Kalp Çarpıntısı

Genel Bakış

Kalp çarpıntısı, kalbinizin normalden daha hızlı, düzensiz veya güçlü attığını hissetmenizdir. Çoğu zaman zararsızdır, ancak bazen altta yatan bir sağlık sorununun belirtisi olabilir.

Evet, kalp çarpıntısı oldukça yaygındır. Birçok insan hayatının bir döneminde kalp çarpıntısı hisseder.

Kalp çarpıntısı herkesi etkileyebilir, ancak anksiyete bozukluğu olanlar, aşırı kafein veya alkol tüketenler, bazı ilaçları kullananlar ve kalp hastalığı olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalbinizin göğsünüzde çarptığını, attığını veya yerinden fırlayacakmış gibi hissetmesi
• Kalp atışlarınızın düzensiz olduğunu hissetmek (bir atlayıp bir atlama gibi)
• Göğüste veya boğazda çarpıntı hissi
• Hafif baş dönmesi veya sersemlik

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar kalp çarpıntısını genellikle 'kalbinin kuş gibi çarptığını' söyleyerek tarif eder.
• Ateş, heyecan, korku veya aşırı kafein içeren içecekler (kola, enerji içeceği) çocuklarda çarpıntıya neden olabilir.
• Çarpıntıya eşlik eden göğüs ağrısı, bayılma veya nefes darlığı varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde kalp çarpıntısı daha çok kalp damar hastalığı, tansiyon ilaçları veya elektrolit dengesizlikleri ile ilişkilidir.
• Çarpıntıya ek olarak göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma hissi varsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.
• Düzensiz kalp atışları (atriyal fibrilasyon gibi) yaşlılarda daha sık görülür ve inme riskini artırabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, kaygı veya panik atak
• Aşırı kafein (kahve, çay, enerji içeceği), alkol veya sigara kullanımı
• Yoğun egzersiz veya fiziksel aktivite
• Ateş, enfeksiyon veya vücutta sıvı kaybı (dehidrasyon)
• Anemi (kansızlık) veya tiroid bezinin aşırı çalışması (hipertiroidi)
• Bazı ilaçlar (soğuk algınlığı ilaçları, astım ilaçları gibi)
• Kalp ritim bozukluğu (aritmi) veya kalp kapak hastalığı

Risk faktörleri

• Anksiyete veya panik bozukluk
• Aşırı kafein, alkol veya sigara tüketimi
• Yüksek tansiyon, diyabet veya obezite
• Kalp hastalığı öyküsü
• Elektrolit dengesizlikleri (potasyum, magnezyum düşüklüğü)
• Hamilelik (hormonal değişiklikler nedeniyle)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntıya göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma eşlik ediyorsa hemen 112'yi arayın.
• Çarpıntı uzun sürüyorsa (birkaç dakikadan fazla) veya şiddetliyse acil servise başvurun.
• Daha önce kalp krizi geçirdiyseniz veya kalp hastalığınız varsa ve çarpıntı hissediyorsanız vakit kaybetmeyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ara sıra olan ve kendiliğinden geçen çarpıntılarınız varsa, kontrol için aile hekiminize veya kardiyoloji uzmanına başvurabilirsiniz.
• Çarpıntı günlük yaşamınızı etkiliyorsa veya sizi endişelendiriyorsa bir sağlık kuruluşuna gidin.
• Yeni bir ilaca başladıktan sonra çarpıntı oluyorsa doktorunuza danışın.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler, ne zaman başladığını, neyin tetiklediğini ve ne kadar sürdüğünü sorar. Ardından fizik muayene yapar ve gerekli testleri ister.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçer.
• Holter monitörü: 24-48 saat boyunca kalp ritminizi kaydeden taşınabilir bir cihaz.
• Olay kaydedici: Çarpıntı anında butona basarak kalp ritminizi kaydeden bir cihaz.
• Kan testleri: Anemi, tiroid sorunları veya elektrolit dengesizliklerini kontrol etmek için.
• Ekokardiyografi (EKO): Kalbin yapısını ve hareketlerini gösteren ultrason testi.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle basittir ve çoğu test ağrısızdır. Doktorunuz çarpıntının nedenini bulmak için size hangi testlerin yapılacağını detaylıca anlatacaktır. Sonuçlara göre tedavi planı oluşturulacaktır.

