Çocuklarda Kalp Sağlığı

Genel Bakış

Çocuklarda kalp sorunları, doğuştan gelen ya da sonradan gelişen kalp ile ilgili rahatsızlıklardır. En sık görüleni doğumsal kalp hastalıklarıdır, yani bebek kalbi oluşurken ortaya çıkan yapısal farklılıklardır.

Doğumsal kalp hastalıkları her 100 bebekten yaklaşık 1'inde görülür. Bu nedenle sık karşılaşılan bir durumdur.

Doğumsal kalp hastalıkları her ırk, cinsiyet ve coğrafyada görülebilir. Bazı türleri ailede daha sık görülme eğilimindedir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hızlı nefes alma
• Beslenirken çabuk yorulma veya emerken terleme
• Ciltte, dudaklarda veya tırnaklarda mavimsi renk (siyanoz)
• Kalpte üfürüm (stetoskopla duyulan anormal kalp sesi)

Çocuklarda belirtiler

• Büyümede gerilik veya kilo alamama
• Sık sık akciğer enfeksiyonu geçirme
• Eforla veya oyun oynarken nefes darlığı
• Çarpıntı veya göğüs ağrısı (büyük çocuklarda)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu bölüm çocuklarla ilgili olduğu için yetişkin belirtilerine yer verilmemiştir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bebek kalbinin hamilelik sırasında tam olarak gelişmemesi
• Genetik değişiklikler
• Annede hamilelikte geçirilen bazı enfeksiyonlar (kızamıkçık gibi)
• Bazı ilaçlar veya maddeler (alkol, bazı epilepsi ilaçları)

Risk faktörleri

• Ailede doğumsal kalp hastalığı öyküsü
• Annede şeker hastalığı (diyabet) veya fenilketonüri
• Hamilelikte kızamıkçık gibi enfeksiyon geçirme
• İleri anne yaşı (40 yaş üstü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum maddelerinde belirtilen belirtiler varsa hemen 112’yi arayın.
• Bebeğiniz morardıysa veya nefes almakta güçlük çekiyorsa acile başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bebeklik döneminde düzenli çocuk doktoru kontrolleri
• Kalp üfürümü duyulan her bebek mutlaka çocuk kardiyoloji uzmanına yönlendirilmelidir.
• Herhangi bir belirti olmasa bile ailede kalp hastalığı varsa doktorunuzla paylaşın.

Tanı

Doktor çocuğunuzun öyküsünü dinler, fizik muayene yapar ve kalp seslerini dinler. Şüphe varsa ileri tetkikler ister.

Yapılabilecek testler

• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonu)
• Elektrokardiyografi (EKG, kalp ritminin kaydı)
• Göğüs röntgeni
• Pulse oksimetre (parmaktan oksijen ölçümü)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle rahattır. Bebeğiniz veya çocuğunuz sakinleştirilmeden veya hafif sakinleştirici ile tetkikler yapılır. Aileye durum ayrıntılı anlatılır ve gerekirse tedavi planı oluşturulur.

Tedavi

Tedavi, kalp hastalığının türüne ve ağırlığına göre değişir. Bazı durumlarda sadece takip yeterliyken, bazılarında ilaç veya girişimsel işlem gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli doktor kontrollerini aksatmayın.
• Çocuğunuzun beslenmesine dikkat edin, kilo alımını takip edin.
• Aşı takvimini tam uygulayın (özellikle solunum yolu enfeksiyonlarına karşı).

Tıbbi tedaviler

İlaç tedavisi genellikle kalbin daha iyi çalışmasına yardımcı olmak, tansiyonu dengelemek veya vücutta sıvı birikimini azaltmak için kullanılır. Hangi ilacın kullanılacağına doktor karar verir. Girişimsel tedaviler arasında balonla genişletme, kapak tamiri gibi yöntemler vardır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı doğumsal kalp hastalıklarında ameliyat gerekebilir. Ameliyat kalpteki yapısal bozukluğu düzeltmek için yapılır ve genellikle başarılı sonuçlar alınır.

Bu durumla yaşamak

Çoğu çocuk kalp sorununa rağmen normal bir hayat sürdürebilir. Sadece bazı aktivitelerde kısıtlama olabilir. Düzenli kontroller ve ilaç kullanımı önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Çocuğunuzun ne ölçüde aktif olabileceği konusunda doktoruna danışın.
• Sigara dumanından ve pasif içicilikten koruyun.
• Enfeksiyonlardan korunmak için hijyene dikkat edin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme önemlidir. Tuz tüketimine dikkat edin (doktor önerirse kısıtlama). Egzersiz genellikle önerilir, ancak ağır sporlar öncesinde doktora danışılmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp hastalığı olan çocuklar ve aileleri duygusal zorluklar yaşayabilir. Çocuğunuzun okulda veya sosyal hayatta dışlanmaması için destek alın. Bir çocuk psikoloğu veya sosyal hizmet uzmanı yardımcı olabilir.

Önleme

Tüm doğumsal kalp hastalıkları önlenemez, ancak gebelik öncesi folik asit takviyesi, kızamıkçık aşısı ve sağlıklı yaşam tarzı riski azaltabilir.

Aşılar

Kızamıkçık aşısı (Rubella) hamilelik planlamasından önce yapılmalıdır. Çocuğunuzun aşılarını tam yaptırın, özellikle solunum yolu enfeksiyonlarına karşı korunması önemlidir.

Tarama programları

Gebelikte yapılan detaylı ultrason (fetal ekokardiyografi) ile bazı kalp sorunları önceden tespit edilebilir. Yüksek riskli gebeliklerde bu tarama önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp yetersizliği (kalbin vücuda yeterli kan pompalayamaması)
• Akciğer enfeksiyonları
• Gelişme geriliği
• Kalp kapakçıklarında enfeksiyon (endokardit)

Uzun vadeli görünüm

Günümüzde doğumsal kalp hastalıklarının büyük çoğunluğu başarıyla tedavi edilebilmektedir. Erken tanı ve uygun tedavi ile çocuklar sağlıklı ve uzun bir yaşam sürebilir. Ailenin desteği ve düzenli takip çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.