Anjina (Göğüs Ağrısı) ile Baş Etme Rehberi

Genel Bakış

Anjina, kalp kasının yeterince oksijenli kan alamaması nedeniyle ortaya çıkan göğüs ağrısı veya rahatsızlık hissidir. Kalbi besleyen koroner damarların daralması ya da tıkanması sonucu oluşur. Çoğunlukla efor veya stresle tetiklenir ve dinlenince hafifler. Anjina bir hastalık değil, kalp damar hastalığının önemli bir belirtisidir.

Evet, kalp damar hastalığı olan kişilerde oldukça yaygındır. Dünyada milyonlarca insan anjina ile yaşamaktadır.

Çoğunlukla 45 yaş üstü erkeklerde ve 55 yaş üstü kadınlarda görülür. Ancak diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara veya ailede erken kalp hastalığı öyküsü olan kişilerde daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya ağırlık hissi
• Sol kola, boyna, çeneye, omuzlara veya sırta yayılan ağrı
• Nefes darlığı
• Soğuk terleme
• Bulantı veya hazımsızlık hissi
• Baş dönmesi ya da halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda anjina çok nadirdir. Göğüs ağrısı, bayılma, çabuk yorulma veya kalp çarpıntısı gibi belirtiler varsa çocuk mutlaka bir çocuk doktoruna değerlendirilmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde anjina bazen göğüs ağrısı olmadan da görülebilir. Nefes darlığı, aşırı yorgunluk, mide bulantısı, kafa karışıklığı veya sadece halsizlik gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Koroner arterlerde plak adı verilen yağ ve kolesterol birikintileri nedeniyle damarın daralması (ateroskleroz)
• Koroner arterde geçici spazm yani damarın ani büzüşmesi
• Kalp kasını besleyen küçük damarlarda hasar ve işlev bozukluğu

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Yüksek tansiyon
• Yüksek LDL kolesterol ve düşük HDL kolesterol
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Obezite veya hareketsiz yaşam
• Ailede erken kalp hastalığı öyküsü
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Efor veya stresle göğüs ağrısı yaşıyorsanız
• Göğüs ağrısı dinlenme ile geçmiyor veya ilk kez oluyorsa
• Anjin belirtileriniz yeniden başladıysa veya öncekinden farklıysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kalp hastalığı için risk faktörleriniz varsa düzenli kontrol yaptırmıyorsanız
• Doktorunuzun önerdiği kontrolleri ihmal ediyorsanız
• Kilo, kolesterol, tansiyon gibi değerlerinizi öğrenmek ve genel kalp riskinizi değerlendirmek istiyorsanız

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler, aile öykünüzü ve risk faktörlerinizi sorgular, ardından fizik muayene yapar. Anjina şüphesi varsa tanıyı doğrulamak için bazı testler ister. Kesin tanı genellikle bir kalp damar uzmanı (kardiyolog) tarafından konulur.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydederek ritim ve kanlanma hakkında bilgi verir.
• Eforlu EKG (stres testi): Kalbin egzersiz sırasındaki tepkisini ölçer.
• Kan testleri: Kolesterol, kan şekeri ve kalp hasarı belirteçlerine bakar.
• Ekokardiyografi: Ses dalgalarıyla kalp yapısını ve kasılma fonksiyonunu değerlendirir.
• Koroner anjiyografi: Damarlardaki daralma veya tıkanıklıkların ayrıntılı görüldüğü özel bir görüntüleme yöntemidir.

Randevunuzda neler beklenir

Hekiminiz test sonuçlarına göre tanıyı koyacak ve size özel bir tedavi planı hazırlayacaktır. Gerekirse sizi kalp damar uzmanına yönlendirecektir. Bazı testler aynı gün yapılırken bazıları için ayrıca randevu verilebilir.

