Gebelikte Tansiyon (Hipertansiyon)

Genel Bakış

Gebelikte tansiyon, hamilelik sırasında kan basıncının normalden yüksek olmasıdır. Kan basıncı, kalbinizin kanı damarlarınıza pompalarken oluşturduğu basınçtır. Gebelikte yüksek tansiyon, hem anne hem de bebek için risk oluşturabilir, ancak düzenli takip ve tedavi ile bu riskler en aza indirilebilir.

Evet, gebelikte yüksek tansiyon sık görülen bir durumdur. Her 10 gebeden yaklaşık 1'inde görülür.

Bu durum, hamile olan her kadını etkileyebilir. İlk kez gebe kalanlar, 35 yaş üstü kadınlar, ikiz veya çoğul gebelik yaşayanlar ile önceden yüksek tansiyonu veya böbrek hastalığı olanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Şiddetli baş ağrısı
• Bulanık görme veya ışık çakmaları
• Mide bulantısı, kusma
• Üst karın bölgesinde (özellikle sağ tarafta) ağrı
• Ellerde, ayaklarda veya yüzde ani şişlik
• Nefes darlığı

Nedenler

Ana nedenler

• Gebelikte yüksek tansiyonun kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
• Plasentanın (bebeğin eşi) düzgün çalışmamasıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir.
• Bazı durumlarda, vücudun bağışıklık sistemi veya damar yapısındaki değişikliklerden kaynaklanabilir.

Risk faktörleri

• İlk gebelik
• 35 yaş üstü olmak
• Obezite (aşırı kilolu olmak)
• Daha önceki gebeliklerde yüksek tansiyon öyküsü
• İkiz veya çoğul gebelik
• Şeker hastalığı veya böbrek hastalığı
• Ailede yüksek tansiyon öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum belirtilerinden herhangi birini yaşarsanız hemen 112'yi arayın.
• Kan basıncınız aniden yükselirse ve baş ağrısı, görme sorunları eşlik ediyorsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Gebelik boyunca düzenli doktor kontrollerinize mutlaka gidin.
• Her kontrolde tansiyonunuz ölçülür, idrar tahlili yapılır.

Tanı

Gebelikte yüksek tansiyon tanısı, kan basıncı ölçümleri ve idrar testleri ile konur. Doktorunuz tansiyonunuzu iki farklı zamanda ölçerek değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Tansiyon ölçümü (en az iki kez, en az 4 saat arayla)
• İdrarda protein testi (preeklampsi kontrolü)
• Kan testleri (böbrek ve karaciğer fonksiyonları)
• Ultrason ile bebeğin gelişiminin değerlendirilmesi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz tansiyonunuzu düzenli olarak takip edecek, idrar ve kan testleri isteyecektir. Bebeğinizin kalp atışları ve büyümesi de ultrason ile kontrol edilir. Gerekirse evde tansiyon takibi yapmanızı önerebilir.

Tedavi

Gebelikte yüksek tansiyon tedavisinin amacı, kan basıncını güvenli seviyede tutmak ve preeklampsi gibi komplikasyonları önlemektir. Tedavi, durumun ciddiyetine bağlı olarak değişir.

Evde kişisel bakım

• Dinlenmeye özen gösterin ve yeterli uyuyun.
• Tuz tüketimini azaltın.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde hafif egzersizler yapın (yürüyüş gibi).
• Stresten uzak durmaya çalışın.
• Tansiyonunuzu düzenli olarak evde ölçün ve kaydedin.

Tıbbi tedaviler

Gerekli durumlarda doktorunuz kan basıncını düşüren ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçların gebelikte güvenli olduğu bilinmektedir. Tedavi mutlaka doktor kontrolünde yapılmalıdır. Şiddetli durumlarda hastaneye yatış ve yakın takip gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon veya preeklampsi durumunda erken doğum (sezaryen) gerekebilir. Bu karar doktor tarafından anne ve bebeğin sağlığı için verilir.

Bu durumla yaşamak

Gebelikte yüksek tansiyonla yaşarken günlük rutininize dikkat etmeniz önemlidir. Düzenli kontrolleri aksatmayın, kendinizi fazla yormayın ve doktorunuzun önerilerine uyun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde en az 8-10 saat uyuyun.
• Uzun süre ayakta kalmamaya çalışın.
• Sol tarafınıza yatarak dinlenin, bu kan dolaşımını rahatlatır.
• Sigara ve alkolden kesinlikle uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenin: Bol sebze, meyve, tam tahıllar ve az yağlı süt ürünleri tüketin. Aşırı tuzlu gıdalardan kaçının. Hafif yürüyüş gibi egzersizler kan basıncınızı dengelemeye yardımcı olabilir, ancak önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gebelikte yüksek tansiyon kaygı ve strese neden olabilir. Bu duygular normaldir. Eşinizle, ailenizle veya doktorunuzla konuşmak rahatlamanıza yardımcı olur. Kendinizi çok endişeli veya üzgün hissederseniz, bir ruh sağlığı uzmanından destek almayı düşünebilirsiniz.

Önleme

Gebelikte yüksek tansiyonun tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmayabilir. Ancak sağlıklı kiloda kalmak, düzenli egzersiz yapmak ve dengeli beslenmek riski azaltabilir. Düzenli gebelik kontrolleri de erken teşhis için çok önemlidir.

Tarama programları

Tüm gebelere düzenli kan basıncı taraması yapılması önerilir. Sağlık Bakanlığı, gebelik takibinde her kontrolde tansiyon ölçümünü standart bir uygulama olarak önermektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Preeklampsi (ciddi bir gebelik tansiyonu hastalığı)
• Eklampsi (nöbet geçirme)
• Plasentanın erken ayrılması (ablasyo plasenta)
• Bebeğin gelişim geriliği
• Erken doğum
• Karaciğer ve böbrek hasarı

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile gebelikte yüksek tansiyon çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Anne ve bebek için riskler büyük ölçüde azalır. Doğumdan sonra tansiyon genellikle normale döner, ancak bazı kadınlarda uzun vadede yüksek tansiyon gelişme riski artabilir. Düzenli takip ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile olumlu sonuçlar elde etmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.