Angina: Ne Zaman Doktora Görünmeli?

Genel Bakış

Angina, kalp kasının yeterince oksijen alamadığını gösteren bir göğüs ağrısı türüdür. Kalbi besleyen damarlar daraldığı veya tıkandığında ortaya çıkar. Angina, kalp krizi değildir; ancak ciddiye alınması gereken bir uyarı işaretidir.

Evet. Angina, kalp damar hastalığının en sık görülen belirtisidir ve dünyada çok sayıda kişiyi etkiler.

Angina daha çok 50 yaş üstü erkeklerde, menopoz sonrası kadınlarda ve yüksek tansiyon, şeker hastalığı veya yüksek kolesterol gibi risk faktörleri olan kişilerde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya ağrı hissi
• Ağrının çene, boyun, omuz, sırt veya kola, özellikle sol kola yayılması
• Nefes darlığı
• Soğuk terleme ve mide bulantısı
• Çabuk yorulma ve halsizlik
• Stres veya efor sırasında ortaya çıkan, dinlenince azalan belirtiler

Nedenler

Ana nedenler

• Ateroskleroz: kalp damarlarının iç yüzeyinde kolesterol ve yağ plaklarının birikerek damarları daraltması
• Koroner arter spazmı: kalp damarlarının aniden kasılarak geçici olarak daralması
• Kalbin aşırı zorlanması: ağır egzersiz, yoğun stres veya çok soğuk havanın kalbe yük bindirmesi

Risk faktörleri

• Sigara ve tütün kullanımı
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Yüksek LDL kolesterol ve düşük HDL kolesterol
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Fazla kilo veya hareketsizlik
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaş üzeri olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız ilk kez ortaya çıktıysa
• Mevcut angina belirtileriniz daha sık veya daha şiddetli hale geldiyse
• Dinlenme halindeyken ağrı oluyorsa
• Kalp ilaçlarınızın etkisini kaybettiğini hissediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Angina tanısı ile düzenli kontrol randevuları için
• İlaçlarınızın düzenlenmesi ve yeni belirtilerinizi anlatmak için
• Yıllık kalp sağlığı taraması için

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi, ne zaman ortaya çıktığını ve risk faktörlerinizi dinler. Ardından fizik muayene yapar ve tanıyı doğrulamak için bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG): kalbin elektriksel aktivitesini ölçer
• Efor testi (yürüme bandı veya bisiklet testi)
• Kan testleri: kolesterol, kan şekeri ve kalp hasarını gösteren belirteçler
• Ekokardiyografi: kalbin ultrason ile görüntülenmesi
• Koroner anjiyografi: damarların içinin röntgen ile gösterilmesi

Randevunuzda neler beklenir

İlk muayeneden sonra doktorunuz uygun testleri planlar. Testler çoğunlukla ayaktan yapılır. Sonuçlara göre tedavi ve takip planı oluşturulur.

Tedavi

Angina tedavisinin amacı; belirtileri kontrol altına almak, kalp krizi riskini azaltmak ve kalp damarlarındaki tıkanıklığı yönetmektir. Tedavi; yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve gerekirse cerrahi girişimleri içerebilir.

Evde kişisel bakım

• Göğüs ağrısı başladığında durun ve dinlenin
• Ağrıyı tetikleyen efor ve aktivitelerden kaçının
• Doktorunuzun önerdiği egzersiz ve diyet planına uyun
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Stres yönetimi ve gevşeme teknikleri öğrenin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz; kalp damarlarını genişleten, kan basıncını düşüren, kolesterolü azaltan veya pıhtı oluşumunu önleyen ilaçlar önerebilir. Hangi ilacın sizin için uygun olduğuna ve hangi dozda kullanılacağına yalnızca hekiminiz karar verir. İlaçları reçete edildiği şekilde kullanmak çok önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Damar tıkanıklığı ileri düzeydeyse veya ilaçlar belirtileri yeterince kontrol etmiyorsa, anjiyoplasti (balon ve stent ile damar açma) veya koroner bypass ameliyatı uygulanabilir. Bu karar, yapılan testlerden sonra kalp doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Angina ile yaşamak; belirtilerinizi tanımak, kontrollerinizi aksatmamak ve kalp sağlığınızı koruyacak alışkanlıklar edinmekle mümkündür. Doktorunuzun yönlendirmeleri doğrultusunda normal bir hayat sürebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve tütün ürünlerini bırakın
• Haftanın çoğu günü doktorunuzun onayıyla 30 dakika orta tempolu yürüyüş yapın
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Tansiyon ve kan şekeri değerlerinizi düzenli ölçtürün
• Yeterli ve düzenli uyuyun

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller ve yağlı balıklara yer verin. Aşırı tuz, işlenmiş gıdalar, şekerli içecekler ve katı yağlardan uzak durun. Egzersize yavaşça başlayıp süreyi kademeli olarak artırın; ama göğüs ağrısı olursa durun ve doktorunuza bildirin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina gibi kronik bir hastalıkla yaşamak; anksiyete, depresyon ve sürekli endişeye yol açabilir. Bu duyguları sağlık ekibinizle paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse psikolojik destek almak, hastalıkla baş etmenizi kolaylaştırır.

Önleme

Angina çoğunlukla önlenebilir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigarayı bırakma ve risk faktörlerinin kontrolü, hem angina gelişme riskini azaltır hem de hastalığın ilerlemesini yavaşlatır.

Aşılar

Kalp hastalarının, kalp krizini tetikleyebilecek enfeksiyonlara karşı grip ve zatürre aşılarını yaptırması önerilir. Hangi aşıların size uygun olduğunu doktorunuza danışın.

Tarama programları

40 yaş üzerindeyseniz yılda bir tansiyon, kolesterol ve kan şekeri ölçümü yaptırın. Kalp hastalığı açısından risk taşıyorsanız doktorunuz daha erken ya da daha sık tarama önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
• Kalp yetmezliği
• Kalp ritim bozuklukları
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Angina, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle yönetilebilir. Tedaviye uyan ve sağlıklı alışkanlıklar edinen birçok kişi aktif ve üretken bir yaşam sürdürür. Önemli olan belirtileri ciddiye almak, düzenli doktor kontrolünü bırakmamak ve acil durumda zamanında 112'yi aramaktır.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Heart Federation ↗

Yerel kuruluşlar

• Türk Kardiyoloji Derneği ↗ · Türkiye
• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.