Chickenpox

Genel Bakış

Suçiçeği, vücutta kaşıntılı kırmızı kabarcıklara neden olan, genellikle hafif seyreden bulaşıcı bir virüs hastalığıdır. Çoğunlukla çocuklarda görülür ve bir kez geçirildikten sonra genellikle bağışıklık kazanılır.

Evet, suçiçeği aşısı yaygınlaşmadan önce çocukluk çağında çok sık görülürdü. Aşılama sayesinde sıklığı belirgin şekilde azalmıştır.

Her yaşta görülebilse de en sık 10 yaş altındaki çocukları etkiler. Erişkinlerde ve bağışıklığı düşük kişilerde daha ağır seyredebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hafif ateş (38-38,5°C)
• Halsizlik ve iştahsızlık
• Vücutta kırmızı noktalar şeklinde başlayan ve içi sıvı dolu kabarcıklara dönüşen kaşıntılı döküntüler
• Döküntüler önce gövdede, sonra yüz ve kollarda görülür
• Kabarcıklar zamanla kabuk bağlayıp dökülür

Çocuklarda belirtiler

• Genellikle hafif ateş ve orta şiddette döküntülü seyreder
• Çocukların en çok şikayeti kaşıntıdır
• Döküntüler ortaya çıkmadan bir gün önce hafif soğuk algınlığı benzeri belirtiler olabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş daha yüksek olabilir
• Döküntüler daha yaygın ve şiddetli olabilir
• Baş ağrısı ve kas ağrıları daha belirgin hissedilir
• Suçiçeği zatürresi gibi ciddi komplikasyon riski daha yüksektir

Nedenler

Ana nedenler

• Suçiçeği virüsü (Varicella zoster virüsü) adı verilen bir virüs neden olur.
• Virüs, hasta bir kişinin öksürmesi veya hapşırması sırasında havaya yayılan damlacıklarla bulaşır.
• Döküntüdeki sıvıya doğrudan dokunmak da bulaşmaya yol açar.

Risk faktörleri

• Suçiçeği aşısı olmamış olmak
• Daha önce suçiçeği geçirmemiş olmak
• Bağışıklık sistemi zayıflamış olmak (örneğin kanser tedavisi görenler, organ nakli yapılanlar)
• Hamilelik
• Suçiçeği olan bir kişiyle aynı evde yaşamak veya yakın temasta bulunmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş 3 günden uzun sürerse
• Döküntüler çok kaşınıyor ve açık yaralar oluşuyorsa
• Döküntüler göz, ağız içi veya genital bölgedeyse
• Kişinin bağışıklığı zayıfsa (kemoterapi, organ nakli, kronik hastalık gibi durumlar)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Suçiçeği geçirdiğinden şüphelenilen ama daha önce tanı konmamış kişiler için aile hekimine veya çocuk doktoruna başvurulması önerilir.
• Hastalık genelde evde geçirilebilir, ancak tanıyı doğrulatmak ve komplikasyon riskini değerlendirmek için doktora danışmak uygun olur.

Tanı

Doktor, tipik döküntüleri görerek ve hastanın öyküsünü dinleyerek genellikle kolayca suçiçeği teşhisi koyar.

Yapılabilecek testler

• Genellikle test gerekmez. Ancak tanı şüpheliyse veya komplikasyon düşünülüyorsa, kabarcıklardan alınan örnekle laboratuvar testi yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor, döküntüleri ve ateş gibi diğer bulguları değerlendirir. Tanı konulduktan sonra hastalığın seyri ve evde bakım hakkında bilgi verilir. Gerekirse ilaç tedavisi önerilir.

