Gebelikte Kalp Çarpıntısı (Palpitations)

Genel Bakış

Kalp çarpıntısı, kalbinizin atışını normalden daha hızlı, daha güçlü veya düzensiz hissetmenizdir. Gebelikte kan hacminiz artar ve kalbiniz daha fazla çalışır; bu yüzden birçok hamile adayı zaman zaman çarpıntı hisseder. Çoğu zaman zararsızdır.

Evet, gebelerin yaklaşık yarısından fazlası gebelikleri sırasında çarpıntı yaşar. Özellikle ikinci ve üçüncü trimester döneminde daha sık hissedilir.

Her gebede görülebilir. Çoğul gebelik (ikiz, üçüz), kansızlık, tiroit hastalığı veya önceden kalp ritim bozukluğu olan gebelerde daha sık ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalp atışınızı net bir şekilde hissetmek
• Kalbinizin çok hızlı attığı hissi
• Kalbinizin bir atladığını veya durduğunu hissetmek
• Göğsünüzde vuruntu ya da nabız hissi
• Boğazınızda bir şey atıyormuş gibi hissetmek
• Hafif baş dönmesi veya halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Gebelikte artan kan hacmi ve kalbin daha çok kan pompalamak zorunda olması
• Değişen gebelik hormonları (özellikle progesteron)
• Kansızlık (anemi): Kırmızı kan hücrelerinin azlığı
• Tiroit bezinin fazla veya az çalışması
• Kafein, çay, enerji içeceği gibi uyarıcılar
• Stres, kaygı ve aşırı yorgunluk
• Bazı kalp ritim bozuklukları (çocukluktan beri var olan veya yeni ortaya çıkan)

Risk faktörleri

• Önceden kansızlık tanısı alma
• Tiroit hastalığı öyküsü
• Kalp ritim bozukluğu veya kalp kapak hastalığı öyküsü
• İkiz veya üçüz gebelik
• Günde birden fazla kafeinli içecek tüketmek
• Şiddetli kaygı (anksiyete) bozukluğu

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntı ile birlikte göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma hissi yaşıyorsanız hemen 112'yi arayın veya acil servise gidin.
• Dakikalar içinde geçmeyen, çok hızlı ve düzensiz hissedilen bir çarpıntınız varsa acil değerlendirme isteyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntınız sık sık tekrarlıyorsa ve içinize sinmiyorsa
• Halsizlik, soluk görünüm, çabuk yorulma gibi kansızlık belirtileriniz varsa
• Çarpıntı ile birlikte baş dönmesi oluyorsa
• Sağlık ocağınızdaki ya da hastanedeki rutin gebelik kontrollerinizde bu durumu mutlaka dile getirin.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi ve gebelik geçmişinizi dinler, tansiyonunuzu ölçer ve kalbinizi dinler. Ardından çarpıntının nedenini anlamak için birkaç test isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçen, ağrısız ve 5 dakikada tamamlanan bir test.
• Holter (24 saatlik ritim kaydı): Çarpıntı şikayetinizi yakalamak için 24-48 saat boyunca üzerinizde taşıdığınız küçük bir kayıt cihazı.
• Kan testleri: Kan sayımı ile kansızlık, tiroid hormonları ve elektrolit değerleri kontrol edilir.
• Ekokardiyografi: Kalbin yapısını ve pompalama fonksiyonunu değerlendiren ultrason yöntemi.

Randevunuzda neler beklenir

Bu testlerin tamamı gebelikte güvenli kabul edilir. Muayene ve testler çoğunlukla ayaktan yapılır; sonuçlara göre doktorunuz size 'gebeliğe bağlı normal bir durum' diyebilir ya da altta yatan bir sorunu tedavi etmek için adımlar planlar.

Tedavi

Gebelik çarpıntılarının büyük kısmı tedavi gerektirmez. Tedavi, çarpıntının nedenine göre şekillenir. Örneğin kansızlık varsa demir takviyesiyle, tiroit sorunu varsa tiroit hastalığına uygun bir yaklaşımla çarpıntılar düzelebilir. İlaç kararını daima doktorunuz verir.

