coklat)
• Kerap atau kurang kencing

Gejala pada kanak-kanak

• Demam tinggi
• Bengkak di sekeliling mata
• Kurang selera makan
• Letih dan lesu
• Kencing berdarah atau berbuih

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan mental
• Kurang kencing
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal
• Bengkak pada kaki dan pergelangan kaki
• Loya yang berterusan

Punca

Punca utama

• Jangkitan kuman seperti streptokokus (radang tekak) atau virus lain
• Penyakit autoimun seperti lupus eritematosus sistemik (SLE)
• Kesan sampingan ubat-ubatan tertentu (misalnya ubat tahan sakit atau antibiotik)
• Serangan langsung ke atas buah pinggang oleh toksin atau penyakit lain

Faktor risiko

• Diabetes mellitus (kencing manis)
• Tekanan darah tinggi yang tidak terkawal
• Sejarah keluarga penyakit buah pinggang
• Penyakit autoimun seperti lupus
• Jangkitan kuman yang kerap atau tidak dirawat

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami demam panas, sakit pinggang teruk, muntah berterusan, atau kurang kencing
• Jika anda melihat darah dalam kencing atau bengkak yang ketara

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai tekanan darah tinggi atau diabetes dan perasan gejala baru seperti loya atau bengkak
• Jika anda baru pulih dari jangkitan tekak dan mula mengalami sakit pinggang atau kencing berbuih

Diagnosis

Doktor akan menilai gejala anda, melakukan pemeriksaan fizikal, dan memesan ujian untuk mengesahkan nefritis. Diagnosis adalah penting untuk menentukan punca dan rawatan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah (cth. kreatinin, urea, elektrolit)
• Ujian air kencing (cth. protein, darah, sel darah putih)
• Ultrasound buah pinggang (untuk melihat saiz dan struktur)
• Biopsi buah pinggang (jika perlu, iaitu mengambil sedikit tisu buah pinggang untuk diperiksa di bawah mikroskop)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa lawatan, doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah perubatan, dan ubat-ubatan yang diambil. Anda mungkin perlu menjalani beberapa ujian pada hari yang sama atau pada lawatan seterusnya. Biopsi biasanya dilakukan oleh pakar dan memerlukan persediaan khusus. Pastikan anda bertanya apa-apa soalan yang ada.

Rawatan

Rawatan untuk nefritis bergantung kepada punca. Matlamat utama adalah mengawal keradangan, mengurangkan gejala seperti loya, dan melindungi fungsi buah pinggang. Doktor akan menyusun pelan rawatan yang sesuai dengan keadaan anda.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi untuk membantu pemulihan.
• Minum air secukupnya, tetapi ikut nasihat doktor kerana sesetengah pesakit perlu mengehadkan cecair.
• Elakkan ubat tahan sakit tanpa nasihat doktor, terutamanya ubat antiradang bukan steroid (NSAIDs) yang boleh memburukkan buah pinggang.
• Pantau tekanan darah di rumah jika disarankan.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin akan memberi ubat antiradang untuk mengurangkan keradangan (bukan nama khusus), ubat untuk mengawal tekanan darah seperti penghambat ACE jika sesuai, dan kortikosteroid atau imunosupresan untuk kes autoimun. Rawatan jangkitan dengan antibiotik jika perlu. Semua rawatan perlu diikuti dengan ketat dan dibincangkan dengan doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk nefritis. Mungkin diperlukan jika ada komplikasi seperti abses (kumpulan nanah) di buah pinggang, tetapi ini tidak biasa.

Hidup dengan keadaan ini

Pantau tekanan darah secara berkala, perhatikan warna dan jumlah kencing, dan catat sebarang perubahan. Ikuti lawatan susulan dengan doktor dan jangan berhenti ubat tanpa arahan.

Tip gaya hidup

• Kurangkan pengambilan garam (makanan masin) untuk mengawal tekanan darah dan bengkak.
• Hadkan makanan tinggi protein jika dinasihatkan oleh doktor atau pakar diet.
• Elakkan merokok dan hadkan alkohol kerana ia membebankan buah pinggang.
• Dapatkan tidur yang cukup dan amalkan cara mengurus tekanan seperti meditasi atau senaman ringan.

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan banyak buah-buahan, sayur-sayuran, dan bijirin penuh. Senaman ringan seperti berjalan kaki 20-30 minit sehari boleh membantu, tetapi dapatkan nasihat doktor jika keadaan anda sederhana atau teruk.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan penyakit kronik boleh menimbulkan kebimbangan atau kemurungan. Jangan segan untuk bercakap dengan doktor, kaunselor, atau ahli keluarga. Anda tidak bersendirian. Jika ada fikiran untuk mencederakan diri, segera hubungi talian krisis atau pergi ke hospital.

Pencegahan

Tidak semua jenis nefritis boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan menjaga kesihatan secara keseluruhan. Kawal tekanan darah dan gula dalam darah, dapatkan rawatan segera untuk jangkitan, dan elakkan pengambilan ubat tanpa nasihat doktor.

Vaksin

Vaksinasi untuk influenza dan pneumokokus disarankan bagi mengelakkan jangkitan yang boleh mencetuskan nefritis. Rujuk doktor anda untuk jadual vaksin yang sesuai.

Program saringan

Pemeriksaan tekanan darah dan ujian air kencing secara berkala adalah penting, terutamanya jika anda mempunyai faktor risiko seperti diabetes atau sejarah keluarga penyakit buah pinggang.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang kekal (penyakit buah pinggang kronik)
• Kegagalan buah pinggang (memerlukan dialisis atau pemindahan buah pinggang)
• Tekanan darah tinggi yang semakin teruk
• Ketidakseimbangan cecair dan elektrolit

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan awal dan pengurusan yang baik, ramai pesakit nefritis dapat menjalani kehidupan yang normal dan sihat. Kadang-kadang nefritis boleh sembuh sepenuhnya, terutamanya jika disebabkan oleh jangkitan yang dirawat tepat pada masanya. Walaupun sesetengah kes memerlukan rawatan jangka panjang, langkah-langkah pencegahan dan pengawasan yang betul dapat melindungi buah pinggang anda. Sentiasa bekerjasama dengan pasukan perubatan anda untuk hasil yang terbaik.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) - Buah Pinggang

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) - Penyakit Buah Pinggang · Malaysia
• Yayasan Buah Pinggang Kebangsaan Malaysia · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.