Angina ve Beslenme: Kalp Sağlığınız İçin Doğru Seçimler

Genel Bakış

Angina, kalp kasının yeterince oksijenli kan alamaması sonucu göğüste hissedilen ağrı veya sıkışma hissidir. Bu genellikle kalp damarlarının daralması veya tıkanması nedeniyle oluşur. Angina bir kalp krizi değildir, ancak kalp hastalığınız olduğuna işaret edebilecek önemli bir uyarı işaretidir.

Evet, angina yaygın bir durumdur. Özellikle kalp hastalığı olan kişilerde, orta yaş ve üzeri erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda daha sık görülür. Dünya genelinde milyonlarca insan angina ile yaşamaktadır.

Angina genellikle 45 yaş üstü erkekleri ve 55 yaş üstü kadınları etkiler. Ayrıca yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, fazla kilo ve ailede kalp hastalığı öyküsü olan kişilerde daha sık ortaya çıkar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste birkaç dakika süren ağrı, sıkışma veya baskı hissi
• Ağrının boyun, çene, omuz, sırt veya kollara yayılması
• Nefes darlığı
• Soğuk terleme
• Baş dönmesi veya halsizlik
• Mide bulantısı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda angina çok nadirdir. Çocuklarda görülen göğüs ağrısı genellikle kalp kaynaklı değildir; kas-iskelet sistemi, solunum yolu veya sindirim sorunlarından kaynaklanabilir. Yine de çocuğunuzda göğüs ağrısı varsa mutlaka doktora başvurmalısınız.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı yetişkinlerde angina belirtileri farklı olabilir. Göğüs ağrısı olmadan da yorgunluk, nefes darlığı, baş dönmesi, mide bulantısı veya kafa karışıklığı gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtiler dinlenmekle geçmeyebilir ve hemen değerlendirme gerektirebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Koroner arter hastalığı: Kalp damarlarının içinde yağ birikintileri (plak) oluşarak daralması en yaygın nedendir.
• Koroner arter spazmı: Kalp damarlarının geçici olarak kasılıp daralması.
• Kalp damarında kan pıhtısı oluşması veya tıkanma.
• Kalp kasının aşırı oksijen ihtiyacı (örneğin yoğun egzersiz veya stres sırasında).

Risk faktörleri

• Yüksek kolesterol
• Yüksek tansiyon
• Sigara içmek
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Fazla kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Sağlıksız beslenme (doymuş yağ, tuz ve şekerden zengin diyet)
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Yaş (erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaş üstü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız yeni başladıysa veya karakteri değiştiyse
• Ağrılarınız daha sık oluyorsa, daha uzun sürüyorsa veya istirahatte ortaya çıkıyorsa
• Kullandığınız ilaçlar veya dinlenme ağrıyı geçirmiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kalp hastalığı için risk faktörleriniz varsa (yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara, aile öyküsü)
• Göğüs ağrısı nedeniyle daha önce değerlendirilmediyseniz veya düzenli kardiyoloji kontrolünüz yoksa
• Sağlıklı beslenme ve egzersiz konusunda bir diyetisyen veya doktordan rehberlik almak istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz öncelikle belirtilerinizi dinleyecek, aile öykünüzü alacak ve fizik muayene yapacaktır. Gerekli görürse bazı testler isteyecektir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçer.
• Kan testleri: Kalp kası hasarını ve kolesterol, kan şekeri gibi değerleri gösterir.
• Efor testi: Koşu bandı veya bisiklet sırasında kalbin yanıtını ölçer.
• Ekokardiyogram: Kalbin ultrason ile görüntülenmesini sağlar.
• Koroner anjiyografi: Kalp damarlarının röntgen ile detaylı görüntülenmesidir.

Randevunuzda neler beklenir

Teşhis sürecinde doktorunuz size ağrının ne zaman, nerede, hangi durumlarda olduğunu soracaktır. Testler genellikle ağrısızdır ve birkaç saat içinde tamamlanabilir. Sonuçlara göre doktorunuz size özel bir tedavi planı oluşturacaktır.

