Çarpıntı: Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Genel Bakış

Çarpıntı, kalp atışlarınızı normalden daha belirgin şekilde hissetmenizdir. Kalbiniz hızlı, düzensiz veya sanki bir an duracakmış gibi atabilir. Bu his genellikle göğüste, boğazda veya boyunda duyulur.

Evet, çarpıntı hemen herkesin hayatında en az bir kez deneyimlediği yaygın bir şikâyettir. Çoğu insan için geçicidir ve endişe yaratmamalıdır.

Çarpıntı her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak ailede kalp hastalığı öyküsü olanlar, ileri yaştaki bireyler ve bazı kalp hastalıklarına sahip kişilerde daha dikkatli değerlendirme gerekebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalbin hızlı atması
• Kalp atışının düzensiz olması
• Göğüste küt küt veya tık tık atış hissi
• Boğazda veya boyunda nabız hissi
• Sanki kalp bir an duracakmış gibi hissetmek

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çarpıntı bazen oyun sırasında veya heyecanla ortaya çıkar.
• Çocuğunuz 'kalbim hızlı atıyor' veya 'göğsümde bir şey zıplıyor' diyebilir.
• Ayrıca yorgunluk, soluk görünüm veya huzursuzluk görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda çarpıntı ile birlikte nefes darlığı, göğüs ağrısı veya sersemlik hissi daha sık olabilir.
• Çarpıntı bazen bayılma hissine yol açabilir.
• Yaşlılarda çarpıntı ciddi kalp ritim sorunlarının habercisi olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Aşırı stres, kaygı veya panik
• Kafein, enerji içecekleri veya alkol tüketimi
• Uykusuzluk ve yorgunluk
• Kansızlık (anemi) veya tiroit bezinin fazla çalışması
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Kalp ritim bozuklukları (aritmi) veya kalp kapağı sorunları

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede kalp hastalığı veya ritim bozukluğu öyküsü
• Yüksek tansiyon, diyabet veya obezite
• Daha önce kalp krizi veya kalp ameliyatı geçirmiş olmak
• Sigara içmek
• Aşırı alkol kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntı ile birlikte göğüs ağrısı, bayılma, nefes darlığı veya şiddetli sersemlik varsa hemen 112'yi arayın.
• Çarpıntı dakikalarca sürüyor ve geçmiyorsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun.
• Kalp hastalığınız varsa ve çarpıntı alışılmadık bir şekilde sıklaştıysa gecikmeden doktorunuzla iletişime geçin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntı ara sıra oluyor ve kısa sürüyorsa, birkaç hafta içinde doktorunuzu görebilirsiniz.
• Çarpıntı hissi sizi endişelendiriyorsa, muayene olmak için randevu alın.
• Çarpıntınız başka sağlık sorunlarınızla birlikte ortaya çıkıyorsa (örneğin tansiyon, diyabet), bunu takip eden hekiminize danışın.

Tanı

Doktorunuz önce detaylı bir görüşme yapar; çarpıntıyı ne zaman, hangi durumlarda hissettiğinizi, ne kadar sürdüğünü ve başka belirtiler olup olmadığını sorar. Ardından kalbinizi dinleyebilir ve bazı tetkikler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder.
• Holter EKG: 24-48 saat boyunca sürekli kalp ritminizi kaydeder.
• Ekokardiyografi: kalbin yapısını ve hareketlerini ultrason ile görüntüler.
• Kan testleri: kansızlık, tiroit sorunları ve kalp kası hasarını araştırır.
• Efor testi: egzersiz sırasında kalbin davranışını değerlendirir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve testler genellikle ağrısızdır. Holter gibi cihazlar günlük yaşamınızda takmanız gereken küçük cihazlardır. Sonuçlara göre doktorunuz sizi bilgilendirecek ve gerekli görürse ileri tetkik veya tedavi planı önerecektir.

Tedavi

Çarpıntının tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Eğer çarpıntı zararsız bir nedenden kaynaklanıyorsa tedavi gerekmeyebilir. Aksi durumda doktorunuz yaşam tarzı değişiklikleri veya ilaçlar önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Stresten uzak durmak ve gevşeme egzersizleri yapmak
• Kafein ve enerji içeceklerini azaltmak
• Düzenli uykuya özen göstermek
• Sigara ve alkolden kaçınmak
• Heyecan veya panik anında yavaş ve derin nefes almak

Tıbbi tedaviler

Tedavi tamamen altta yatan hastalığa göre değişir. Ritim bozuklukları için kalp ritmini düzenleyen ilaçlar kullanılabilir. Bazı durumlarda kateter ablasyonu adı verilen, kalpte ritim sorununu düzelten bir işlem uygulanabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğunu kardiyoloji uzmanınız belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, örneğin ciddi kalp kapağı hastalığı veya ritim bozukluğu varsa cerrahi tedavi gerekebilir. Bu karar mutlaka doktorunuz tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Çarpıntıların çoğu tehlikesizdir ve günlük yaşamınızı etkilemez. Ancak hislerinizi takip etmek, hangi durumlarda çarpıntı olduğunu not etmek hem size hem doktorunuza yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta düzeyde hareket önerilir; ancak başlangıç için doktorunuza danışın.
• Düzenli uyku ve stres yönetimi çarpıntı sıklığını azaltabilir.
• Sağlıklı kiloda kalmak ve kalp dostu beslenmek önemlidir.

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir beslenme düzeni (sebze, meyve, tam tahıl ve yağsız protein) kalp sağlığını korur. Aşırı tuzlu ve işlenmiş gıdalardan kaçınmak, kafeini sınırlamak ve yürüyüş gibi düzenli egzersiz yapmak çarpıntının tetikleyicilerini azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı yaşamak endişe yaratabilir ve bazen kaygıyı artırabilir. Bu durum yeni çarpıntıların oluşmasına zemin hazırlayabilir. Gevşeme teknikleri, nefes egzersizleri ve psikolojik destek faydalı olabilir.

Önleme

Tüm çarpıntıları önlemek mümkün olmasa da risk faktörlerini azaltmak ve kalp sağlığını korumak birçok çarpıntının önüne geçebilir.

Aşılar

Çarpıntı için doğrudan bir aşı yoktur. Ancak kalp hastalıklarını tetikleyebilen grip gibi enfeksiyonlara karşı grip aşısı, yaşınız ve sağlık durumunuza göre doktorunuz tarafından önerilebilir.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri, tansiyon ve kolesterol ölçümü yaptırmak; kalp hastalığı açısından risk taşıyorsanız belirli aralıklarla EKG çektirmek erken tanıya yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan ciddi bir ritim bozukluğu tedavi edilmezse kalp yetersizliğine yol açabilir.
• Bazı ritim bozuklukları pıhtı oluşumuna ve inme (felç) riskine neden olabilir.
• Nadiren de olsa ani kalp durması gibi hayati riskler oluşabilir.

Uzun vadeli görünüm

Çarpıntı çoğu insan için geçici ve zararsız bir durumdur. Doğru tanı ve tedavi ile altta yatan nedenler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Kalp sağlığınızı destekleyen yaşam alışkanlıkları ve doktorunuzun önerilerine uyarak çarpıntı ile güvenle yaşayabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.