İnmemiş Testis (Testislerin Skrotuma İnmemesi)

Genel Bakış

İnmemiş testis, erkek bebeklerde testislerden birinin veya her ikisinin doğumdan önce karından skrotuma (testis torbası) inmemesi durumudur. Normalde testisler anne karnında gelişir ve doğuma yakın skrotuma iner. Bazen bu iniş tamamlanmaz ve testis karında veya kasık kanalında kalır.

Evet, oldukça yaygındır. Zamanında doğan erkek bebeklerin yaklaşık %3'ünde, prematüre (erken doğan) bebeklerde ise %30'a varan oranlarda görülür.

Genellikle yeni doğan erkek bebekleri etkiler. Prematüre doğanlarda, düşük doğum ağırlıklılarda ve ailede benzer öykü varsa risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Skrotumda bir veya her iki testisin elle hissedilmemesi
• Skrotumun o tarafının boş veya küçük görünmesi
• Kasık bölgesinde ele gelen bir yumru (testis kasık kanalında ise)

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklikte fark edilmeyen inmemiş testis, çocukluk çağında kasıkta şişlik veya ağrı ile kendini gösterebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Erişkinlerde nadir görülür; ancak çocuklukta tedavi edilmemişse, testis karında kalabilir ve kısırlık veya testis kanseri riskini artırabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• İnmemiş testisin kesin nedeni bilinmemektedir. Hormonal veya genetik faktörlerin testisin inişini etkilediği düşünülmektedir.
• Testislerin normal inişi için gerekli olan bağların (gubernakulum) yetersiz gelişimi rol oynayabilir.

Risk faktörleri

• Prematüre doğum (erken doğum)
• Düşük doğum ağırlığı
• Ailede inmemiş testis öyküsü
• Annenin hamilelik sırasında sigara kullanması
• Bazı genetik sendromlar (Down sendromu gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yeni doğan bebeğinizin testislerini hissedemiyorsanız, doğumdan hemen sonra doktora danışın.
• Testisin yukarıda olduğu bir durumda ani ağrı, şişlik veya kızarıklık olursa hemen acile başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bebeğiniz 6 aylık olduğunda testis hala inmiş değilse bir çocuk cerrahı veya üroloji uzmanına görünün.
• İnmemiş testis tanısı konduysa takip ve tedavi planı için düzenli kontrollere gidin.

Tanı

Doktor, bebeğinizin fizik muayenesi sırasında skrotumu ve kasık bölgesini elle kontrol eder. Testisin yerini belirlemek için bazen ultrasonografi (USG) kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Doktor testisi elle arar ve yerini belirler.
• Ultrasonografi (USG): Testisin karında, kasıkta veya skrotumda olup olmadığını gösterir.
• Hormon testleri: Bazı durumlarda testis fonksiyonlarını değerlendirmek için yapılabilir.
• Laparoskopi: Testis karında bulunamazsa, kapalı kamera ile karın içine bakılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle basittir. Doktor bebeğinizi muayene eder ve gerekirse ultrason çektirir. Çoğu zaman ek bir işlem gerekmez. Testis bulunamazsa ileri tetkikler yapılır.

Tedavi

İnmemiş testis tedavisinde amaç testisi skrotuma indirerek normal gelişimini sağlamak ve ileride oluşabilecek sorunları önlemektir. Tedavi yaşa bağlıdır.

Evde kişisel bakım

• Bebeğinizin altını değiştirirken testisleri kontrol edin, ancak zorlamayın.
• Doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gidin.
• Herhangi bir ağrı, şişlik veya kızarıklık durumunda hemen doktora başvurun.

Tıbbi tedaviler

İlk 6 ayda testisin kendiliğinden inmesi beklenir. 6 aydan sonra inmezse, genellikle cerrahi müdahale (orşiopeksi) önerilir. Bu işlemle testis skrotuma indirilir ve sabitlenir. Nadiren hormon tedavisi (örneğin insan koryonik gonadotropini) kullanılabilir, ancak cerrahi daha etkilidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle bebek 1 yaşına gelmeden, tercihen 6-12 ay arasında yapılır. Geç kalınırsa testis hasar görebilir. Ameliyat basit ve güvenli bir işlemdir, genellikle aynı gün taburcu olunur.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası çoğu çocuk normal bir hayat sürer. Ameliyat bölgesi iyileşene kadar dikkat edilmesi gereken birkaç nokta vardır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ameliyat sonrası birkaç gün ağır aktivitelerden kaçının.
• Banyo ve yara bakımı konusunda doktorunuzun talimatlarına uyun.
• Çocuğunuz büyüdükçe testislerini kendi kendine kontrol etmesini öğretin.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Sağlıklı ve dengeli beslenme yeterlidir. Ameliyat sonrası birkaç gün hafif aktivite önerilir, ardından normal egzersize dönülebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İnmemiş testis genellikle psikolojik sorunlara yol açmaz. Ancak çocukluk veya ergenlik döneminde fark edilirse, çocuk utanç veya özgüven sorunu yaşayabilir. Açık iletişim ve gerekirse bir uzmandan destek almak faydalı olabilir.

Önleme

İnmemiş testis tam olarak önlenemez. Ancak anne adaylarının sigara ve alkolden uzak durması, düzenli gebelik kontrolleri riski azaltmaya yardımcı olabilir.

Aşılar

Herhangi bir aşısı yoktur.

Tarama programları

Yeni doğan bebeklerin fizik muayenesi sırasında testislerin kontrolü rutin olarak yapılır. Prematüre bebekler daha sık takip edilmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kısırlık (infertility): Testis normal sıcaklıkta çalışamaz ve sperm üretimi bozulabilir.
• Testis kanseri riskinde artış: İnmemiş testis, testis kanseri riskini yaklaşık 2-6 kat artırır.
• Testis torsiyonu (burkulma): Karında kalan testis daha kolay burkulabilir ve acil müdahale gerektirir.
• Kasık fıtığı: İnmemiş testis sıklıkla kasık fıtığı ile birlikte görülür.

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve tedavi ile inmemiş testisli çocukların çoğu sağlıklı bir yaşam sürer, normal sperm üretimine sahip olur ve kanser riski önemli ölçüde azalır. Düzenli takipler ve gerektiğinde yapılan cerrahi müdahale ile başarı oranları yüksektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.