Kalp Çarpıntısı Atağı Nedir? Belirtileri ve Yönetimi

Genel Bakış

Kalp çarpıntısı (palpitasyon) kalbinizin normalden daha hızlı, düzensiz veya güçlü attığını hissetmenizdir. Göğsünüzde vuruntu, kuş kanadı çırpma veya atlama hissi şeklinde olabilir. Çoğunlukla zararsızdır, ancak bazen kalp ritmi ile ilgili önemli bir durumun habercisi olabilir.

Çarpıntı çok sık görülen bir yakınmadır. Her 5 kişiden yaklaşık 1'i hayatının bir döneminde çarpıntı hisseder.

Her yaşta görülebilir, ancak erişkinlerde, özellikle kaygı bozukluğu olan kişilerde ve hamilelik döneminde daha sık ortaya çıkabilir. Tiroid hastalığı ve kansızlık gibi sağlık sorunları olanlarda da çarpıntı riski artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalbin hızlı attığını hissetme
• Göğüste çarpıntı, vuruntu veya takılma hissi
• Boyun veya boğazda nabız hissi
• Kalp atışının düzensiz olduğunu fark etme
• Kalbin durmuş veya bir an atlamış gibi hissetme

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, panik atak veya yoğun kaygı
• Kafein (kahve, çay, enerji içecekleri)
• Sigara ve nikotin
• Alkol tüketimi
• Uykusuzluk ve aşırı yorgunluk
• Kansızlık (anemi)
• Tiroid bezinin aşırı çalışması
• Elektrolit dengesizlikleri (örneğin potasyum veya magnezyum eksikliği)
• Kalp ritim bozuklukları (aritmi)

Risk faktörleri

• Kalp hastalığı veya ritim bozukluğu öyküsü
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Obezite
• Diyabet
• İleri yaş
• Ailede ani kalp ölümü veya ritim bozukluğu öyküsü
• Düzenli sigara veya aşırı alkol kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntınız geçmiyorsa ve saatler içinde tekrarlıyorsa
• Bayılma, şiddetli baş dönmesi veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa
• Bilinen kalp hastalığınız varsa ve çarpıntı düzeni değiştiyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntılarınız haftada birkaç kez oluyorsa
• Çarpıntı sırasında kendinizi kötü hissediyorsanız
• Efor sırasında çarpıntı tetikleniyorsa
• Çarpıntı günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa

Tanı

Doktor önce tıbbi öykünüzü dinler, fizik muayene yapar ve kalbi dinler. Ardından çarpıntının nedenini anlamak için testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesinin kağıda yazdırılması işlemidir.
• Holter ritim takibi: 24-48 saat boyunca taşınabilir cihazla kalp ritminin sürekli kaydedilmesidir.
• Ekokardiyografi (Eko): Kalbin yapısının ve hareketlerinin ses dalgalarıyla incelenmesidir.
• Kan testleri: Kansızlık, tiroid işlevleri ve elektrolit seviyelerinin kontrolü için yapılır.
• Efor testi: Yürüyüş bandı veya bisikletle egzersiz sırasında kalbin yanıtının incelenmesidir.

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısız ve güvenlidir. Sonuçlara göre doktorunuz çarpıntının iyi huylu mu yoksa tedavi gerektiren bir durum mu olduğunu belirler. Gerekirse sizi bir kardiyoloji uzmanına yönlendirebilir.

