Çarpıntı Komplikasyonları Farkındalığı

Genel Bakış

Çarpıntı (palpitasyon), kalp atışını normalden daha hızlı, güçlü veya düzensiz hissetme durumudur. Çoğu çarpıntı zararsızdır, ancak bazı çarpıntılar kalbin ritim bozukluğundan (aritmi) kaynaklanabilir. Bu tür bir ritim bozukluğu fark edilmez ve tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu yazıda çarpıntıyı, hangi durumlarda ciddiye alınması gerektiğini ve komplikasyonlardan korunmanın yollarını anlatıyoruz.

Evet. Çarpıntı, her yaştan insanda görülebilen çok yaygın bir yakınmadır. Toplumdaki pek çok kişi hayatının bir döneminde çarpıntı hisseder.

Çarpıntı herkeste olabilir; ancak stres, kaygı, yoğun kafein tüketimi, uykusuzluk, bazı ilaçlar ve mevcut kalp hastalıkları olanlarda daha sık görülür. Yaş ilerledikçe ritim bozukluğu riski arttığı için ileri yaştaki kişilerde çarpıntının önemi daha da artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalbin hızla çarptığı hissi
• Göğüste kuş çırpınması veya vurma hissi
• Kalbin bir atım atladığı ya da duraksadığı hissi
• Boyun veya boğazda nabız hissi
• Kalp atışının düzensizleştiği hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çarpıntı çoğunlukla heyecan, ateş veya egzersizle ortaya çıkar.
• Çocuk çarpıntısını 'kalbim çok hızlı atıyor' veya 'kalbim küt küt atıyor' diye ifade edebilir.
• Çocukta çarpıntıya bayılma, solukluk veya aşırı yorgunluk eşlik ediyorsa hemen sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta çarpıntı, nefes darlığı, yorgunluk ve göğüs rahatsızlığı ile birlikte olabilir.
• Yaşlılarda çarpıntı bazen baş dönmesi veya düşme ile kendini gösterebilir.
• Kalp hastalığı olan yaşlılarda çarpıntı çok daha ciddiye alınmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, kaygı ve panik atak
• Kafein, alkol veya enerji içecekleri
• Uykusuzluk ve yorgunluk
• Ateşli hastalıklar veya enfeksiyonlar
• Anemi (kansızlık) ve tiroit bezinin aşırı çalışması
• Kalp ritim bozuklukları ve kalp kapak hastalıkları

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Mevcut kalp damar hastalığı
• Yüksek tansiyon
• Şeker hastalığı
• Sigara kullanımı
• Yoğun stres ve uyku problemleri
• Bazı ilaçlar ve kontrolsüz takviyeler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntınız sürekli hale geldiyse veya şiddeti giderek artıyorsa
• Çarpıntıya göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma veya baş dönmesi eşlik ediyorsa
• Kalp hastalığı, ritim bozukluğu veya bayılma öykünüz varsa
• Çarpıntı günlük yaşamınızı belirgin şekilde etkiliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntı ilk kez oluyorsa ve sizi endişelendiriyorsa
• Çarpıntınız arada bir de olsa sizi rahatsız ediyorsa
• Kalbinizin sağlıklı olduğundan emin olmak istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler, nabzınızı kontrol eder ve kalbinizi dinler. Ardından çarpıntının altta yatan nedenini bulmak için bazı basit tetkikler isteyebilir. Ayrıca çarpıntı belirtilerini günlüğünüze yazmanız tanı koymayı kolaylaştırır.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçen hızlı ve ağrısız bir testtir.
• Holter: 24-48 saat veya daha uzun süre kalp ritmini kaydeden taşınabilir bir cihazdır.
• Ekokardiyografi (EKO): Kalbin yapısını ve kapaklarını ses dalgalarıyla değerlendirir.
• Kan testleri: Kansızlık, tiroit ve elektrolit dengesizliklerini araştırır.
• Efor (stres) testi: Egzersiz sırasında kalbin nasıl çalıştığını gözlemler.

