Anjina Takip ve Bakımı

Genel Bakış

Anjina, kalp kasına yeterince oksijen açısından zengin kan gitmediğinde göğüste hissedilen ağrı veya rahatsızlıktır. Kalp damarlarının daralması sonucu oluşur. Anjina bir hastalık değil, koroner arter hastalığının bir belirtisidir. Takip bakımı; belirtilerin düzenli olarak izlenmesi, risk faktörlerinin kontrol altına alınması ve kalp krizi gibi ciddi olayların önlenmesi için yapılan planlı bir süreçtir.

Anjina, özellikle kalp damar hastalığı olan kişilerde sık görülür. Toplumda, kalp hastalığı risk faktörlerine sahip yetişkinlerde yaygındır ve yaşla birlikte sıklığı artar.

Anjina genellikle 50 yaş üzeri erkeklerde ve 60 yaş üzeri kadınlarda daha sık görülür. Ayrıca şeker hastalığı, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara içenler, fazla kilolu veya hareketsiz yaşam tarzına sahip kişilerde daha yaygındır. Aile geçmişinde kalp hastalığı olan kişiler de risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste ağrı, baskı, sıkışma veya yanma hissi
• Ağrının sol kol, boyun, çene, sırt veya mideye yayılması
• Nefes darlığı
• Çabuk yorulma
• Soğuk terleme
• Mide bulantısı veya hazımsızlık hissi

Çocuklarda belirtiler

• Anjina çocuklarda çok nadirdir. Çocuklarda görülen göğüs ağrısı çoğunlukla anjina kaynaklı değildir; yine de çocuğunuzda tekrarlayan göğüs ağrısı varsa mutlaka çocuk doktoruna başvurun.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda anjina tipik göğüs ağrısı yerine daha silik belirtilerle ortaya çıkabilir.
• Sadece yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı veya kafa karışıklığı görülebilir.
• Bazı yaşlılarda şeker hastalığı nedeniyle ağrı hissi azalabilir ve belirtiler geç fark edilebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp damarlarının iç yüzeyinde yağ birikintileri (plak) nedeniyle daralması ve sertleşmesi (ateroskleroz)
• Kalp damarlarında spazm (ani büzüşme) nedeniyle kan akışının geçici olarak azalması
• Kalp damarlarındaki daralmanın ilerlemesi ve kan pıhtısı oluşumu

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Sigara içmek
• Şeker hastalığı
• Aşırı kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• İleri yaş
• Kontrolsüz stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı istirahatte ortaya çıkar veya yattığınız yerden kalkmanızı engelliyorsa
• Belirtiler normalden daha sık, daha uzun veya daha şiddetli olmaya başladıysa
• Nitrogliserin gibi doktorunuzun önerdiği ilacı aldıktan sonra ağrı geçmiyorsa
• Anjina belirtilerine nefes darlığı, bayılma veya şiddetli terleme eklenirse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doktorunuzun planladığı kontrollere düzenli olarak gidin
• Yılda en az bir kez kalp muayenesi ve gerekli testler yaptırın
• Tansiyon, kolesterol ve şeker ölçümleri için düzenli kan testi yaptırın
• İlaçlarınızı ne zaman kullanacağınız ve yan etkiler konusunda doktorunuzla konuşun

Tanı

Anjina tanısı doktor tarafından belirtileriniz, tıbbi geçmişiniz ve aile öykünüz dinlenerek konur. Fizik muayene yapılır. Tanı ve takip sürecinde bazı tetkikler istenebilir. Bu testler, kalbin ne kadar iyi çalıştığını ve damarlardaki daralmanın derecesini gösterir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçer
• Efor testi: Egzersiz sırasında kalbin durumunu değerlendirir
• Ekokardiyografi: Kalbin yapısını ve kan pompalama işlevini ses dalgalarıyla inceler
• Koroner anjiyografi: Kalp damarlarındaki daralmayı doğrudan gösteren özel bir görüntüleme yöntemi olup gerekli durumlarda uygulanır
• Kan testleri: Kolesterol, şeker ve kalp hasarını gösteren belirteçler ölçülür

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size önce belirtilerinizle ilgili sorular soracak, ardından muayene edecektir. Gerekli görürse testler planlanır. Testler sırasında herhangi bir ağrı duymanız beklenmez; bazıları birkaç dakika sürer, bazıları ise daha uzun olabilir. Sonuçlar doktorunuz tarafından değerlendirilerek sizinle ayrıntılı şekilde paylaşılır.

