Silent reflux

Genel Bakış

Silent reflü, mide asidinin yemek borusundan yukarı çıkıp boğaza ve ses tellerine ulaştığı bir durumdur. Bu durum genellikle göğüste yanma (mide ekşimesi) yapmaz, bu yüzden 'sessiz' reflü olarak adlandırılır. Aslında, mide içeriği boğazı tahriş eder ve bu da ses kısıklığı, sürekli öksürük ve boğazda bir yumru hissi gibi belirtilere yol açar.

Sessiz reflü sanıldığından daha yaygındır, ancak birçok kişi belirtilerini başka sağlık sorunlarına bağladığı için teşhis edilmesi zordur.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak özellikle sesini yoğun kullananlar (öğretmenler, şarkıcılar), aşırı kilolu kişiler ve hamileler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğazda bir yumru hissi (globus hissi)
• Sürekli boğaz temizleme ihtiyacı
• Ses kısıklığı veya sesin çatallaşması
• Kronik öksürük, özellikle yemeklerden sonra veya yatarken
• Boğaz ağrısı veya yanma hissi
• Yutma güçlüğü veya yutarken takılma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Sürekli öksürük veya hırıltılı solunum
• Sık sık boğaz temizleme
• Uyku apnesi veya huzursuz uyku
• Kulak enfeksiyonları veya sinüzit

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ses kısıklığı ve boğaz kuruluğu
• Yutma güçlüğü ve kilo kaybı
• Kronik öksürük ve astım benzeri semptomlar

Nedenler

Ana nedenler

• Alt yemek borusu kasının (sfinkter) gevşeyerek mide asidinin yukarı kaçmasına izin vermesi
• Mide içeriğinin boğaz ve ses tellerine ulaşması
• Yemek borusunun asidi temizleme kapasitesinin azalması

Risk faktörleri

• Aşırı kilo veya obezite
• Hamilelik
• Büyük porsiyonlu yemekler veya yatmadan hemen önce yemek
• Kafein, alkol, baharatlı yiyecekler, çikolata ve narenciye tüketimi
• Sigara içmek
• Bazı ilaçlar (doktorunuza danışın) ve stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya boğulma hissi varsa hemen 112'yi arayın.
• Yutma güçlüğü şiddetliyse ve yemek yiyemiyorsanız acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğazda sürekli yumru hissi, ses kısıklığı veya kronik öksürük birkaç haftadan uzun sürüyorsa bir doktora görünün.
• Belirtileriniz yaşam kalitenizi etkiliyorsa bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanına başvurun.

Tanı

Doktor öncelikle belirtilerinizi dinler ve boğazınızı, ses tellerinizi kontrol etmek için bir laringoskopi (boğaz kamerası) yapabilir. Bazen mide asidi ölçümü veya yemek borusu röntgeni de istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Laringoskopi: Boğaz ve ses tellerinin kamera ile incelenmesi
• pH monitorizasyonu: 24 saat boyunca boğaz ve yemek borusundaki asit seviyesinin ölçülmesi
• Üst endoskopi: Mide ve yemek borusunun ince bir tüp ile incelenmesi
• Baryumlu yutma röntgeni: Yemek borusunun yapısının görüntülenmesi

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde bir KBB uzmanına yönlendirilebilirsiniz. Testler genellikle rahatsız edici değildir ve çoğu ayakta yapılır. Sonuçlarınız doktorunuz tarafından sizinle detaylıca paylaşılacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı mide asidinin boğaza ulaşmasını engellemek ve tahrişi azaltmaktır. Genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ilk adımdır; gerekirse ilaç tedavisi eklenir. Nadiren cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat dik oturun veya yürüyüş yapın.
• Yatmadan en az 3 saat önce yemek yemeyi bırakın.
• Küçük porsiyonlar halinde, sık sık yemek yiyin.
• Baharatlı, yağlı, asidik yiyeceklerden, kafein ve alkolden kaçının.
• Yatağınızın baş kısmını 15-20 cm yükseltin.
• Sigara içmeyin.
• Bol su için, ancak yemek sırasında çok fazla sıvı tüketmeyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar önerebilir. Bunlar genellikle tablet veya şurup formundadır ve belirli bir süre kullanılmalıdır. İlaçların türü ve dozu kişiye özeldir; doktorunuzun talimatlarına uyunuz. Reçetesiz satılan antiasitler de geçici rahatlama sağlayabilir, ancak uzun süreli kullanım için doktora danışmalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi yetersiz kaldığında, alt yemek borusu kasını güçlendiren bir cerrahi işlem (fundoplikasyon) düşünülebilir. Doktorunuz bu seçeneği sizinle detaylıca değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Sessiz reflü ile yaşamak, tetikleyicilerden kaçınmayı ve düzenli bir beslenme alışkanlığı edinmeyi gerektirir. Sabahları ses kısıklığı sık görülür; bol su içmek ve nemlendirici kullanmak rahatlatıcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresi yönetmek için meditasyon, nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın.
• Düzenli egzersiz yapın, ancak ağır kaldırmaktan kaçının.
• Bol ve rahat giysiler giyin; sıkı kemerler kullanmayın.
• Yemeklerden sonra dişlerinizi fırçalamayı erteleyin (asit diş minesini yumuşatabilir).

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde yağsız proteinler, sebzeler ve tam tahıllara yer verin. Baharatlı ve asitli yiyeceklerden kaçının. Egzersiz olarak yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi düşük etkili aktiviteleri tercih edin. Yemeklerden hemen sonra egzersiz yapmaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik boğaz rahatsızlığı endişe ve strese yol açabilir. Belirtilerinizi yönetmek için bir uzmandan destek almak, kaygınızı azaltabilir. Unutmayın, durum tedavi edilebilir ve birçok kişi normal bir yaşam sürdürmektedir.

Önleme

Tamamen önlenemese de, risk faktörlerini kontrol ederek sessiz reflü olasılığını azaltmak mümkündür. Sağlıklı bir kiloda kalmak, dengeli beslenmek ve sigaradan uzak durmak en etkili yöntemlerdir.

Tarama programları

Düzenli bir tarama önerilmez, ancak yüksek riskli kişilerde (örneğin, ses sorunu yaşayan meslek grupları) belirtiler görüldüğünde erken doktor başvurusu önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ses tellerinde nodüller veya polipler (ses kısıklığı kalıcı olabilir)
• Kronik sinüzit veya orta kulak enfeksiyonları
• Astım benzeri solunum yolu sorunları
• Yemek borusunda daralma (yutma güçlüğü artar)
• Diş minesinde aşınma ve çürükler

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi için sessiz reflü, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerektiğinde tedavi ile kontrol altına alınabilir. Uzun vadede ciddi sorunlar nadirdir. Belirtilerinizi yönetmek ve düzenli doktor kontrolü ile sağlıklı bir yaşam sürdürmek mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı - Reflü Bilgilendirme · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.