Tedavi

Tedavi, çarpıntının altında yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olur. Ancak altta yatan bir kalp ritim bozukluğu veya başka bir hastalık varsa ilaç tedavisi veya girişimsel işlemler gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Kafein, alkol ve sigarayı azaltın veya bırakın.
• Stresten uzak durmak için derin nefes egzersizleri, meditasyon veya yoga yapın.
• Yeterli ve düzenli uyuyun.
• Bol su için, özellikle sıcak havalarda veya egzersiz sonrası.
• Çarpıntıyı tetikleyen durumları (örneğin ağır yemekler, yoğun egzersiz) not edin ve bunlardan kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, çarpıntının nedenine bağlı olarak kalp ritmini düzenleyici ilaçlar veya tansiyon ilaçları gibi tedaviler önerebilir. Nadiren, ilaçların yeterli olmadığı durumlarda kalp pili takılması veya kateter ablasyonu (ritim bozukluğunun kaynağının yakılarak düzeltilmesi) gibi girişimler uygulanabilir. Tüm tedaviler Sağlık Bakanlığı onaylı yöntemlerdir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kalp çarpıntısının bazı türlerinde (örneğin bazı ritim bozukluklarında) ilaç tedavisine yanıt alınamazsa kalp pili takılması veya ablasyon işlemi gibi cerrahi yöntemler düşünülebilir. Bu karar, kardiyoloji uzmanı tarafından ayrıntılı değerlendirme sonrası verilir.

Bu durumla yaşamak

Kalp çarpıntısıyla yaşarken bir çarpıntı günlüğü tutmak faydalı olabilir. Ne zaman olduğunu, ne kadar sürdüğünü ve o anda ne yaptığınızı not edin. Bu, doktorunuzun tetikleyicileri bulmasına yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın, ancak aşırıya kaçmayın. Yürüyüş, yüzme veya bisiklet iyi seçeneklerdir.
• Stres yönetimi tekniklerini öğrenin ve uygulayın.
• Uyku düzeninize dikkat edin, her gece 7-8 saat uyumaya çalışın.
• Kafeinli içecekleri sınırlayın (günde 1-2 fincan kahve veya 2-3 fincan çay).

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir kalp için Akdeniz tipi beslenme önerilir: bol sebze, meyve, tam tahıl, sağlıklı yağlar (zeytinyağı) ve balık tüketin. Aşırı tuz ve işlenmiş gıdalardan kaçının. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz (tempolu yürüyüş gibi) yapmaya çalışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp çarpıntısı kaygı ve endişeye yol açabilir. Bu da çarpıntıyı daha da tetikleyebilir. Eğer çarpıntı nedeniyle kaygı yaşıyorsanız, bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin. Unutmayın, çoğu çarpıntı zararsızdır.

Önleme

Kalp çarpıntısını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile riski azaltabilirsiniz. Stresten uzak durmak, kafein ve alkolü sınırlamak, düzenli egzersiz yapmak ve yeterli uyumak en önemli önlemlerdir.

Aşılar

Kalp çarpıntısına karşı doğrudan bir aşı yoktur. Ancak grip ve zatürre aşıları, kalp hastalığı riskini artırabilecek enfeksiyonlardan korunmada önemlidir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimine uyun.

Tarama programları

Özellikle 40 yaş üstünde, ailede kalp hastalığı öyküsü varsa veya yüksek tansiyon, diyabet gibi risk faktörleriniz varsa düzenli kardiyoloji kontrolleri yaptırmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan bir kalp ritim bozukluğu varsa ve tedavi edilmezse inme riski artabilir.
• Sürekli hızlı kalp atışları kalp kasının zayıflamasına (kalp yetmezliği) yol açabilir.
• Nadir durumlarda, çarpıntıya neden olan aritmi hayatı tehdit edebilir.

Uzun vadeli görünüm

Kalp çarpıntısı çoğu insan için endişe verici olsa da, büyük çoğunlukla zararsızdır ve yaşam kalitesini etkilemez. Doğru tanı ve tedavi ile çarpıntı kontrol altına alınabilir. Sağlıklı bir yaşam tarzı ve düzenli doktor kontrolleri ile kalbinize iyi bakabilirsiniz.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• American Heart Association ↗
• British Heart Foundation ↗

Yerel kuruluşlar

• Türk Kardiyoloji Derneği ↗ · Türkiye
• Türk Kalp Vakfı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.