Varis ve Aile Yaşamı: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Varis, bacaklardaki toplardamarların (venlerin) genişleyip bükülmesiyle oluşan bir durumdur. Bu damarlar, kanı kalbe geri taşıyan kanallardır. Varisler genellikle bacaklarda görülür ve mavimsi ya da mor renkli, kıvrımlı damarlar olarak fark edilir.

Evet, varisler oldukça yaygındır. Özellikle kadınlarda ve ilerleyen yaşlarda daha sık görülür.

Varisler herkesi etkileyebilir, ancak kadınlarda, 40 yaş üstü kişilerde, uzun süre ayakta veya oturarak çalışanlarda, hamilelerde ve aile öyküsü olanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağırlık, huzursuzluk ve yorgunluk hissi
• Bacaklarda, özellikle akşamları artan şişlik
• Bacaklarda yanma, kaşıntı veya seğirme
• Bacaklarda görülen kıvrımlı, mor veya mavi renkli damarlar
• Uzun süre ayakta kalınca artan ağrı
• Bacaklarda gece krampları

Nedenler

Ana nedenler

• Damar duvarlarının zayıflaması
• Damar kapakçıklarının düzgün çalışmaması
• Kanın bacaklarda göllenmesi ve damar basıncının artması

Risk faktörleri

• Ailede varis öyküsü
• Kadın olmak
• Yaşlanma
• Hamilelik
• Fazla kilolu olmak
• Uzun süre ayakta veya oturarak çalışmak
• Hormonal değişiklikler veya hormon tedavisi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta ani şişlik ve şiddetli ağrı
• Varisten kanama
• Ciltte açık yara veya iyileşmeyen yara

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacaklarda sürekli ağırlık, ağrı veya şişlik
• Görünümü sizi rahatsız eden varisler
• Varislerin giderek büyümesi veya yeni varislerin çıkması

Tanı

Doktorunuz öncelikle bacaklarınızı muayene edecek ve şikayetlerinizi dinleyecektir. Muayene sırasında damarların görünümü ve bacaklardaki şişlik değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Öykü ve fizik muayene
• Doppler ultrason (bacaklardaki damarların görüntülenmesi ve kan akışının incelenmesi)
• Gerekirse daha ileri görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle hızlı ve ağrısızdır. Ultrason işlemi sırasında bacaklarınıza jel sürülerek bir probla görüntü alınır. Bu işlem sırasında herhangi bir acı hissetmezsiniz. Doktorunuz sonuçları sizinle paylaşarak size uygun bir plan oluşturacaktır.

Tedavi

Varis tedavisinin amacı belirtileri azaltmak, bacaklarda kan birikmesini önlemek ve olası komplikasyonların önüne geçmektir. Tedavi kişiye özel planlanır ve yaşam tarzı değişiklikleri, bacak egzersizleri, varis çorapları ve gerekirse bazı girişimsel yöntemleri içerebilir.

Evde kişisel bakım

• Bacakları yüksekte tutmak (otururken veya uzanırken bacakların kalp hizasından yukarıda olması)
• Düzenli yürüyüş ve bacak egzersizleri yapmak
• Uzun süre ayakta veya oturarak kalmaktan kaçınmak
• Fazla kilolardan inmek
• Dar kıyafetler ve yüksek topuklu ayakkabılardan kaçınmak
• Varis çorabı kullanmak (doktorunuzun önerisiyle)

Tıbbi tedaviler

Tıbbi tedavide, damarların içine enjekte edilen skleroterapi olarak bilinen yöntem, lazer veya radyofrekans gibi ısı ile damar kapatma teknikleri ve bazı durumlarda küçük cerrahi müdahaleler uygulanabilir. Hangi yöntemin size uygun olduğuna doktorunuz karar verir. İlaç tedavisi için bir doktor reçetesi gereklidir; bu nedenle doktorunuza danışmadan ilaç kullanmamalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri derece varisler veya yara, pıhtı gibi komplikasyonlar geliştiğinde cerrahi tedavi düşünülebilir. Cerrahinin gerekip gerekmediğine damar cerrahisi uzmanı karar verir.

Bu durumla yaşamak

Varislerle yaşam, bazı basit alışkanlıklarla çok daha rahat geçebilir. Gün içinde sık sık bacaklarınızı hareket ettirin, molalar verin ve bacaklarınızı yükseltin. Ailede herkesin birbirini desteklemesi, birlikte yürüyüş yapmak ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmek hem size hem de sevdiklerinize iyi gelecektir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapmak (özellikle yürüyüş ve yüzme)
• Sigara içmemek
• Sağlıklı kiloyu korumak
• Bacakları sıkan kıyafetlerden kaçınmak
• Gün sonunda bacakları kalp seviyesinin üzerine kaldırarak dinlendirmek

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebze ve meyveler açısından zengin bir beslenme, kabızlığı önleyerek damar sağlığını destekler. Tuz tüketimini azaltmak bacaklardaki şişliği azaltabilir. Yürüyüş, bisiklet ve yüzme gibi bacak kaslarını çalıştıran egzersizler, kan dolaşımını iyileştirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varisler görünümleri nedeniyle bazı kişilerde kaygıya veya özgüven sorunlarına yol açabilir. Bu duyguların normal olduğunu unutmayın. Aile bireyleriyle ya da arkadaşlarınızla hislerinizi paylaşmak ve gerekirse bir uzmana başvurmak size yardımcı olabilir. Unutmayın, yalnız değilsiniz; bu süreçte destek istemek bir güçlülük işaretidir.

Önleme

Varisleri tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir, ancak riski azaltmak için bazı adımlar atabilirsiniz. Düzenli egzersiz, sağlıklı kilo, hareketli yaşam ve bacakları dinlendirmek varis oluşumunu geciktirebilir veya şiddetini azaltabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte renk değişikliği ve lekeler
• Egzama veya kaşıntı
• Cilt altında sertleşme ve iltihap (tromboflebit)
• Venöz ülser adı verilen açık yaralar
• Bacakta derin ven trombozu (pıhtı oluşumu)

Uzun vadeli görünüm

Varisler çoğu zaman hafif belirtilerle seyreder ve uygun bakım ile kontrol altına alınabilir. Günümüzdeki tedavi yöntemleri oldukça başarılıdır. Doktorunuzun önerilerine uyar ve düzenli kontrollerinizi yaptırırsanız, bacaklarınızın sağlığını korumanız ve yaşam kalitenizi artırmanız mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.