Tedavi

Anjina tedavisinin amacı belirtileri kontrol altına almak, kalp krizi riskini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi; yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve bazı durumlarda kalp damarlarını açmaya yönelik işlemlerden oluşur. Takip bakımı bu tedavinin düzenli olarak gözden geçirilmesini sağlar.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları her gün aynı saatte ve önerilen şekilde kullanın
• Belirtilerinizi takip edin ve bir günlüğe not edin
• Sigara içiyorsanız bırakmak için yardım isteyin
• Stresten uzak durmaya çalışın ve gevşeme tekniklerini öğrenin
• Ağır ve zorlayıcı aktivitelerden kaçının, dinlenmeye zaman ayırın
• Doktorunuzla konuşmadan yeni bir ilaç veya bitkisel takviye kullanmayın
• Hava soğuk veya rüzgarlı olduğunda yorucu eforlardan kaçının

Tıbbi tedaviler

Anjina tedavisinde belirtileri hafifletmek ve kalbi korumak için çeşitli ilaç grupları kullanılabilir. Bu ilaçlar; kan damarlarını genişleterek kalbe giden kanı artırabilir, kan pıhtılaşmasını azaltabilir, kolesterolü düşürebilir veya kalbin çalışmasını rahatlatabilir. İlaçların adlarını, dozlarını ve kullanım şekillerini yalnızca doktorunuz ve eczacınız belirlemelidir. Tedavide hangi ilacın size uygun olacağı; yaşınıza, hastalık durumunuza ve diğer rahatsızlıklarınıza göre değişir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri anjina belirtilerini kontrol edemiyorsa veya kalp krizi riski yüksekse, anjiyoplasti ve stent yerleştirme ya da koroner bypass ameliyatı gibi girişimler gerekli olabilir. Bu yöntemler, daralmış veya tıkanmış damarların yeniden açılmasını veya kanın başka yoldan kalp kasına ulaştırılmasını sağlar.

Bu durumla yaşamak

Anjina ile yaşarken günlük aktivitelerinizi yavaş yavaş ve kontrollü bir şekilde yapmanız önemlidir. Dinlenme ile belirtilerinizi yönetebilir, gerektiğinde kendinize mola verebilirsiniz. Takip randevularınızı aksatmayın, doktorunuzla her görüşmede belirtilerinizdeki değişiklikleri paylaşın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun
• Haftanın çoğu günü doktorunuzun önerdiği şekilde hafif egzersiz yapın
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Alkol tüketimini sınırlandırın veya bırakın
• Stressiz bir ortam yaratmak için zaman ayırın
• Tansiyonunuzu düzenli olarak ölçün ve kolesterol değerlerinizi takip edin

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir beslenme düzeni benimseyin: sebze ve meyve ağırlıklı, tam tahıl içeren, az tuzlu ve doymuş yağ oranı düşük bir beslenme. Kızartmalar, işlenmiş gıdalar ve şekerli içeceklerden kaçının. Egzersiz konusunda yürüyüş, bisiklet veya yüzme gibi düzenli, orta yoğunlukta aktiviteler yapın; ancak önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Anjina teşhisi ve devam eden göğüs ağrısı endişe, kaygı ve depresyona neden olabilir. Bu duygularla başa çıkmak için destek almak önemlidir. Duygularınızı ailenizle ve doktorunuzla paylaşın; gerekirse bir danışmandan destek isteyin.

Önleme

Anjinanın tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmasa da, hastalığın ilerlemesi ve belirtilerin kötüleşmesi risk faktörlerini kontrol altına alarak önlenebilir. Kan basıncınızı, kolesterolünüzü ve kan şekerinizi düzenli takip ettirerek, sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek anjina belirtilerinin şiddetini azaltabilir ve kalp krizi riskini düşürebilirsiniz.

Aşılar

Grip ve zatürre gibi enfeksiyonlar kalbi zorlayabilir. Bu nedenle doktorunuzun önerebileceği grip ve zatürre aşılarını yaptırmanız anjina takibinde bir önlem olarak düşünülebilir. Aşılar hakkında doktorunuzla konuşun.

Tarama programları

Yüksek tansiyon, şeker hastalığı veya yüksek kolesterol gibi riskleriniz varsa düzenli sağlık taramaları yaptırın. Doktorunuzun önerdiği aralıklarla kan ölçümlerinizi tekrarlatın ve kalp muayenenizi ihmal etmeyin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
• Ciddi kalp ritmi bozuklukları
• Kalp yetmezliği
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Düzenli takip ve doğru tedavi ile anjina belirtileri büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Birçok kişi bu sayede uzun yıllar aktif ve kaliteli bir yaşam sürdürür. Sağlık ekibinizin önerilerine uyarak risklerinizi yönetebilir ve belirtilerinizi en aza indirebilirsiniz.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türk Kardiyoloji Derneği · Türkiye
• Türk Kalp Vakfı · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.