Randevunuzda neler beklenir

Bu tetkikler genellikle ağrısızdır ve çoğu ayakta yapılır. Doktorunuz çarpıntınızın zararsız mı yoksa bir ritim bozukluğuyla mı ilişkili olduğunu belirleyecek; sonrasında size uygun bir takip ve tedavi planı oluşturacaktır.

Tedavi

Çarpıntının tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu zararsız çarpıntıda tedavi gerekmez; tetikleyicileri öğrenmek ve onlardan kaçınmak yeterlidir. Altta yatan bir ritim bozukluğu varsa tedavi, sorunu kontrol altına almayı ve komplikasyonları önlemeyi hedefler.

Evde kişisel bakım

• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin
• Kafein, enerji içeceği ve alkol tüketimini azaltın
• Uyku düzeninize dikkat edin
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın
• Vücudun susuz kalmamasına dikkat edin, yeterli su için

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz çarpıntınızın ritim bozukluğundan kaynaklandığını düşünürse ilaç tedavisi, ritmi düzenleyici yöntemler, kateter ablasyonu (özel bir yöntemle kalpteki sorunlu bölgenin ortadan kaldırılması) veya kalp pili gibi seçeneklerden birini önerebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna kardiyoloji uzmanı karar verir; ilaçlar yalnızca doktor önerisiyle ve reçeteyle kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı ritim bozukluklarında ilaçlar yetersiz kalırsa kateter ablasyonu uygulanabilir. İleri vakalarda kalp pili (pacemaker) takılması gerekebilir. Bu işlemlerin gerekliliğine kardiyolog karar verir.

Bu durumla yaşamak

Çarpıntıyla yaşamak çoğu zaman endişe getirir. Kendinize küçük bir günlük tutarak çarpıntının ne zaman, ne sıklıkta ve hangi durumlarda olduğunu not edin. Bu sayede tetikleyicileri fark eder ve doktorunuza doğru bilgi verirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uykunuzu önceliklendirin
• Stresi yönetmeyi öğrenin
• Kafein ve alkolü sınırlayın
• Sigara dumanından uzak durun
• Ritminizi bozabilecek kontrolsüz takviyelerden kaçının

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme, tansiyonu dengelemeye ve kalbi güçlendirmeye yardımcı olur. Yürüyüş, yüzme ve bisiklet gibi düzenli egzersizler kalp sağlığını destekler. Ancak yoğun egzersizin çarpıntıyı tetiklediğini fark ederseniz, doktorunuza danışarak egzersiz planınızı ayarlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı hissi endişe yaratır ve endişe çarpıntıyı artırabilir. Bu döngüye girmemek önemlidir. Çarpıntılarınız kaygı yaratıyorsa, psikolojik destek almak ve gevşeme teknikleri öğrenmek hem ruh sağlığınıza hem kalbinize iyi gelir. Unutmayın, bu konuda yalnız değilsiniz.

Önleme

Çarpıntının tümüyle önlenmesi mümkün olmayabilir; ancak tetikleyicileri bilmek, sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek ve düzenli doktor kontrolüne gitmek komplikasyon riskini büyük ölçüde azaltır.

Tarama programları

Kalp hastalığı açısından risk altındaysanız düzenli kardiyolojik kontrol ve EKG gibi taramalar, ritim bozukluklarının erken yakalanmasına yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tedavi edilmeyen bazı ritim bozuklukları kalbin yeterince kan pompalayamamasına neden olabilir.
• Kalpte pıhtı oluşarak felç (inme) riskini artırabilir.
• Kalp yetmezliği veya ani kalp durması gibi ciddi durumlar ortaya çıkabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çarpıntıların büyük çoğunluğu zararsızdır ve yaşam kalitesini etkilemeden atlatılabilir. Altta yatan bir ritim bozukluğu bulunan kişilerde ise doğru tedavi ve düzenli takip ile bu durum başarıyla kontrol altına alınabilir. Erken farkındalık ve doktor desteği, komplikasyonların önlenmesinde en güçlü adımdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.