Glaucoma

Genel Bakış

Glokom, göz içi basıncının yükselmesi sonucu görme sinirinin hasar görmesiyle oluşan bir göz hastalığıdır. Tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilir.

Evet, glokom dünyada milyonlarca insanı etkileyen yaygın bir göz hastalığıdır. Özellikle 60 yaş üstü bireylerde sık görülür.

Herkes glokom olabilir ancak yaş ilerledikçe, ailede glokom öyküsü varsa, şeker hastalığı veya yüksek tansiyon gibi bazı sağlık sorunları olanlarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Erken evrede genellikle belirti yoktur.
• İlerleyen evrelerde çevresel (yan) görüş kaybı
• Tünel görüşü (sadece önünüzü net görmek)

Çocuklarda belirtiler

• Bulanık veya büyümüş göz
• Işığa karşı hassasiyet
• Aşırı sulanma ve göz kapağı seğirmesi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Çevresel görüşte yavaş yavaş daralma
• Karanlıkta görmede zorluk
• Renklerde solukluk

Nedenler

Ana nedenler

• Göz içi sıvısının (aköz hümör) drenaj kanallarının tıkanması nedeniyle basıncın artması
• Yüksek göz içi basıncının görme sinirine hasar vermesi

Risk faktörleri

• 60 yaş üstü olmak
• Ailede glokom öyküsü
• Şeker hastalığı, yüksek tansiyon gibi sağlık sorunları
• Uzun süreli kortikosteroid ilaç kullanımı
• Göz yaralanmaları veya göz ameliyatları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda belirtilen acil belirtilerden herhangi birinin olması durumunda hemen 112'yi arayın.
• Şiddetli baş ağrısı, göz ağrısı ve ani görme kaybı.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşından sonra düzenli göz muayenesi yaptırın.
• Ailesinde glokom olanlar daha erken yaşta muayene olmalı.
• Risk faktörleriniz varsa doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrole gidin.

Tanı

Glokom tanısı genellikle kapsamlı bir göz muayenesi ile konur. Göz doktoru göz içi basıncınızı ölçer, görme sinirinizi inceler ve görme alanınızı test eder.

Yapılabilecek testler

• Tonometri (göz içi basıncı ölçümü)
• Oftalmoskopi (görme sinirinin incelenmesi)
• Perimetri (görme alanı testi)
• Gonyoskopi (drenaj açısının incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında göz bebeklerinizi genişletmek için damla damlatılabilir. İşlem ağrısızdır ve genellikle 1-2 saat sürer. Muayeneden sonra bir süre bulanık görebilirsiniz, bu yüzden yanınızda bir refakatçi bulundurmanız iyi olur.

Tedavi

Glokom tamamen tedavi edilemez, ancak tedavi ile göz içi basıncı düşürülerek görme kaybı yavaşlatılabilir veya durdurulabilir. Tedavi yaşam boyu devam eder.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun verdiği göz damlalarını düzenli ve doğru şekilde kullanın.
• Kontrollerinizi aksatmayın.
• Göz yaralanmalarından korunmak için spor yaparken koruyucu gözlük kullanın.
• Doktorunuza danışmadan ilaçlarınızı bırakmayın.

Tıbbi tedaviler

Tedavi genellikle göz damlaları ile başlar. Bu damlalar sıvı üretimini azaltarak veya drenajı artırarak göz içi basıncını düşürür. Bazı durumlarda ağızdan alınan ilaçlar da kullanılabilir. Lazer tedavisi, drenaj kanallarını açarak basıncı düşürmeye yardımcı olur.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç ve lazer tedavisinin yeterli olmadığı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. En yaygın cerrahi yöntem trabekülektomi adı verilen ve yeni bir drenaj yolu oluşturan operasyondur.

Bu durumla yaşamak

Göz damlalarınızı günlük rutininize ekleyin ve her gün aynı saatlerde kullanmaya özen gösterin. Görme alanınız daralmışsa ev ve iş yerinizde güvenlik önlemleri alın (örneğin, iyi aydınlatma).

Yaşam tarzı ipuçları

• Ağır kaldırma, baş aşağı eğilme gibi göz içi basıncını artırabilecek aktivitelerden kaçının (doktorunuza danışın).
• Sigarayı bırakın, çünkü sigara göz sağlığını olumsuz etkiler.
• Stresten uzak durmaya çalışın; meditasyon ve derin nefes egzersizleri yardımcı olabilir.

Diyet ve egzersiz

Bol sebze ve meyve içeren sağlıklı bir beslenme düzeni göz sağlığını destekler. Düzenli egzersiz (yürüyüş, yüzme gibi) genel sağlık için faydalıdır, ancak göz tansiyonunuzu etkileyebilecek ağır egzersizler için doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme kaybı yaşamak kaygı ve üzüntüye neden olabilir. Bu duygular normaldir. Doktorunuzla veya bir psikologla konuşun. Destek gruplarına katılmak da iyi gelebilir.

Önleme

Glokom tamamen önlenemez, ancak düzenli göz muayeneleri ile erken teşhis edilip görme kaybı büyük ölçüde engellenebilir.

Tarama programları

40 yaşından sonra her 1-2 yılda bir göz muayenesi önerilir. Ailesinde glokom olanlar ve risk grubundakiler daha sık muayene olmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı ve ilerleyici görme kaybı
• Çevresel görüşün tamamen kaybı (tünel görüşü)
• Tam körlük

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile glokomun ilerlemesi yavaşlatılabilir ve mevcut görüşünüz büyük ölçüde korunabilir. Tedaviye düzenli olarak devam eden birçok kişi yaşam boyu işlevsel görüşünü sürdürebilir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Glaucoma Research Foundation ↗
• International Glaucoma Association ↗

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Glokom Derneği ↗ · Türkiye
• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.