Tedavi

Suçiçeği tedavisinde amaç, belirtileri hafifletmek ve komplikasyonları önlemektir. Çoğu vaka evde bakım ile iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Bolus bol sıvı tüketmek (su, çorba, meyve suyu)
• Kaşıntıyı azaltmak için serin duş almak ve yumuşak havluyla kurulanmak
• Tırnakları kısa tutmak ve kaşımamaya özen göstermek
• Hafif, pamuklu giysiler giymek
• Ateş için doktor önerisiyle uygun ateş düşürücü kullanmak (ilaç ismi verilmez)
• Çocukları kalabalık ortamlardan ve okuldan uzak tutmak (döküntülerin kabuk bağlamasına kadar geçen süre bulaştırıcıdır)

Tıbbi tedaviler

Doktor, şiddetli vakalarda veya bağışıklığı zayıf kişilerde antiviral ilaçlar önerebilir. Ayrıca, kaşıntıyı hafifletmek için ağızdan veya krem şeklinde ilaçlar reçete edilebilir. Kabarcıkların üzerine sürülen bazı losyonlar (örneğin kalamin losyonu) kaşıntıyı azaltabilir. Hiçbir ilaç, marka adıyla önerilmez, mutlaka doktora danışılmalıdır.

Bu durumla yaşamak

Suçiçeği döküntüleri ve kaşıntısı günlük hayatı etkileyebilir. Döküntüler kabuk bağlayana kadar kişi dinlenmeli, evde kalmalıdır. Bulaştırıcı dönem genellikle döküntülerin çıkmaya başlamasından 5 gün önce başlar ve döküntülerin tamamen kabuk bağlamasına kadar sürer (yaklaşık 5-7 gün).

Yaşam tarzı ipuçları

• Hastalık süresince ağır aktivitelerden kaçınılmalı, dinlenilmeli.
• Elleri sık sık yıkamak, bulaşmayı önlemek için önemlidir.
• Ateş varsa tüm vücut ısısını dengelemek için ince kıyafetler giyilmeli.

Diyet ve egzersiz

İştah azalabilir, bu yüzden küçük ve sık öğünler tercih edilmeli. Yumuşak, sulu gıdalar (çorba, püre) ve bol sıvı alımı önerilir. Hastalık geçene kadar egzersiz yapılmamalı, dinlenme ön planda olmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Suçiçeği, özellikle çocuklarda kaşıntı ve rahatsızlık hissi nedeniyle huzursuzluğa yol açabilir. Ateşle birlikte huysuzluk ve uyku düzensizliği görülebilir. Ebeveynlerin sabırlı ve destekleyici olması önemlidir.

Önleme

Evet, suçiçeği aşısı ile büyük ölçüde önlenebilir. Ayrıca, hasta kişilerle temastan kaçınmak da önemli bir korunma yöntemidir.

Aşılar

Suçiçeği aşısı (varisella aşısı) Sağlık Bakanlığı tarafından çocukluk dönemi takvimine eklenmiştir. Genellikle 12-15 aylıkken ilk doz, 4-6 yaşta ikinci doz uygulanır. Aşı, hastalığı geçirmemiş ve aşısız erişkinlere de önerilebilir.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Aşı öncesi bağışıklık durumu kontrol edilebilir, ancak genellikle aşı öyküsüyle karar verilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Deri enfeksiyonları (bakterilerin kabarcıklara girmesiyle oluşan iltihaplanma)
• Zatürre (akciğer iltihabı)
• Beyin iltihabı (ensefalit)
• Dehidratasyon (sıvı kaybı)
• Hamilelerde bebekte doğumsal anormallikler

Uzun vadeli görünüm

Sağlıklı çocuklarda suçiçeği genellikle 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Komplikasyonlar nadirdir ve bağışıklık sistemi sağlam olanlarda kalıcı sorun bırakmaz. Aşı sayesinde hastalık ve komplikasyonları büyük ölçüde önlenebilir. Geçirenlerde genellikle ömür boyu bağışıklık kalır, ancak virüs vücutta kalıp ileri yaşlarda zona hastalığına yol açabilir. Düzenli takip ve sağlıklı yaşam ile herhangi bir sorun olmadan günlük hayata dönülür.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) - Suçiçeği ↗
• Amerika Hastalık Kontrol Merkezi (CDC) - Suçiçeği ↗

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Suçiçeği Bilgilendirme ↗ · Türkiye
• Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.