Preeklampsi Farkındalığı
Uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır
Genel Bakış
Preeklampsi, gebeliğin 20. haftasından sonra ortaya çıkabilen, yüksek tansiyon ve idrarda protein kaçağı ile kendini gösteren ciddi bir gebelik komplikasyonudur. Bu durum anne ve bebek için risk oluşturabilir, ancak erken teşhis ve uygun takiple sorunlar büyük ölçüde önlenebilir.
Önemli bilgiler
- Preeklampsi genellikle gebeliğin 20. haftasından sonra görülür.
- Belirtileri arasında tansiyon yükselmesi, idrarda protein kaçağı, el ve yüzde şişlik yer alır.
- Tedavi edilmezse anne ve bebek için nöbet, organ hasarı gibi ciddi sorunlara yol açabilir.
Her 20-25 gebelikten birinde görülebilir.
Genellikle ilk gebeliğini yaşayan, 35 yaş üstü, obezite, diyabet veya hipertansiyon gibi risk faktörleri olan kadınlarda daha sık görülür.
Belirtiler
- Şiddetli baş ağrısı
- Görme kaybı veya bulanıklık
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Nöbet geçirme
- Bilinç kaybı
- ⚠Yüzde veya ellerde ani şişlik
- ⚠Karın ağrısı
- ⚠Hızlı kilo alımı
- ⚠Tansiyonun yükselmesi (evde ölçümde 140/90 üzeri)
Yaygın belirtiler
- Şiddetli baş ağrısı
- Görmede bulanıklık veya ışık çakmaları
- Ellerde ve yüzde ani şişlik (ödem)
- Karın ağrısı, özellikle üst karın bölgesinde
- Hızlı kilo alımı (birkaç günde 2-3 kg)
- Mide bulantısı veya kusma
Nedenler
Ana nedenler
- Preeklampsinin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Plasenta (bebeğin eşi) ile ilgili damarsal sorunların rol oynadığı düşünülmektedir.
Risk faktörleri
- İlk gebelik
- 35 yaş üstü olmak
- Çoğul gebelik (ikiz, üçüz)
- Obezite
- Önceden var olan yüksek tansiyon veya böbrek hastalığı
- Diyabet
- Ailede preeklampsi öyküsü
- Önceki gebelikte preeklampsi geçirmiş olmak
Ne zaman doktora görünmeli
Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:
- Tansiyonunuzun yükseldiğini hissediyorsanız (baş ağrısı, görme sorunları)
- Ellerinizde veya yüzünüzde ani şişlik fark ederseniz
- Üst karın ağrınız varsa
- Hızlı kilo alımınız varsa
Tanı
Preeklampsi genellikle rutin gebelik kontrollerinde tansiyon ölçümü ve idrar testi ile teşhis edilir.
Yapılabilecek testler
- Tansiyon ölçümü
- İdrarda protein tayini (idrar testi)
- Kan testleri (karaciğer ve böbrek fonksiyonları, trombosit sayısı)
- Bebeğin ultrasonla değerlendirilmesi
Randevunuzda neler beklenir
Teşhis için tansiyonunuz en az iki kez ölçülür ve idrarınızda protein olup olmadığına bakılır. Gerekirse ek kan testleri ve bebek ultrasonu yapılır.
Tedavi
Preeklampsinin tek kesin tedavisi doğumdur. Ancak gebelik haftasına ve durumun ciddiyetine göre doktorunuz farklı yaklaşımlar uygulayabilir.
Evde kişisel bakım
- Tansiyonunuzu düzenli takip edin
- Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin
- Tuz tüketimini azaltın
- Yeterli su için
- Ani hareketlerden kaçının
Tıbbi tedaviler
Doktorunuz tansiyonu düşürmek için ilaçlar önerebilir. Nöbetleri önlemek için magnezyum sülfat gibi ilaçlar hastanede uygulanabilir. Erken doğum gerekebilir. Tüm tedaviler doktor kontrolünde yapılmalıdır.
Ameliyat ne zaman düşünülür?
Sezaryen doğum, bazı durumlarda anne ve bebeğin sağlığı için gerekli olabilir.
Bu durumla yaşamak
Preeklampsi tanısı konduktan sonra düzenli doktor kontrolleri çok önemlidir. Durumunuzun ciddiyetine göre hastanede kalmanız da gerekebilir.
Yaşam tarzı ipuçları
- Dinlenmeye zaman ayırın
- Doktorunuzun önerdiği diyet ve egzersiz programını uygulayın
- Stresi azaltmak için gevşeme teknikleri deneyin
- Alkol ve sigaradan uzak durun
Diyet ve egzersiz
Doktorunuzun onayladığı hafif egzersizler yapabilirsiniz. Dengeli beslenme önemlidir. Tuz ve yağ tüketimine dikkat edin. Yeterli protein alın.
Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli
Preeklampsi tanısı kaygı ve strese neden olabilir. Kendinizi yalnız hissetmeyin, duygularınızı doktorunuz veya eşinizle paylaşın.
Önleme
Preeklampsiyi tamamen önlemek mümkün olmayabilir, ancak riskinizi azaltmak için sağlıklı kiloda kalmak, düzenli kontrol ve tansiyon takibi önemlidir. Düşük doz aspirin bazen riskli gebeliklerde doktor tarafından önerilebilir.
Tarama programları
Gebelik öncesi ve sırasında tansiyon ve idrar testleri ile düzenli tarama yapılması erken teşhis için önemlidir.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmezse
- Anne için: eklampsi (nöbetler), organ hasarı (böbrek, karaciğer), kan pıhtılaşma sorunları, felç
- Bebek için: büyüme geriliği, erken doğum, düşük doğum ağırlığı, plasentanın ayrılması (dekolman)
Uzun vadeli görünüm
Tedavi edildiğinde çoğu anne ve bebek sağlıklı bir şekilde iyileşir. Doğumdan sonra tansiyon genellikle normale döner. Ancak ileriki gebeliklerde tekrarlama riski olabilir. Düzenli takip önemlidir.
Destek bul
Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.
Bilgileri her zaman doktorunuzla doğrulayın
Sağlık kılavuzları ülkeye ve bölgeye göre değişir. Bu makaledeki bilgiler uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır ancak ülkenizdeki özel kılavuzları, ilaçları veya uygulamaları yansıtmayabilir. Sağlık endişelerinizi her zaman kendi doktorunuz veya sağlık hizmeti sağlayıcınızla görüşün ve yerel ulusal sağlık kılavuzlarına başvurun.
Önemli uyarı Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Kendi durumunuzla ilgili mutlaka kalifiye bir sağlık uzmanına danışın. Tıbbi bir acil durum yaşıyorsanız derhal yerel acil servisinizi arayın.
İlgili durumlar
Kaynaklar ve rehberlik
Bu makale eğitim amaçlıdır ve mümkün olduğunda tanınmış sağlık bilgisi ve klinik rehberlik kaynaklarına dayanır. Konuya göre belirli kaynak bağlantıları değişebilir.
Son güncelleme: 30 Temmuz 2026
Eğitim notu: Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır ve tanı değildir.
Lisanslı bir sağlık uzmanının tavsiyesini desteklemek için kullanın; yerine geçmez.
Belirtiler şiddetliyse, kötüleşiyorsa veya acilse yerel acil numarayı arayın veya acil bakım alın.