Dengue Fever

Genel Bakış

Dang humması, sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşan bir virüs hastalığıdır. Genellikle ateş, baş ağrısı ve vücut ağrılarına yol açar.

Dünyada tropikal ve subtropikal bölgelerde sık görülür. Türkiye'de yerel bulaşma nadirdir, ancak seyahatle ilişkili vakalar vardır.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Daha önce dang humması geçirenler ikinci enfeksiyonda daha ağır hastalanabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek ateş (39-40°C)
• Şiddetli baş ağrısı
• Göz arkasında ağrı
• Kas ve eklem ağrıları
• Mide bulantısı ve kusma
• Vücutta döküntü

Çocuklarda belirtiler

• Hafif ateş
• Halsizlik
• İştahsızlık
• Vücutta küçük kırmızı noktalar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yüksek ateş daha belirgin olabilir
• Daha şiddetli kas ve eklem ağrıları
• Dehidrasyon (susuzluk) riski daha yüksek

Nedenler

Ana nedenler

• Dang virüsü taşıyan Aedes cinsi sivrisineklerin (özellikle Aedes aegypti) ısırmasıyla bulaşır.
• Sivrisinekler durgun su birikintilerinde ürer.

Risk faktörleri

• Tropikal veya subtropikal bölgelere seyahat etmek
• Sivrisinek yoğunluğunun fazla olduğu açık hava ortamlarında bulunmak
• Daha önce dang humması geçirmiş olmak (ikinci enfeksiyon daha ağır olabilir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya acile gidin.
• Ateşin düşmeyip 5 günü geçmesi
• Kanama belirtileri (diş eti kanaması, burun kanaması, ciltte morarmalar)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yurtdışı seyahat sonrası ateş ve kas ağrılarınız varsa en kısa sürede doktorunuzu ziyaret edin.

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi ve seyahat öykünüzü dinler. Kan testleri ile dang virüsüne karşı antikorları veya virüsün kendini araştırır.

Yapılabilecek testler

• Dang IgM ve IgG antikor testleri
• PCR testi (virüs genetik materyalini tespit eder)
• Tam kan sayımı (trombosit ve beyaz küre sayısı)

Randevunuzda neler beklenir

Kan testi sonuçları genellikle birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz ayrıca sıvı kaybınızı ve trombosit seviyenizi takip edebilir.

Tedavi

Dang hummasının spesifik bir antiviral ilacı yoktur. Tedavi vücudun virüsle savaşmasını desteklemeye ve belirtileri hafifletmeye yöneliktir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, ayran, meyve suyu gibi)
• Yeterince dinlenin
• Ateş için doktor önerisiyle parasetamol (asetaminofen) kullanabilirsiniz (ibuprofen ve aspirin gibi ilaçlardan kaçının, çünkü kanama riskini artırabilir)
• Serin kalmaya çalışın, sıcak ortamlardan uzak durun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekirse ateş düşürücü ilaçlar önerebilir. Şiddetli vakalarda hastaneye yatırılarak damardan sıvı verilebilir ve trombosit seviyesi yakından izlenir. Ağır kanama veya şok durumunda kan nakli veya diğer destek tedavileri uygulanabilir. Tedavide kan sulandırıcı ilaçlardan kaçınılır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Dang humması doğrudan cerrahi gerektirmez.

Bu durumla yaşamak

İyileşme sürecinde bol dinlenin, ağır fiziksel aktivitelerden kaçının ve sıvı alımınızı artırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sivrisinek ısırıklarından korunun (tül, sineklik, uzun kollu giysi)
• Evde ve çevrede durgun su birikintilerini ortadan kaldırın
• Belirtilerinizi günlük takip edin, ateş ve kanama belirtilerine dikkat edin

Diyet ve egzersiz

Hafif beslenin, yağlı ve ağır yemeklerden kaçının. İyileşinceye kadar egzersiz yapmayın; sonra yavaşça normal tempoya dönün.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık süresince yorgunluk ve endişe hissetmek normaldir. Belirtileriniz geçtikten sonra birkaç hafta halsizlik devam edebilir. Bu durum moralinizi bozarsa doktorunuz veya bir psikologla konuşun.

Önleme

Evet, sivrisinek ısırıklarından korunarak önlenebilir. Dang hummasının yaygın olduğu bölgelere seyahat ederken önlem almak çok önemlidir.

Aşılar

Bazı ülkelerde dang humması aşısı mevcuttur, ancak Türkiye'de ruhsatlı değildir ve genel kullanım için önerilmez. Aşı yalnızca daha önce dang geçirmiş kişilere uygulanabilir. Seyahatten önce doktorunuza danışın.

Tarama programları

Seyahat öncesi herhangi bir tarama yapılmaz; ancate kan bağışı öncesinde dang humması geçirmiş olanlar belirli bir süre beklemelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli dang (dang hemorajik ateşi) gelişebilir; bu durumda trombosit seviyesi düşer, kanama ve şok riski artar.
• Organ hasarı (karaciğer, böbrek, kalp)
• Ölüm (nadir, ancak tedavi edilmezse ciddi risk oluşturur)

Uzun vadeli görünüm

Dang humması çoğu insanda birkaç hafta içinde tamamen iyileşir. Erken tanı ve uygun destek tedavisiyle ağır vakalarda bile başarılı sonuçlar alınır. Bağışıklık sisteminiz güçlendiğinde tam iyileşme mümkündür. Herhangi bir endişeniz varsa doktorunuza danışın.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) – Dang Humması ↗
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Dengue ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı – Seyahat Sağlığı ↗ · Türkiye
• Türk Kızılayı – Seyahat Sağlığı Danışma ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.