Angina (Göğüs Ağrısı) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Genel Bakış

Angina, kalbiniz yeterince oksijen açısından zengin kan alamadığında ortaya çıkan bir göğüs ağrısı veya rahatsızlık hissidir. Kalbinizi besleyen damarlar (koroner arterler) daraldığında veya tıkandığında oluşur. Angina bir hastalık değil, çoğunlukla koroner kalp hastalığının bir belirtisidir. Kalp krizi değildir, ancak kalp krizi için önemli bir uyarı işareti olabilir.

Evet, dünyada ve ülkemizde çok yaygındır. Kalp ve damar hastalıkları, Türkiye'deki ölümlerin en önde gelen nedenlerindendir ve angina bu hastalıkların en sık görülen belirtilerinden biridir.

Angina en çok orta yaş ve üzeri bireylerde görülür. Erkeklerde daha yaygın olmakla birlikte, kadınlarda da özellikle menopoz sonrası artar. Diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara kullanımı ve aile öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste sıkışma, baskı, yanma veya ağırlık hissi
• Göğüs ağrısının kola, çeneye, boyna, sırta veya omuza yayılması
• Nefes darlığı
• Soğuk ter basması
• Mide bulantısı veya hazımsızlık hissi
• Baş dönmesi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda kalp kaynaklı göğüs ağrısı oldukça nadirdir. Yine de doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda benzer belirtiler görülebilir. Bu nedenle çocuklardaki göğüs ağrısı her zaman ciddiye alınmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde angina bazen klasik göğüs ağrısı olmadan da ortaya çıkabilir. Bunun yerine nefes darlığı, aşırı yorgunluk, halsizlik, mide bulantısı veya sırt ağrısı gibi belirtiler görülebilir. Bu durum 'atipik angina' olarak adlandırılır.

Nedenler

Ana nedenler

• Kalbi besleyen koroner arterlerde ateroskleroz denilen plak birikimi nedeniyle daralma
• Koroner arterlerdeki bir pıhtı (tromboz) nedeniyle ani tıkanma veya daralma
• Çok nadir olarak, kalp kasının aşırı kalınlaşması veya kalp damarlarındaki kasılma (spazm) nedeniyle kan akışının azalması

Risk faktörleri

• Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Fazla kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam
• Sağlıksız beslenme
• İleri yaş
• Stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil bölümünde belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Yeni başlayan veya giderek kötüleşen göğüs ağrınız varsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Göğüs ağrısı sadece efor sırasında oluyor ve dinlenince geçiyorsa, en kısa zamanda bir hekimle görüşün.
• Kalp hastalığı için düzenli kontrol yaptırın (yaşınıza ve risklerinize göre sağlık kuruluşlarına danışın).

Tanı

Angina tanısı için hekiminiz önce belirtilerinizi ve risk faktörlerinizi dinler, ardından fizik muayene yapar. Kesin tanı için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydeden, ağrısız ve hızlı bir test.
• Kan testleri: Kalp enzimleri ve kolesterol gibi değerleri ölçer.
• Efor testi (stres testi) veya sintigrafi
• Ekokardiyografi: Kalbin yapısını ve hareketlerini ultrason ile değerlendirir.
• Anjiyografi: Kontrast madde ve X-ışını ile kalp damarlarındaki tıkanıklıkları gösterir.

Randevunuzda neler beklenir

Bu testler genellikle ayaktan yapılır ve çoğu ağrısızdır. Tanı konulduktan sonra hekiminiz size uygun bir tedavi planı oluşturur. Tanı sürecinde hiçbir soruyu çekinmeden sorun; endişelerinizi paylaşın.

Tedavi

Angina tedavisinde amaç belirtileri kontrol etmek, kalp krizi riskini azaltmak ve altta yatan damar hastalığını yönetmektir. Tedavi genellikle yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve bazen girişimsel yöntemleri içerir.

Evde kişisel bakım

• Sigara ve tütün ürünlerini bırakın.
• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın.
• Kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol değerlerinizi takip edin.
• Doktorunuzla konuşarak güvenli bir egzersiz planı oluşturun.
• Aşırı yemekten ve ani efordan kaçının.

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz kan damarlarını genişleten, kalbin yükünü azaltan, kolesterolü düşüren veya kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar, durumunuza ve risklerinize göre kişiselleştirilir. İlaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde ve dozda kullanmanız çok önemlidir. Hiçbir ilacı doktorunuza danışmadan kullanmayın veya bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaçlar belirtileri kontrol edemiyorsa veya damar tıkanıklığı çok ileri boyuttaysa, balon ve stentle damarın açılması (anjiyoplasti) ya da baypas cerrahisi gibi yöntemler gerekebilir. Bu kararın hekiminiz tarafından verilmesi gerekir.

Bu durumla yaşamak

Angina ile yaşarken günlük aktivitelerinizi planlamak önemlidir. Eforla tetiklenen belirtiler için dinlenme araları verin. Anginanızın ne zaman ve hangi ortamlarda arttığını öğrenin. Doktorunuzla düzenli kontrol randevularınıza sadık kalın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli olarak, doktorunuzun önerdiği yoğunlukta egzersiz yapın.
• Stresi yönetmeyi öğrenin (meditasyon, nefes egzersizleri gibi).
• Yeterince uyuyun.
• Alkol tüketimini sınırlayın.
• Kilonuzu koruyun.

Diyet ve egzersiz

Kalp sağlığı için Akdeniz tarzı beslenme önerilir: sebze, meyve, tam tahıl, balık, zeytinyağı ve kurubaklagil ağırlıklı bir diyet. Aşırı tuz, işlenmiş gıda ve doymuş yağlardan kaçının. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde tempolu yürüyüş gibi egzersiz yapmayı hedefleyin. Egzersiz programına başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina ve altta yatan kalp hastalığı, kaygı, korku ve depresyona yol açabilir. Bu duyguları normal kabul edin, ancak yalnız kalmayın. Endişelerinizi doktorunuzla veya güvendiğiniz bir yakınınızla paylaşın. Gerekirse bir ruh sağlığı uzmanından destek almak size iyi gelebilir.

Önleme

Angina çoğu zaman önlenebilir. Risk faktörlerini kontrol altına almak, sağlıklı beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, sigara içmemek ve stresi yönetmek hastalığın gelişmesini yavaşlatır. Kalp hastalığı olanlarda da bu adımlar ilerlemeyi durdurabilir.

Aşılar

Kalp hastalığı olan kişilerde grip ve zatürre aşıları önerilebilir. Aşı takvimi için sağlık kuruluşuna veya Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine danışın.

Tarama programları

Yüksek tansiyon, kolesterol ve kan şekeri ölçümleri düzenli sağlık kontrollerinde yapılmalıdır. Ailede erken kalp hastalığı öyküsü varsa, hekiminiz daha erken ve daha sık tarama önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
• Kalp ritim bozuklukları
• Kalp yetmezliği
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Angina, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle çok iyi kontrol edilebilir. Erken tanı, tedaviyi kolaylaştırır ve kalp krizi riskini önemli ölçüde azaltır. Kalp hastalığı olan birçok insan aktif ve dolu dolu bir yaşam sürer. Umut etmek ve doktorunuzun önerilerine uymak için her sebep var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.