Tedavi

Çarpıntının tedavisi altta yatan nedene göre değişir. Çarpıntı zararsız bir tetikleyiciden kaynaklanıyorsa yaşam tarzı değişiklikleri çoğu zaman yeterlidir. Ritim bozukluğu veya diğer bir hastalık söz konusuysa doktorunuz uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Evde kişisel bakım

• Stresi azaltmak için derin nefes ve gevşeme egzersizleri yapın.
• Kafeinden, enerji içeceklerinden ve nikotinden uzak durun.
• Düzenli ve yeterli uyuyun.
• Çarpıntı hissettiğinizde sakin kalmaya çalışın, oturun ve yavaşça nefes alıp verin.
• Alkol tüketimini sınırlandırın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz çarpıntının nedenine göre kalp ritmini düzenleyen ilaçlar önerebilir. Bu ilaçları mutlaka doktorunuzun belirttiği şekilde kullanmanız gerekir; asla kendi başınıza ilaç başlamayın. Bazı ritim bozukluklarında ise kateter ablasyonu adı verilen, ince uçlu bir kateter ile anormal ritim odağının yok edildiği bir işlem uygulanabilir. Tedavi seçenekleri hakkında kardiyoloji uzmanınız detaylı bilgi verecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çarpıntıya neden olan ciddi bir ritim bozukluğu veya yapısal kalp hastalığı varsa kalp pili, implante edilebilir defibrilatör gibi cihazların cerrahi işlemle yerleştirilmesi gerekebilir. Bu tür bir cerrahiyi kardiyoloji ve kalp damar cerrahisi ekibi planlar.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamınızda çarpıntınızı tetikleyen durumları gözlemleyin ve bunlardan kaçının. Bir semptom günlüğü tutmak, çarpıntının hangi saatlerde, ne tür aktivitelerde veya duygularda ortaya çıktığını doktorunuzla paylaşmanıza yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftanın çoğu günü yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi orta tempolu egzersizler yapın.
• Günde 1-2 fincandan fazla kahve veya çay içmeyin.
• Sigara ve tütün ürünlerini bırakın.
• Alkolü mümkün olduğunca azaltın veya bırakın.
• Uyku düzeninize dikkat edin; yatmadan önce ekranlardan uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir beslenme düzeni benimseyin: taze sebze ve meyveler, tam tahıllar, yağsız proteinler ve sağlıklı yağlar tüketin. Aşırı tuzlu ve işlenmiş gıdalardan kaçının. Egzersiz kalp sağlığını destekler; ancak efor sırasında çarpıntı yaşıyorsanız, yoğun egzersizlere başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı kaygıya yol açabilir ve kaygı da çarpıntıyı artırabilir. Bu döngüyü kırmak için nefes egzersizi, meditasyon veya profesyonel destek almak faydalıdır. Psikolojik iyi oluş, kalp sağlığının önemli bir parçasıdır.

Önleme

Çarpıntının birçok tetikleyicisi önlenebilir. Düzenli uyku, sağlıklı beslenme, stres yönetimi, kafein ve alkolden kaçınma çarpıntı ataklarını azaltabilir. Ancak altta yatan bazı ritim bozuklukları tamamen önlenemeyebilir. Düzenli doktor kontrolleri risklerin erken saptanmasını sağlar.

Aşılar

Çarpıntıya karşı doğrudan koruyucu bir aşı yoktur. Ancak kalp sağlığını korumak için grip ve zatürre gibi enfeksiyonlara karşı önerilen aşılar, doktorunuzun tavsiyesiyle yapılmalıdır.

Tarama programları

Topluma yönelik standart bir çarpıntı taraması önerilmez. Fakat ailesinde ciddi ritim bozukluğu veya genç yaşta ani kalp ölümü olan kişilerin düzenli kardiyoloji kontrolünden geçmesi önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciddi bir ritim bozukluğu tedavi edilmezse kalpte pıhtı oluşarak beyne pıhtı atması (inme) riski artar.
• Kalbin yeterince kan pompalayamaması sonucu kalp yetmezliği gelişebilir.
• Nadiren, tehlikeli ritimler kalbin aniden durmasına (ani kalp durması) yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çarpıntıların büyük bir kısmı zararsızdır ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemez. Altta yatan neden doğru teşhis edilip tedavi edildiğinde çarpıntılar büyük oranda kontrol altına alınabilir. Düzenli hekim takibi ve sağlıklı bir yaşam tarzı ile çoğu kişi aktif ve normal bir hayat sürdürmeye devam eder.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.