Kalp Sağlığı İçin Temel Kendi Kendine Bakım

Genel Bakış

Kalp ve dolaşım sağlığı, kalbinizin ve kan damarlarınızın düzgün çalışması anlamına gelir. Kendi kendine bakım, kalbinizi korumak için günlük alışkanlıklarınızı düzenlemektir.

Kalp hastalıkları oldukça yaygındır. Türkiye'de ölümlerin önemli bir kısmı kalp ve dolaşım sistemi kaynaklıdır.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak risk yaşla birlikte artar. Erkeklerde daha erken yaşlarda görülürken, kadınlarda menopoz sonrası risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüs ağrısı veya sıkışma hissi
• Nefes darlığı
• Aşırı yorgunluk
• Çarpıntı (kalbin hızlı veya düzensiz atması)
• Baş dönmesi veya bayılma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Beslenme güçlüğü
• Yorgunluk
• Ciltte veya dudaklarda morarma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bacaklarda veya ayaklarda şişme
• Nefes darlığı (özellikle eforla)
• Göğüs ağrısı
• Bayılma hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Yüksek kolesterol
• Sigara kullanımı
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Obezite (aşırı kilolu olmak)
• Hareketsiz yaşam tarzı

Risk faktörleri

• Ailede kalp hastalığı öyküsü
• İleri yaş
• Erkek cinsiyet
• Sağlıksız beslenme
• Stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, bayılma veya nefes darlığı aniden ortaya çıkarsa hemen 112'yi arayın.
• Ağrı çenenize, omzunuza veya kolunuza yayılıyorsa acil yardım isteyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda en az bir kez tansiyon ve kolesterol kontrolü yaptırın.
• 40 yaş üstündeyseniz düzenli kalp kontrolü için doktorunuza danışın.

Tanı

Doktorunuz fizik muayene yapacak, tansiyonunuzu ve nabzınızı ölçecek, kan testleri isteyecektir.

Yapılabilecek testler

• EKG (elektrokardiyografi): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçer.
• Efor testi (koşu bandı testi): Egzersiz sırasında kalbinizi izler.
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu): Kalbin yapısını ve hareketlerini gösterir.
• Kan testleri: Kolesterol, kan şekeri ve diğer değerler ölçülür.
• Anjiyografi: Damarların röntgenle görüntülenmesi (gerekirse).

Randevunuzda neler beklenir

Teşhis süreci basit testlerle başlar, bulgulara göre ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Sonuçlar doktorunuzla birlikte değerlendirilir.

Tedavi

Tedavi, kalp sağlığını korumak ve hastalığın ilerlemesini önlemek için yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse ilaç tedavisini içerir.

Evde kişisel bakım

• Sağlıklı beslenme: Az tuzlu, az yağlı, bol sebze ve meyve tüketin.
• Düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş yapın.
• Sigarayı bırakın.
• Alkolü sınırlayın.
• Kilonuzu kontrol altında tutun.
• Stres yönetimi: Gevşeme teknikleri veya hobiler edinin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz tansiyon ve kolesterolü düşüren ilaçlar, kan sulandırıcılar veya kalp atışını düzenleyen ilaçlar önerebilir. İlaçlarınızı düzenli kullanın ve doktorunuza danışmadan kesmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Damar tıkanıklığı gibi durumlarda anjiyoplasti (balon veya stent) veya bypass ameliyatı gerekebilir. Bu kararı doktorunuz sizinle birlikte değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Kalp sağlığınıza dikkat ederek normal bir yaşam sürebilirsiniz. Düzenli kontroller, ilaç takibi ve sağlıklı alışkanlıklar önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresten uzak durun.
• Yeterli ve kaliteli uyuyun.
• Günlük yürüyüş yapın.
• Sevdiğiniz hobilerle ilgilenin.

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi beslenme (zeytinyağı, sebze, meyve, balık) kalp dostudur. Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz hedefleyin. Egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp hastalığı kaygı ve depresyona neden olabilir. Duygularınızı ailenizle veya arkadaşlarınızla paylaşın, gerekiyorsa bir psikolog veya psikiyatristten destek alın.

Önleme

Kalp hastalıklarının çoğu önlenebilir. Sağlıklı yaşam tarzı (beslenme, egzersiz, sigarasız yaşam) riski büyük ölçüde azaltır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları kalp hastaları için önemlidir. Aşı takviminiz için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Ailede kalp hastalığı varsa 30 yaşından itibaren düzenli tansiyon ve kolesterol taramaları yaptırın. Aile hekiminiz size yol gösterecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi
• Kalp yetmezliği
• İnme (felç)
• Ritim bozuklukları (aritmi)
• Damar sertliği (ateroskleroz)

Uzun vadeli görünüm

Kalp sağlığınıza dikkat ederek ve tedaviye uyarak kalbinizi koruyabilir, uzun ve sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz. Günümüzde kalp hastalıkları birçok tedavi seçeneği ile yönetilebilmektedir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.