Tedavi

Angina tedavisinin amacı, belirtileri hafifletmek, kalp damarlarının daha fazla daralmasını önlemek ve kalp krizi riskini azaltmaktır. Tedavi; yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve gerektiğinde girişimsel işlemlerden oluşur.

Evde kişisel bakım

• Dengeli ve kalp dostu bir beslenme düzeni uygulayın: tam tahıllar, sebze, meyve, balık ve yağsız proteinlere yer verin.
• Doymuş yağ, trans yağ, tuz ve ilave şeker tüketimini azaltın.
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın.
• Doktorunuzun onayıyla haftanın çoğu günü 30 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapın.
• Sağlıklı kilonuzu koruyun veya fazla kilolarınızı verin.
• Stresi azaltmak için gevşeme egzersizleri, nefes teknikleri veya hobilere vakit ayırın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz; kan basıncını düşürmek, kolesterolü kontrol altına almak, kanın pıhtılaşmasını önlemek veya kalp damarlarını genişletmek için bazı ilaçlar önerebilir. Ayrıca sigarayı bırakma ve diyabet yönetimi gibi durumlar için ek tedaviler de planlanabilir. İlaçlarınızı doktorunuzun tarif ettiği şekilde düzenli kullanmanız çok önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda, damarlardaki daralma şiddetliyse ve ilaçlarla kontrol altına alınamıyorsa, anjiyoplasti (balonla damar açma) veya baypas cerrahisi gibi girişimsel işlemler gerekebilir. Bu kararı kalp doktorunuz durumunuza göre değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Anginayla yaşamak, belirtilerinizi tanımayı ve tetikleyicilerden kaçınmayı gerektirir. Göğüs ağrısı genellikle dinlenmekle geçer. Hangi aktivitelerin semptomlarınızı tetiklediğini öğrenin ve temponuzu buna göre ayarlayın. Düzenli doktor kontrollerinizi ve ilaç kullanımınızı ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkol kullanmamak
• Stresi azaltmak veya başa çıkma yolları geliştirmek
• Yeterli ve düzenli uyku almak
• Doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gitmek
• Tansiyon ve kan şekerinizi düzenli olarak takip etmek

Diyet ve egzersiz

Kalp sağlığı için Akdeniz tipi beslenme önerilir. Bu; bol sebze, meyve, tam tahıllar, zeytinyağı, kuruyemiş ve balık tüketimini içerir. Kırmızı et, işlenmiş gıdalar, tuzlu atıştırmalıklar ve şekerli içecekler sınırlandırılmalıdır. Yemeklerde taze otlar ve baharatlar kullanarak tuzu azaltabilirsiniz. Egzersizde ise haftada en az 150 dakika orta düzeyde aktivite hedefleyin. Ancak egzersize başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina tanısı kaygı, korku ve stres yaratabilir. Göğüs ağrısı yaşamak günlük hayatı kısıtlayabilir ve kişiyi endişelendirebilir. Bu duygularla başa çıkmak için bir psikolog veya destek grubundan yardım alabilirsiniz. Aileniz ve arkadaşlarınızın desteği de iyileşmenize önemli katkı sağlar.

Önleme

Evet, angina riskini azaltmak mümkündür. Kalp sağlıklı beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, sigarayı bırakmak, tansiyon ve şekeri kontrol altında tutmak angina ve kalp hastalıklarının önlenmesine yardımcı olur.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, kalp hastaları için önemli olabilir. Bu enfeksiyonlar kalbi olumsuz etkileyebilir. Aşılar hakkında doktorunuza danışın.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolü sırasında tansiyon, kolesterol ve kan şekeriniz ölçülmelidir. Ailenizde kalp hastalığı öyküsü varsa, daha erken yaşta tarama önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
• Kalp ritim bozuklukları (aritmi)
• Kalp yetmezliği
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile angina kontrol altına alınabilir. Birçok kişi angina ile aktif ve üretken bir hayat sürdürebilir. Önemli olan belirtileri dinlemek, düzenli doktor kontrolünü bırakmamak ve önerilen tedaviye uymaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.