Dolaşım Sorunları ve Tedavi Seçenekleri

Genel Bakış

Dolaşım, kalbinizin ve kan damarlarınızın vücudun her yerine kan taşıyan sistemidir. Bu sistem sayesinde organlara oksijen ve besin gider. Dolaşım sorunları, bu akışın yavaşlaması veya tıkanmasıdır.

Evet, dünyada ve Türkiye'de en sık görülen sağlık sorunlarından biridir. Kalp ve damar hastalıkları önde gelen ölüm nedenlerindendir.

Dolaşım sorunları her yaşta görülebilir; ancak 50 yaş üstü, sigara içenler, diyabet ve hipertansiyon hastaları ile hareketsiz yaşayanlarda daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda veya kollarda ağrı, kramp, soğukluk ve uyuşma
• Nefes darlığı
• Göğüste ağrı, sıkışma veya baskı hissi
• Ayaklarda veya ayak bileklerinde şişlik
• Yaraların geç iyileşmesi
• Baş dönmesi veya bayılma

Çocuklarda belirtiler

• Doğumsal kalp ve damar hastalıklarına bağlı belirtiler olabilir
• Morarma, aşırı yorgunluk, beslenme güçlüğü ve gelişim geriliği görülebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Düşme, denge kaybı, bacak ağrısı, unutkanlık ve halsizlik gibi belirtiler öne çıkabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Damar sertliği (ateroskleroz)
• Kan pıhtıları
• Damar iltihabı
• Genetik faktörler
• Kalp yetmezliği

Risk faktörleri

• Sigara kullanımı
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet
• Obezite
• Hareketsiz yaşam
• Aile öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma veya tek bacakta şişlik gibi ciddi belirtilerde vakit kaybetmeden acil sağlık hizmetlerine başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşından sonra düzenli sağlık kontrolü için yılda bir kez doktor muayenesi yaptırın.
• Risk faktörleriniz varsa doktorunuzun önerdiği sıklıkta tansiyon, kan şekeri ve kolesterol ölçümü yaptırın.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler, tansiyonunuzu ölçer, nabızlarınızı kontrol eder ve gerekiyorsa ileri tetkikler planlar.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kan testleri
• Elektrokardiyografi (EKG)
• Doppler ultrason
• Anjiyografi

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısız ve kısa sürelidir. Doktorunuz sonuçları size anlaşılır bir dille açıklar ve tedavi planını birlikte belirlersiniz.

Tedavi

Dolaşım sorunlarının tedavisi altta yatan nedene göre değişir. Amaç kan akışını iyileştirmek, belirtileri azaltmak ve kalp krizi, inme gibi ciddi olayları önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli yürüyüş ve egzersiz yapmak
• Sigarayı ve tütün ürünlerini bırakmak
• Sağlıklı ve dengeli beslenmek
• Stresi yönetmek
• Tansiyon ve şeker gibi değerleri düzenli takip etmek

Tıbbi tedaviler

Tedavide damarları genişleten, tansiyonu dengeleyen, kolesterolü düşüren veya kanın pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar kullanılabilir. İlaçlar mutlaka doktor tarafından reçete edilmelidir. Bazı durumlarda anjiyografi ile damarı açma, stent yerleştirme veya baypas cerrahisi gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Damar tıkanıklığı ileri düzeyde ise ve ilaçla kontrol altına alınamıyorsa anjiyoplasti, stent veya bypass ameliyatı gerekebilir. Doktorunuz işlem öncesi ve sonrası süreci size ayrıntılı şekilde anlatır.

Bu durumla yaşamak

Dolaşım sorunu olan kişiler bazı önlemler alarak günlük hayatlarını sürdürebilir. Bacak ağrısı olanlar yürüyüş aralıklarını dinlenerek bölebilir, ayaklarını yüksekte tutabilir ve sıkı giysilerden kaçınabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyumak
• Yeterli su içmek
• Sağlıklı kiloyu korumak
• Ruh sağlığına özen göstermek

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl, zeytinyağı ve balık ağırlıklı Akdeniz tipi beslenme damar sağlığını destekler. Haftanın çoğu günü 30 dakika tempolu yürüyüş önerilir; ancak egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı ve moral bozukluğu yaratabilir. Bu çok normaldir. Duygularınızı sevdiklerinizle paylaşmak ve gerekirse psikolojik destek almak önemlidir.

Önleme

Birçok dolaşım hastalığı, sağlıklı yaşam tarzı benimsenerek büyük ölçüde önlenebilir veya ilerlemesi yavaşlatılabilir.

Aşılar

Doktorunuzun önerisiyle grip ve zatürre aşıları, kalp ve damar hastalığı riskinizi azaltmaya yardımcı olabilir.

Tarama programları

Düzenli tansiyon, kolesterol ve kan şekeri ölçümleri erken tanı için çok önemlidir. 40 yaşından sonra doktorunuz risk değerlendirmesi yapabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Bacakta damar tıkanıklığının ilerlemesi
• Organ hasarı
• Anevrizma (damar balonlaşması) ve yırtılması

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile dolaşım sorunu olan birçok kişi sağlıklı ve aktif bir yaşam sürebilir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa sonuçlar o kadar iyi olur.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türk Kardiyoloji Derneği ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.