Varis Alevlenmesi Nedir? Belirtileri ve Rahatlama Yolları

Genel Bakış

Varis alevlenmesi, bacaklardaki varisli toplardamarların (varis) şiştiği, ağrıdığı veya rahatsızlık hissinin arttığı bir dönemdir. Toplardamarların kapakçıkları düzgün çalışmadığında kan geriye birikerek damarların genişlemesine neden olur. Alevlenme, bu belirtilerin geçici olarak kötüleştiği bir atak gibi düşünülebilir.

Evet, varis çok yaygın bir toplum sağlığı sorunudur. Alevlenme dönemleri de varisi olan kişilerde sık görülebilir. Kadınlarda erkeklerden daha yaygındır ve yaşla birlikte artar.

Varis alevlenmeleri özellikle orta ve ileri yaştaki yetişkinleri, hamile kadınları, uzun süre ayakta kalan veya oturan meslek gruplarını ve ailesinde varis öyküsü olanları etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağırlık, yorgunluk hissi
• Bacaklarda sızı veya yanma
• Görünür, mor veya mavi kabarık damarlar
• Ayak ve bilekte şişlik
• Bacaklarda kaşıntı veya huzursuzluk
• Geceleri kas krampları

Çocuklarda belirtiler

• Varis veya alevlenmesi çocuklarda çok nadirdir. Nadir görülürse, bacakta şişlik, ağrı veya ciltte renk değişikliği gibi belirtiler için mutlaka çocuk doktoruna danışılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İlerleyen yaşta cilt incelir, bacaklarda şişlik ve yara riski artabilir.
• Yaşlılarda alevlenme belirtileri kalp yetmezliği veya pıhtı gibi başka durumlarla karışabilir; bu nedenle değerlendirme önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Toplardamar kapakçıklarının zayıflaması
• Uzun süre hareketsiz kalma
• Yüksek sıcaklık veya sıcak su
• Hamilelik ve hormonal değişiklikler
• Fazla kilo veya obezite

Risk faktörleri

• Kadın cinsiyeti
• Aile öyküsü
• İleri yaş
• Uzun süre ayakta durmayı gerektiren işler
• Fiziksel hareketsizlik
• Sigara kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta aniden artan ağrı, şişlik veya kızarıklık
• Varis bölgesinden kanama olması
• Ciltte açılmayan yara veya akıntı fark edilmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacaklarda sürekli veya tekrarlayan ağırlık, yorgunluk, kramp
• Varislerin görüntüsünden rahatsızlık duyulması
• Günlük aktiviteleri etkileyen belirtiler

Tanı

Doktor önce görsel muayene yapar, bacaklarınızı ayakta ve yatarak değerlendirir. Size şikayetlerinizi ve yaşam tarzınızı sorar. Genellikle tanı için ek bir teste gerek kalmadan varis fark edilir.

Yapılabilecek testler

• Doppler ultrason (damarın içindeki kan akışını ve kapakçıkları değerlendirir)
• Bacak venografisi (nadir durumlarda, kontrast madde ile damar görüntüleme)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor bacaklarınızı inceler ve ayakta ölçümler yapabilir. Ultrason ağrısız bir testtir; jel sürülen bir probla bacakta gezdirilir. Sonuçlara göre doktor yaşam tarzı önerileri, varis çorabı veya ileri tedavi seçeneklerinden bahsedebilir.

Tedavi

Varis alevlenmesinde amaç belirtileri hafifletmek, kan dolaşımını iyileştirmek ve pıhtı gibi komplikasyonların önüne geçmektir. Tedavi; bacakları dinlendirme, yükseltme, varis çorabı ve bazı durumlarda tıbbi girişimleri içerir.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı kalp hizasının üzerine yükseltin
• Uzun süre ayakta durmaktan veya oturmaktan kaçının, ara ara yürüyün
• Düzenli hafif egzersiz yapın
• Bol su için ve bacaklarınızı soğuk suyla yıkayın
• Doktorunuz önerdiyse varis çorabı kullanın
• Sıkı giysilerden ve yüksek topuklu ayakkabılardan kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bacaklarınızın durumuna göre tıbbi tedavi seçenekleri önerebilir. Bunlar; reçeteli topikal kremler, damar içi skleroterapi (damara ilaç enjekte edilerek damarın kapatılması), lazer veya radyofrekans tedavisi gibi girişimsel yöntemler olabilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna damar cerrahisi veya kalp-damar uzmanı karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ciddi varislerde veya diğer tedaviler işe yaramadığında, damarın cerrahi olarak çıkarılması (stripping) veya bağlanması (ligasyon) gibi operasyonlar düşünülebilir. Bunun kararı uzman doktor tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamınızda bacaklarınızı sık sık hareket ettirin, otururken ve uzanırken yüksekte tutmaya çalışın. Sıcak havalarda daha fazla dinlenin ve bacaklarınızı serin tutun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş yapın
• Kilo vermek varis yükünü azaltır
• Uzun süre hareketsiz kalmayın, her saat başı birkaç dakika yürüyün
• Yüksek topuklu ayakkabı yerine düz ve rahat ayakkabılar tercih edin

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebze ve meyve ağırlıklı beslenmek kabızlığı önler ve karın içi basıncı azaltır. Yürüyüş, yüzme ve bisiklet gibi düzenli egzersiz, bacak kaslarının çalışarak kanı yukarı pompalamasına yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varisin görünümü ve ağrısı kişiyi rahatsız edebilir, özgüveni etkileyebilir ve stres yaratabilir. Bu duyguların normal olduğunu bilmek ve gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım almak önemlidir.

Önleme

Varis tamamen önlenemeyebilir, ancak alevlenme sıklığını ve şiddetini azaltmak mümkündür. Düzenli hareket, sağlıklı kilo, bacakları yükseltmek ve varis çorabı gibi önlemlerle alevlenmeleri kontrol altına alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Varis bölgesinde ciltte renk değişikliği ve sertleşme
• Ciltte kaşıntı ve egzama
• Tekrarlayan yüzeyel toplardamar iltihabı (tromboflebit)
• Derin toplardamar pıhtısı (derin ven trombozu)
• Bacakta iyileşmeyen yara (ülser)

Uzun vadeli görünüm

Varis alevlenmeleri doğru bakım ve tedaviyle kontrol altına alınabilir. Çoğu insan belirtilerde belirgin iyileşme yaşar. Düzenli takip, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerektiğinde tıbbi müdahalelerle komplikasyon riski çok düşer. Kendinize iyi bakarak bacak sağlığınızı önemli ölçüde koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.