Keratokonusa Genel Bakış

Genel Bakış

Keratoconus, gözün ön kısmında bulunan saydam tabakanın (kornea) incelerek koni şeklinde öne doğru bombeleşmesi durumudur. Bu durum, net görmeyi zorlaştırarak bulanık ve çarpık görmeye yol açabilir.

Keratoconus çok yaygın değildir; her 1.000-2.000 kişide bir görülür. Ancak doğru tanı alamayan hastalar olduğu için gerçek sayı daha yüksek olabilir.

Keratoconus genellikle genç erişkinlerde, özellikle 10 ila 25 yaş arasında başlar. Ailede keratoconus öyküsü olan kişilerde, alerjik göz hastalığı (örneğin alerjik konjonktivit) olanlarda ve sürekli göz kaşıyanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bulanık veya çarpık görme (özellikle okuma veya uzaktaki nesnelere bakarken)
• Işıklara karşı hassasiyet (parlama veya haleler görme)
• Sık sık gözlük numarası değişmesi
• Gece görmede zorluk
• Gözlükler artık yeterince net görüş sağlamaz

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sık sık göz kapağını ovma, ışığa duyarlılık, derslerde tahtayı görmekte zorlanma gibi belirtiler olabilir.
• Çocuklar bazen gözlerini kısarak bakabilir veya bir gözünü kapatabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Daha ileri yaşlarda keratoconus genellikle yavaşlar, ancak var olan görme kusuru kalıcı olabilir.
• Yaşa bağlı diğer göz hastalıkları (katarakt gibi) belirtileri maskeleyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Keratoconusun kesin nedeni bilinmemektedir.
• Kornea yapısındaki kollajen liflerin zayıflaması ve incelmesi sonucu oluştuğu düşünülmektedir.
• Genetik faktörler önemli rol oynar; aile öyküsü olan kişilerde risk artar.

Risk faktörleri

• Ailede keratoconus öyküsü
• Alerjik hastalıklar (alerjik konjonktivit, egzama)
• Sürekli göz kaşıma alışkanlığı
• Bazı genetik hastalıklar (Down sendromu, Marfan sendromu gibi)
• Göze tekrarlayan travma veya sert kontakt lens kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Görmede ani ve belirgin bir azalma
• Göz ağrısı, kızarıklık veya ışığa karşı hassasiyet
• Kontakt lens takılıyken rahatsızlık hissi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Gözlük numaralarınız sık sık değişiyorsa ve görüş netliğiniz bozuluyorsa
• Çocuğunuzda yukarıdaki belirtiler varsa
• Ailenizde keratoconus öyküsü varsa ve 10 yaşından büyükseniz

Tanı

Keratoconus tanısı göz doktoru tarafından kapsamlı bir göz muayenesi ile konulur. Doktor korneanın şeklini ve kalınlığını değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Kornea tomografisi: Korneanın üç boyutlu haritalandırılması, en kesin tanı yöntemidir.
• Kornea topografisi: Korneanın yüzey eğriliğini ölçer.
• Yarık lamba muayenesi: Göz doktorunun özel mikroskopla korneayı incelemesi.
• Gözlük muayenesi: Hastalığın ilerlemesini takip etmek için düzenli olarak yapılır.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında gözlerinize damla damlatılabilir. Bu damlalar geçici olarak bulanık görmeye neden olabilir. Kornea tomografisi için cihazın önüne başınızı koymanız ve bir noktaya bakmanız istenir. İşlem ağrısızdır ve birkaç dakika sürer.

Tedavi

Keratoconus tedavisi hastalığın evresine ve şiddetine göre değişir. Amaç, hastalığın ilerlemesini durdurmak ve görüşü iyileştirmektir.

Evde kişisel bakım

• Gözlerinizi kaşımaktan kaçının; kaşıma refleksini azaltmak için alerjenlerden uzak durun.
• Güneş gözlüğü kullanarak UV ışınlarından korunun.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde yapay gözyaşı kullanın, korneanın nemli kalmasına yardımcı olur.
• Sert veya gaz geçirgen kontakt lenslerinizi düzenli temizleyin ve doktor kontrolünde kullanın.

Tıbbi tedaviler

Tedavinin temeli, korneanın dikleşmesini yavaşlatmak veya durdurmaktır. Bu amaçla çapraz bağlama adı verilen bir yöntem uygulanabilir. Ayrıca, gözlük veya özel kontakt lenslerle görüş düzeltilmeye çalışılır. İleri vakalarda kornea nakli gerekebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna doktorunuz karar verecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hastalık ilerlediğinde ve çapraz bağlama yeterli olmadığında, kornea nakli düşünülebilir. Bu ameliyatla saydam olmayan kornea bir donörden alınan sağlıklı kornea ile değiştirilir.

Bu durumla yaşamak

Keratoconus ile yaşamak, düzenli göz doktoru kontrolleri gerektirir. Gözlük veya kontakt lens kullanımına uyum sağlamak ve lens temizliğine dikkat etmek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Alerjenlerden kaçının (polen, toz gibi).
• Gözlerinizi ovuşturmaktan kaçının; bu durum korneanın daha fazla incelmesine yol açabilir.
• Uzun süre bilgisayar kullanıyorsanız düzenli aralar verin ve gözlerinizi dinlendirin.
• Güneşli havalarda UV korumalı güneş gözlüğü kullanın.

Diyet ve egzersiz

Keratoconus için özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması yoktur. Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz genel göz sağlığına katkıda bulunabilir. Antioksidan içeren besinler (C vitamini, E vitamini) tüketmek faydalı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme kaybı endişe ve kaygıya yol açabilir. Kontakt lenslere uyum sağlamak başlangıçta zor olabilir. Duygusal destek almak, hastalıkla başa çıkmayı kolaylaştırabilir. Unutmayın ki tedavi seçenekleri giderek gelişmektedir.

Önleme

Keratoconus tamamen önlenemez çünkü genetik faktörler rol oynar. Ancak gözleri ovuşturmaktan kaçınarak, alerji tedavisini düzenli yaparak ve düzenli göz muayenelerini aksatmayarak ilerlemesi yavaşlatılabilir.

Aşılar

Keratoconus için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Ailede keratoconus öyküsü olan kişilerin, özellikle 10 yaşından itibaren yılda bir kez kapsamlı göz muayenesi yaptırması önerilir. Bu sayede hastalık erken evrede tespit edilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Korneada kalıcı şekil bozukluğu ve incelme
• Görme keskinliğinde ciddi azalma (kontakt lensle bile düzeltilemeyebilir)
• Korneada yırtılma (hidrops) sonucu ani bulanıklık ve ağrı
• Kornea nakli gereksinimi

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile keratoconusun ilerlemesi durdurulabilir ve birçok kişi normal bir yaşam sürdürebilir. Modern tedavilerle görme kalitesi büyük ölçüde korunabilir. İlerlemiş vakalarda bile kornea nakli başarılı sonuçlar vermektedir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Uluslararası Keratoconus Bilgi ve Destek

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Göz Sağlığı Bilgilendirme
• Türk Oftalmoloji Derneği

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.