Angina ve Aile Hayatı: Birlikte Sağlıklı Kalabilmek

Genel Bakış

Angina (göğüs ağrısı), kalbin yeterince oksijenli kan alamadığı durumlarda ortaya çıkan bir belirtidir. Bu genellikle kalp damarlarının daralmasından kaynaklanır. Kendi başına bir hastalık değil, kalbin daha fazla yardıma ihtiyacı olduğunu gösteren bir uyarı işaretidir.

Evet, angina dünyada ve Türkiye'de sık görülen bir durumdur. Kalp damar hastalığı olan kişilerin birçoğunda angina belirtileri görülür.

Angina en sık orta yaş ve üzeri yetişkinlerde görülür. Ancak yüksek tansiyon, diyabet, sigara kullanımı veya ailesinde kalp hastalığı olan kişilerde daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilir. Kadınlarda ve erkeklerde görülür, ancak belirtiler farklı olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste sıkışma, baskı veya yanma hissi
• Ağrının omuzlara, kollara, boyna veya çeneye yayılması
• Nefes darlığı
• Soğuk terleme
• Bulantı veya halsizlik
• Belirtilerin yürüyüş, merdiven çıkma veya stresle ortaya çıkıp dinlenince geçmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp damarlarının içinde yağ ve kolesterol birikmesi (ateroskleroz) sonucu damarların daralması
• Kalp damarlarının spazmı (ani kasılma)
• Kalbin artan ihtiyacına karşı yetersiz kan akışı

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon
• Sigara ve tütün kullanımı
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek kolesterol
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Hareketsiz yaşam
• Obezite veya sağlıksız beslenme
• Stres ve kaygı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı ilk kez yaşandıysa
• Ağrı şiddeti artıyorsa veya sıklaşıyorsa
• Ağrı istirahatte veya gece uykudayken oluyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bilinen angina tanısıyla düzenli kontrollere gitmek
• Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri ölçümlerini yaptırmak
• Tedavi planını ve ilaçları doktorla birlikte gözden geçirmek

Tanı

Doktor önce size şikayetlerinizi ve tıbbi öykünüzü sorar. Fizik muayene yapar. Ardından gerekli testlerle kalbin ve damarların durumunu değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG) ile kalp ritminin ve elektriksel aktivitesinin kaydedilmesi
• Kan testleriyle kalp enzimleri ve kolesterol seviyelerinin ölçülmesi
• Efor testi (stres testi) ile hareket halindeyken kalbin yanıtının izlenmesi
• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonla görüntülenmesi)
• Gerekirse anjiyografi ile koroner damarların ayrıntılı incelenmesi

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde hastaneye yatmanız veya yalnızca poliklinik testleri yeterli olabilir. Doktorunuz, belirtilerinize göre en uygun testleri isteyecek ve sonuçlara göre bir takip planı oluşturacaktır. Aile bireylerinin bilgilendirilmesi de bu sürecin önemli bir parçasıdır.

Tedavi

Anginanın tedavisi, belirtileri kontrol altına almayı, kalp krizi riskini azaltmayı ve yaşam kalitesini artırmayı amaçlar. Tedavide sağlıklı yaşam alışkanlıkları, ilaç düzenlemeleri ve gerekirse girişimsel yöntemler bir arada kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Dinlenmeyi öğrenmek ve ağır eforlardan kaçınmak
• Sigara ve dumandan uzak durmak
• Stresi azaltacak nefes egzersizleri ve rahatlama yöntemleri uygulamak
• Doktorun önerdiği şekilde kilo kontrolü sağlamak
• Belirtileri ve tetikleyicileri not almak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kan akışını düzenlemeye, kalbin iş yükünü azaltmaya, kolesterol seviyesini ve tansiyonu kontrol altına almaya yardımcı ilaçlar önerebilir. Ayrıca kan pıhtılarını önlemek amacıyla da ilaçlar kullanılabilir. İlaçların isimleri ve dozları doktor tarafından belirlenmeli; asla doktor önerisi olmadan başka birinin ilacı kullanılmamalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda damar tıkanıklığını açmak için anjiyoplasti ve stent (damar içi tüp) ya da baypas cerrahisi gibi işlemler gerekebilir. Bu yöntemler hastanın damar durumuna ve genel sağlığına göre doktor ekibi tarafından kararlaştırılır.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda belirtileri tetikleyen durumları tanımak önemlidir. Ağır işlerde dinlenme molaları vermek, günün erken saatlerinde plan yapmak ve acil durum için aile üyelerinin bilgilendirilmesi yaşamı kolaylaştırır. Evde herkes tarafından görülebilen bir yere acil telefon numaraları ve 112 bilgisi asılabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktor onayıyla haftanın çoğu günü hafif yürüyüşler yapmak
• Tuz ve doymuş yağ alımını azaltmak
• Tam tahıllı ekmek, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenmek
• Yeterli uyumaya dikkat etmek
• Alkol tüketimini sınırlamak veya bırakmak
• Hobi, sohbet ve keyif veren aktivitelere zaman ayırmak

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu beslenme, bitkisel yağları, yeşil yapraklı sebzeleri, baklagilleri ve omega-3 içeren balıkları içerir. Hareket planı doktorunuzla birlikte oluşturulmalıdır. Yürüyüş gibi ılımlı egzersizler genellikle önerilir; ancak tempoyu ve süreyi doktorunuza danışarak belirleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina, kişinin kendisi ve ailesi için korkutucu olabilir. Kaygı ve moral bozukluğu normaldir; ancak uzun süreli stres hastalığı zorlaştırabilir. Duygularınızı ailenizle paylaşın, gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek isteyin. Unutmayın, kendinizi iyi hissetmek kalbinize de iyi gelir.

Önleme

Angina tamamen önlenemeyebilir, ancak risk faktörlerini kontrol altına alarak belirtilerin şiddetini ve kalp krizi riskini büyük ölçüde azaltmak mümkündür. Sağlıklı beslenme, hareket, sigarasız yaşam ve düzenli doktor takibi en önemli adımlardır.

Aşılar

Grip (influenza) ve zatürre (pnömoni) gibi enfeksiyonlar kalbe ek yük getirebilir. Doktorunuza danışarak güncel aşılarınızı olmanız, angina belirtilerini tetikleyebilecek enfeksiyonlara karşı korunmanıza yardımcı olur.

Tarama programları

Kolesterol, kan basıncı ve kan şekerinin düzenli ölçülmesi, kalp damar sağlığının önemli bir parçasıdır. Kişinin yaşına ve risk durumuna göre doktor uygun tarama sıklığını belirleyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi riski artar
• Damar tıkanıklığı ilerleyebilir
• Kalp ritim bozuklukları gelişebilir
• Kalbin pompalama gücü zamanla azalabilir (kalp yetersizliği)

Uzun vadeli görünüm

Angina ile doğru ve düzenli bir tedavi planı izlendiğinde, birçok kişi aktif ve dolu dolu bir yaşam sürdürebilir. Tedavinin en önemli anahtarları, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve doktorunuzla iş birliği içinde olmaktır. Ailenizin desteğiyle bu süreç çok daha kolay hale gelebilir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü ↗

Yerel kuruluşlar

• Türk Kardiyoloji Derneği ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.