Tedavi

Anjina tedavisinin amacı belirtileri kontrol altına almak, kalp krizini önlemek ve damar tıkanıklığının ilerlemesini yavaşlatmaktır. Tedavi sürecinde ilaçlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve bazı durumlarda girişimsel işlemler birlikte kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları her gün aynı saatte, düzenli olarak kullanın.
• Atak tetikleyicilerinizi öğrenin: ağır yemek, aşırı soğuk, yoğun efor, stres ve öfkeden kaçının.
• Göğüs ağrısı başlarsa durun, oturun ve dinlenin. Kısa bir süre içinde geçmezse tıbbi yardım alın.
• Doktorunuzun önerdiği acil durum ilaçlarını her zaman yanınızda taşıyın.
• 112'yi ve yakınlarınızın telefon numaralarını kolayca görebileceğiniz bir yerde bulundurun.
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun, alkol tüketimini sınırlayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan basıncını düşüren, kalp atış hızını dengeleyen, kolesterolü azaltan ve kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar damarları genişleterek anjina ataklarını azaltır. İlaçların isimleri, dozları ve kullanım süreleri doktorunuz tarafından belirlenir. İlaçları asla doktor bilgisi olmadan kesmeyin, doz değiştirmeyin veya başkalarıyla paylaşmayın. Herhangi bir sağlık sorununda eczacınıza veya doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda tıkalı damarlar anjiyoplasti adı verilen balon veya stent işlemi ile genişletilebilir. Daha yaygın ve şiddetli tıkanıklıklarda ise baypas cerrahisi gerekebilir. Cerrahi kararı, yapılan görüntüleme testleri ve hastanın genel durumuna göre kalp damar ekibi tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Anjina ile yaşamak, kalbinizi koruyacak alışkanlıklar kazanmanızı gerektirir. Günlük işlerinizi planlarken yeterli dinlenme süresi bırakın, tempolu aktivitelerden önce doktorunuza danışın. Stresi yönetmek, yeterli uyumak ve düzenli takip, günlük yaşamınızı daha konforlu hale getirir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftanın çoğu günü, doktorunuzun onayladığı ve hafif tempoda 30 dakikalık yürüyüşler yapın.
• Sigara, nargile ve benzeri tütün ürünlerini tamamen bırakın.
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri, meditasyon, yürüyüş veya hobiler edinin.
• Uyku düzeninize dikkat edin; uyku apnesi gibi sorunlarınız varsa tedavisi için doktorunuza başvurun.
• Ağır ve yağlı yemeklerden kaçının; özellikle yatmadan önce büyük porsiyonlar tüketmeyin.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu, Akdeniz tipi bir beslenme düzeni benimseyin: Bol sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, balık ve az yağlı süt ürünleri tercih edin; doymuş yağ, tuz ve ilave şekerden kaçının. Yürüyüş gibi hafif, ritmik ve düzenli egzersizler kan dolaşımınızı iyileştirir. Egzersiz programına başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Anjina tanısı kaygı, endişe ve depresyona yol açabilir. Bu duygular kalbi daha da zorlayabilir. Duygularınızı aileniz ve arkadaşlarınızla paylaşın; gerekirse bir psikologdan veya psikiyatristten destek alın. Ruhsal sağlığınız, kalp sağlığınızın önemli bir parçasıdır.

Önleme

Anjina çoğu zaman önlenebilir veya ilerlemesi yavaşlatılabilir. Tansiyon, kolesterol ve kan şekerini düzenli kontrol ettirmek, sigara içmemek, sağlıklı beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak damar sağlığınızı koruyan en önemli adımlardır. Düzenli doktor takibi ile risk faktörleri hedef aralıkta tutulabilir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, kalp hastalarında ağır enfeksiyonları ve buna bağlı anjina ataklarını önleyebilir. Hangi aşıların sizin için uygun olduğunu doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Rutin sağlık kontrollerinde tansiyon, kolesterol ve kan şekeri ölçümü yaptırmak, ailede erken kalp hastalığı varsa daha sık kontrol edilmek anjinanın erken fark edilmesini sağlar. 40 yaşından sonra kalp riskinizi öğrenmek için doktorunuza başvurun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
• Kalp yetmezliği
• Ciddi kalp ritim bozuklukları (aritmi)
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Anjina uygun tedavi, düzenli kontrol ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Birçok insan kalbine özen göstererek uzun, aktif ve doyurucu bir yaşam sürdürmeye devam eder. Önemli olan belirtileri ciddiye almak, doktorunuzla iş birliği yapmak ve önerilen takip planına uymaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.