Evde kişisel bakım

• Çarpıntı başladığında oturun veya yan yatın ve derin nefes alın.
• Günde en az 2-2,5 litre su içmeye özen gösterin.
• Çay, kahve, kola ve enerji içecekleri gibi kafeinli ürünleri azaltın.
• Ani ayağa kalkmaktan ve uzun süre aç kalmaktan kaçının.
• Yeterli uyuyun ve gün içinde kısa dinlenme molaları verin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz altta yatan nedene göre şunları önerebilir: Demir eksikliği anemisi için demir takviyesi, tiroit hormon dengesini sağlamak için ilaç tedavisi veya ritim bozukluğu saptanırsa gebeliğe uygun ritim düzenleyici bir ilaç. Gebelikte güvenliliği kanıtlanmış ilaçlar dışında öneri yapılmaz; doktorunuz en güvenli seçeneği değerlendirir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çarpıntının kendisi için gebelik sırasında cerrahi müdahale gerekmez. Yalnızca çok nadir ve riskli bir ritim bozukluğu durumunda, uzman merkezlerde girişimsel işlemler gündeme gelebilir; bu kararı doğrudan kardiyolog ve kadın doğum uzmanı birlikte verir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamınızda çarpıntı hissettiğinizde panik yapmayın; önce nefesinizi düzenleyin ve 1-2 dakika dinlenin. Çarpıntının hangi saatte, hangi aktivitede ve ne kadar sürdüğünü not almak, doktorunuza çok yardımcı olur. Su içmeyi ve ara öğünlerinizi ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol su için ve susuz kalmamaya dikkat edin.
• Günde 1 fincandan fazla kafein tüketmeyin.
• Derin nefes egzersizleri, meditasyon veya gebelik yogası ile rahatlayın.
• Uyku düzeninize önem verin; yan yatmak kan dolaşımını kolaylaştırır.
• Çok ağır efordan ve aşırı sıcak ortamlardan kaçının.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenin: demir açısından zengin kırmızı et, yumurta, kuru baklagil, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeleri öğünlerinize ekleyin. Ancak demir takviyesi gerekiyorsa doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın. Düzenli hafif yürüyüş kan dolaşımını rahatlatır; ancak yeni bir egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı hissi kaygı yaratabilir, kaygı da çarpıntıyı artırabilir. Bu kısır döngüyü kırmak için nefes egzersizleri, konuşarak rahatlama ve hobiler önemlidir. Eğer sürekli endişeli hissediyor, uykuya dalamıyor veya moraliniz çok bozuksa doktorunuzdan veya bir psikolog/danışmandan destek isteyin. Gebelik dönemi her kadın için duygusal iniş çıkışlara açıktır.

Önleme

Gebelik çarpıntılarının tamamen önlenmesi mümkün olmayabilir çünkü gebelik vücudun normal çalışma şeklidir. Ancak kafeini azaltarak, yeterli su içerek, stresi yöneterek ve kansızlık/tiroid gibi sorunları takip ederek birçok çarpıntı atağının önüne geçilebilir.

Aşılar

Bu duruma doğrudan etki eden bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Doğum öncesi izlemlerde tansiyon, idrar ve kan testleri düzenli olarak yapılır. Bu testler sırasında anemi ve tiroid bozuklukları gibi çarpıntıya neden olabilecek durumlar taranır. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği gebe izlem takvimine uymak, sorunların erken fark edilmesini sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan belirgin bir kalp ritim bozukluğu varsa ve takip edilmezse bayılma, düşme ve ani tansiyon düşüklüğü yaşanabilir.
• Kansızlık tedavi edilmezse anne adayının halsizliği artar, bebekte büyüme-gelişme geriliği riski olabilir.
• Nadir olmakla birlikte ciddi ritim bozuklukları anne ve bebeğin sağlığını tehdit edebilir; bu yüzden çarpıntı şikayetini ciddiye almak önemlidir.

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki gebelikte çarpıntıların büyük çoğunluğu zararsızdır, doğum sonrasında kendiliğinden kaybolur ve ne anneye ne de bebeğe kalıcı bir sorun bırakmaz. Altta yatan bir neden saptansa bile gebeliğe uygun tedavi ile hem anne hem bebek sağlıklı bir şekilde doğuma ulaşabilir. Kendinize iyi bakmanız, düzenli kontrole gitmeniz ve doktorunuzla açık iletişim kurmanız bu yolculukta en büyük güvencedir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.