Kalp Çarpıntısı (Palpitasyon): Tanı Sonrası Rehber

Genel Bakış

Kalp çarpıntısı (palpitasyon), kalp atışınızı anormal şekilde hissetmenizdir. Kalp hastalığı tanısı aldıktan sonra çarpıntı yaşamanız, kalp hastalığınızın kötüleştiği anlamına gelmeyebilir. Çarpıntılar çoğu zaman stres, yorgunluk, kafein gibi nedenlerle tetiklenebilir; bazen de ritim bozukluğundan kaynaklanabilir.

Evet, kalp çarpıntısı oldukça yaygındır. Kalp hastalığı olanlar dahil her yaştan insanda görülebilir.

Kalp çarpıntısı gençlerden yaşlılara kadar herkesi etkileyebilir. Kadınlarda hormonal değişimler döneminde daha sık olabilir. Kalp hastalığı olan kişilerde ise hem hastalığın kendisi hem de tedavi süreci çarpıntıya zemin hazırlayabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalbinizin hızlı atmış gibi hissetmesi
• Göğsünüzde kalbinizin yerinden çıkacak gibi atması
• Kalp atışınızın düzensiz olması veya bir an duracak gibi olması
• Boyun veya boğazda nabız hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar genellikle 'kalbim kuş gibi çırpınıyor' diye tanımlar.
• Çocuklarda çarpıntı sırasında solukluk, terleme ve huzursuzluk görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta çarpıntıya sıklıkla baş dönmesi, denge kaybı ve yorgunluk eşlik eder.
• Bayılma veya göğüs ağrısı gibi belirtiler daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, kaygı ve panik
• Kafein, alkol veya enerji içecekleri
• Uykusuzluk ve yorgunluk
• Tiroid bezinin fazla çalışması
• Kansızlık (anemi) veya tuz kaybı
• Kalp ritim bozuklukları (aritmi) ve kalp yetersizliği gibi kalp hastalıkları
• Bazı ilaçların yan etkileri

Risk faktörleri

• Kalp hastalığı tanısı olmak
• Hipertansiyon, diyabet veya tiroid hastalığı
• İleri yaş
• Sigara kullanımı
• Aşırı alkol tüketimi
• Yoğun stres ve kaygı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntılarınız daha sık, daha uzun veya daha şiddetli hale geldiyse
• Yeni başlayan bir ilaç sonrası çarpıntı yaşıyorsanız
• Kalp hastalığınız için tedavi görüyorsanız ve çarpıntılarınız değiştiyse doktorunuzu arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntılarınız ara ara oluyorsa ve kendiliğinden geçiyorsa randevu alarak kontrol olun.
• Yıllık kalp kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından kalbinizin elektriksel aktivitesini değerlendiren testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG): Kalbin ritmini anlık olarak kaydeder.
• Holter: 24-48 saat boyunca takılan taşınabilir cihaz, çarpıntı anlarını yakalar.
• Ekokardiyografi: Kalbin yapısını ve pompalama gücünü ses dalgalarıyla görüntüler.
• Kan testleri: Tiroid, elektrolitler ve kansızlık gibi nedenleri araştırır.

Randevunuzda neler beklenir

Bu testler sırasında herhangi bir şey hissetmezsiniz. Tanıya göre doktorunuz size özel tedavi planı oluşturur. Test sonuçlarınız normal çıkabilir; bu çarpıntılarınızın gerçek olmadığı anlamına gelmez.

Tedavi

Çarpıntı tedavisi, altta yatan nedene ve kalp sağlığınıza göre kişiselleştirilir. Amaç, hem rahatsız edici çarpıntıları azaltmak hem de yeni bir sorunun önüne geçmektir.

Evde kişisel bakım

• Kafein, alkol ve enerji içeceklerinden kaçının.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmayı deneyin.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri uygulayın.
• Düzenli uykuya özen gösterin; uykusuzluk çarpıntıyı tetikleyebilir.
• Doktorunuzun onayı olmadan reçetesiz ilaç, bitkisel destek veya gıda takviyesi kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

Kalp ritmini düzenleyen ilaç grupları, tansiyon ilaçları veya kan sulandırıcılar doktorunuzun uygun gördüğü durumlarda reçete edilebilir. Ayrıca bazı ritim bozukluklarında kateter ablasyonu adı verilen bir işlem veya kalp pili takılması önerilebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna kardiyoloji uzmanınız karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı kalp ritim bozukluklarında kateter ablasyonu (bozuk dokunun yakılması) veya kalp pili (pacemaker) implantasyonu gibi işlemler uygulanabilir. Bu yöntemler genellikle ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı durumlarda düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Kalp çarpıntısı yaşayan biri olarak günlük yaşamınızı sürdürebilir ve çoğu aktiviteyi yapabilirsiniz. Önemli olan tetikleyicileri tanımak ve düzenli doktor kontrollerini ihmal etmemek.

Yaşam tarzı ipuçları

• Çarpıntınızı neyin tetiklediğini fark ederek bu durumlardan kaçının.
• Doktorunuza danışarak düzenli ve ölçülü egzersiz yapın.
• Kan basıncınızı ve nabzınızı doktorunuzun önerdiği şekilde takip edin.
• Uyku hijyenine dikkat edin: her gece aynı saatte uyuyun, yatmadan önce ekran kullanımını azaltın.

Diyet ve egzersiz

Kalp sağlığı için sebze, meyve, tam tahıl ve yağsız protein içeren dengeli bir beslenme önerilir. Aşırı tuz ve işlenmiş gıdalardan kaçının. Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş gibi bir programı doktorunuzla birlikte planlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı yaşamak kaygı ve korku yaratabilir. Bu duygular da çarpıntıyı artırabilir. Kendinizi kötü hissettiğinizde bunu doktorunuzla ve ailenizle paylaşın. İhtiyaç halinde bir psikologdan destek almak güçlü hissetmenize yardımcı olabilir.

Önleme

Çarpıntıların bir kısmı tamamen önlenemese de tetikleyicilerden kaçınmak, düzenli uyku ve stres yönetimiyle sıklığını azaltmak mümkündür. Altta yatan kalp hastalığınız varsa tedavinize düzenli devam etmek korunmanın en etkili yoludur.

Aşılar

Kalp hastalığı olan kişilerin grip ve zatürre aşılarını yaptırması, enfeksiyonlara bağlı ek riskleri azaltabilir. Aşı takvimi için Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine ve doktorunuza danışın.

Tarama programları

Belirli aralıklarla kardiyoloji kontrolü ve EKG, kalp ritminizdeki değişiklikleri erken fark etmenizi sağlar. Doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrol olun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp ritim bozukluğuna bağlı çarpıntılar tedavi edilmezse ritim bozukluğu ilerleyebilir.
• Bazı aritmi türleri kan pıhtısı oluşumuna ve buna bağlı inme (felç) riskini artırabilir.
• Çarpıntının eşlik ettiği kalp hastalıklarında kalp yetersizliği riski bulunabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çarpıntıların büyük bir kısmı zararsızdır ve yaşam kalitesini etkilemeden kontrol altına alınabilir. Kalp hastalığı olanlarda bile doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle çarpıntılar büyük oranda azalabilir. Olumlu düşünmek ve destek almak, bu süreci daha kolay hale getirir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.