Çocuklarda Astım

Genel Bakış

Astım, çocuğunuzun nefes almasını zorlaştırabilen bir akciğer hastalığıdır. Astımda hava yolları (nefes boruları) daralır ve şişer, bu da öksürük, hırıltı ve nefes darlığına neden olur.

Evet, çocuklarda oldukça yaygındır. Dünya genelinde milyonlarca çocuğu etkiler.

Her yaştan çocuğu etkileyebilir, ancak genellikle erken çocukluk döneminde başlar. Ailede astım veya alerji öyküsü olan çocuklarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürük (özellikle gece veya sabah erken)
• Hırıltı (nefes verirken duyulan ıslık sesi)
• Nefes darlığı
• Göğüste sıkışma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde hızlı nefes alma
• Emme veya yemek yeme sırasında zorlanma
• Yorgunluk ve halsizlik
• Oyun oynarken nefesinin kesilmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Hava yollarının iltihaplanması ve daralması
• Alerjenler (polen, toz akarları, hayvan tüyü)
• Solunum yolu enfeksiyonları
• Soğuk hava
• Egzersiz
• Sigara dumanı veya hava kirliliği

Risk faktörleri

• Ailede astım veya alerji öyküsü
• Çocuğun kendisinde egzama veya alerjik nezle olması
• Erken doğum
• Düşük doğum ağırlığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Astım krizi belirtileri varsa (çok hızlı nefes alma, yardımcı solunum kaslarını kullanma)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocuğunuzda sık sık öksürük, hırıltı veya nefes darlığı oluyorsa
• Astım tanısı konduysa düzenli kontroller için
• İlaçların düzenli kullanımı ve etkinliği değerlendirilmeli

Tanı

Doktor, çocuğunuzun belirtilerini, aile öyküsünü dinler ve fizik muayene yapar. Tanıyı doğrulamak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Solunum fonksiyon testi (SFT) – çocuk nefes üfleyerek hava akışını ölçer
• Alerji testleri (deri veya kan testi)
• Göğüs röntgeni (diğer hastalıkları elemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır. Solunum testleri 6 yaşından büyük çocuklarda yapılabilir. Doktorunuz tanıyı koyduktan sonra size bir tedavi planı oluşturacaktır.

Tedavi

Astım tedavisinin amacı belirtileri kontrol altına almak, atakları önlemek ve çocuğun günlük yaşamını kısıtlamamaktır. Tedavi kişiye özeldir.

Evde kişisel bakım

• Çocuğunuzun tetikleyicilerini tanıyın ve mümkünse uzak durun
• Düzenli doktor kontrollerini ihmal etmeyin
• Astım eylem planı oluşturun (doktorunuz yardım eder)
• Evinizde sigara içilmesine izin vermeyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz öncelikle rahatlatıcı (kısa etkili) ve koruyucu (uzun etkili) inhaler ilaçlar yazabilir. Bu ilaçlar solunum yollarını açar ve iltihabı azaltır. İlaçlar düzenli kullanılmalıdır. Şiddetli ataklarda kısa süreli ağızdan kortikosteroidler kullanılabilir. Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Astımda cerrahi tedavi nadiren gerekir. Çok ciddi vakalarda bronşiyal termoplasti gibi işlemler yetişkinlerde uygulanır, çocuklarda yaygın değildir.

Bu durumla yaşamak

Astımlı bir çocukla yaşamak, tetikleyicilere dikkat etmek ve düzenli ilaç kullanımını sağlamak anlamına gelir. Çocuğunuzun astımını kontrol altında tutmak mümkündür.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku düzeni
• Stresten uzak durmak
• Hava kirliliğinin yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkmamak
• Alerjenlerden (toz, küf, hayvan tüyü) kaçınmak

Diyet ve egzersiz

Astım çocuğun egzersiz yapmasına engel değildir. Egzersiz öncesi doktorun önerdiği şekilde ilaç kullanmak yardımcı olabilir. Sağlıklı ve dengeli beslenme genel sağlık için önemlidir; ancak astımı doğrudan tedavi eden özel bir diyet yoktur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Astım, çocukta kaygı ve korkuya neden olabilir. Ailenin desteği ve doktorla iyi iletişim bu duyguları hafifletir. Gerekirse bir psikologdan yardım alınabilir.

Önleme

Astım tamamen önlenemeyebilir ancak belirtileri kontrol altına almak ve tetikleyicilerden kaçınmak mümkündür. Erken tanı önemlidir.

Aşılar

Çocuğunuzun tüm aşılarını zamanında yaptırın. Özellikle grip aşısı ve zatürre aşısı astımlı çocuklar için önerilir. Doktorunuza danışın.

Tarama programları

Ailede astım öyküsü varsa çocuğunuzu düzenli olarak çocuk doktoruna kontrol ettirin. Belirtiler ortaya çıkmadan tarama testi yapılmaz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sık ve şiddetli astım atakları
• Acil servis başvuruları ve hastaneye yatış
• Uzun süreli akciğer hasarı
• Büyüme ve gelişmede gecikme
• Okul devamsızlığı

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve düzenli takip ile astımlı çocukların büyük çoğunluğu sağlıklı ve aktif bir yaşam sürdürebilir. Çocuk büyüdükçe astım belirtileri hafifleyebilir veya kaybolabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.