Jangkitan Saluran Kencing (UTI) Selepas Makan: Apa yang Perlu Anda Tahu

Gambaran keseluruhan

Jangkitan saluran kencing (UTI) adalah jangkitan pada mana-mana bahagian sistem kencing, seperti pundi kencing, uretra, atau buah pinggang. Ia berlaku apabila bakteria masuk ke dalam saluran kencing. Sesetengah orang mungkin perasan gejala UTI menjadi lebih teruk selepas makan, terutamanya makanan pedas, masam, atau berkafein, kerana ia boleh merengsakan pundi kencing.

Ya, UTI adalah antara jangkitan yang paling biasa, terutamanya di kalangan wanita. Hampir separuh daripada wanita akan mengalami sekurang-kurangnya satu UTI dalam hidup mereka.

UTI boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada wanita, orang tua, dan mereka yang mempunyai sistem imun yang lemah. Kanak-kanak juga boleh mendapat UTI.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa sakit atau pedih ketika membuang air kecil
• Kerap kencing, tetapi hanya sedikit air keluar
• Air kencing keruh, berbau kuat, atau berdarah
• Rasa tidak puas selepas kencing (seperti masih ada air lagi)
• Sakit di bahagian bawah perut atau pinggang

Gejala pada kanak-kanak

• Demam tanpa sebab yang jelas
• Kencing malam (bedwetting) pada kanak-kanak yang sudah pandai ke tandas
• Menangis atau merengek ketika kencing
• Muntah atau kurang selera makan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan tingkah laku secara tiba-tiba
• Demam rendah atau tiada demam langsung
• Sakit pinggang atau pelvis yang tidak jelas
• Air kencing berbau atau keruh

Punca

Punca utama

• Bakteria (biasanya E. coli) dari dubur masuk ke saluran kencing melalui uretra
• Hubungan seks yang boleh mendorong bakteria masuk ke uretra
• Kurang minum air menyebabkan air kencing pekat dan bakteria mudah membiak

Faktor risiko

• Wanita (terutama yang aktif secara seksual atau selepas menopaus)
• Menggunakan alat kontraseptif seperti diafragma atau spermisid
• Mempunyai batu karang atau masalah saluran kencing lain
• Mengandung
• Kencing manis atau sistem imun yang lemah
• Penggunaan kateter kencing dalam tempoh lama
• Sesetengah makanan dan minuman (seperti kopi, alkohol, atau makanan pedas) boleh merengsakan pundi kencing dan memburukkan gejala, tetapi bukan punca utama UTI.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda demam tinggi, sakit pinggang teruk, atau muntah (kerana ini mungkin jangkitan buah pinggang)
• Jika air kencing anda berdarah dengan banyak
• Jika anda tidak boleh kencing langsung

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai simptom biasa UTI seperti sakit kencing atau kerap kencing selama lebih 2 hari
• Jika anda hamil dan mengesyaki UTI
• Jika anda lelaki dan mempunyai simptom UTI

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan sejarah kesihatan anda, dan mungkin melakukan ujian air kencing untuk mengesan kehadiran bakteria atau sel darah putih.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalysis) - untuk memeriksa bakteria, darah, atau sel radang dalam air kencing
• Kultur air kencing (urine culture) - untuk mengenal pasti jenis bakteria dan menentukan antibiotik yang sesuai
• Imbasan seperti ultrasound atau CT scan - jika disyaki jangkitan berulang atau masalah struktur

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor akan meminta sampel air kencing dalam cawan khas. Anda akan diberitahu cara membersihkan kawasan sulit sebelum mengambil sampel. Hasil kultur mungkin mengambil masa 1-2 hari.

Rawatan

Rawatan utama untuk UTI adalah antibiotik yang ditetapkan oleh doktor. Penting untuk menghabiskan semua ubat walaupun gejala sudah hilang. Selain itu, langkah di rumah boleh membantu melegakan ketidakselesaan.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air kosong yang banyak (6-8 gelas sehari) untuk membantu membuang bakteria
• Elakkan makanan dan minuman yang merengsa seperti kopi, alkohol, minuman berkarbonat, dan makanan pedas atau masam sehingga sembuh
• Letakkan botol air panas atau tuala suam di bahagian bawah perut untuk mengurangkan sakit
• Kencing sebaik rasa nak kencing, jangan tahan

Rawatan perubatan

Doktor akan memberikan antibiotik yang sesuai berdasarkan jenis bakteria dan kesihatan anda. Biasanya rawatan selama 3 hingga 7 hari. Jangan beli ubat sendiri tanpa nasihat doktor. Bagi jangkitan berulang, doktor mungkin memberi antibiotik dos rendah untuk tempoh tertentu atau cadangan lain.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi mungkin jika ada punca struktur seperti batu karang besar atau penyempitan saluran kencing yang menyebabkan jangkitan berulang.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas rawatan, kebanyakan orang pulih sepenuhnya. Jika anda sering mendapat UTI, doktor mungkin mencadangkan langkah pencegahan. Teruskan minum air kosong yang mencukupi dan amalkan kebersihan yang baik.

Tip gaya hidup

• Kencing sebaik selepas hubungan seks untuk membuang bakteria
• Pakai seluar dalam kapas yang longgar dan elakkan seluar ketat
• Bersihkan dari depan ke belakang selepas buang air besar untuk mengelakkan bakteria merebak
• Gunakan tisu lembap tanpa wangian jika perlu

Diet dan senaman

Tiada diet khas untuk UTI, tetapi minum jus kranberi tanpa gula mungkin membantu mengurangkan risiko jangkitan berulang (walaupun bukti tidak kuat). Elakkan pengambilan gula berlebihan kerana ia boleh membiakkan bakteria. Senaman ringan seperti berjalan kaki baik untuk kesihatan umum.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

UTI berulang boleh menyebabkan tekanan dan kebimbangan. Rasa malu atau tidak selesa juga biasa. Ingat, UTI adalah masalah kesihatan biasa dan boleh dirawat. Bercakap dengan doktor atau kaunselor jika ia mengganggu kehidupan harian anda.

Pencegahan

Ya, sebahagian besar UTI boleh dicegah dengan langkah mudah seperti minum air kosong yang banyak, menjaga kebersihan alat kelamin, dan kencing sebaik selepas hubungan seks. Elakkan penggunaan semburan atau produk wangian di kawasan sulit.

Vaksin

Tiada vaksin untuk UTI pada masa ini.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk UTI. Ujian hanya dilakukan jika ada gejala atau faktor risiko tertentu.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan pada buah pinggang (pyelonephritis) – boleh menyebabkan demam tinggi, sakit pinggang teruk, dan kerosakan buah pinggang
• Sepsis – jangkitan merebak ke seluruh badan, yang boleh mengancam nyawa
• Kerap kencing atau inkontinens sementara
• Stenosis uretra (penyempitan saluran kencing) pada lelaki

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan UTI sembuh sepenuhnya dengan rawatan antibiotik yang betul. Jika dirawat awal, komplikasi serius jarang berlaku. Walau bagaimanapun, sesetengah orang mungkin mengalami jangkitan berulang. Dengan langkah pencegahan yang betul dan nasihat doktor, anda boleh mengurangkan risiko ini.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.