Varis Tedavisi Sonrası Takip ve Bakım Rehberi

Genel Bakış

Varis, genellikle bacaklarda görülen, genişlemiş, kıvrımlı ve kabarık toplardamarlara verilen isimdir. Tedavinin ardından damarların iyileşmesini desteklemek ve yeni varis oluşumunu önlemek için düzenli takip ve bakım çok önemlidir.

Evet, varis oldukça yaygın bir durumdur. Erişkinlerin yaklaşık üçte birinde görülebilir.

Varis herkesi etkileyebilir; ancak kadınlarda, ileri yaşlarda, hamilelik döneminde ve uzun süre ayakta kalmayı gerektiren işlerde çalışanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağırlık, yorgunluk ve gerginlik hissi
• Bacaklarda yanma, karıncalanma veya kaşıntı
• Özellikle akşamları artan bacak şişliği
• Gece bacak krampları
• Tedavi sonrasında bu belirtilerin giderek azalması beklenir; eğer artıyorsa doktorunuza haber verin.

Nedenler

Ana nedenler

• Bacak toplardamarlarının içindeki kapakçıkların zayıflaması, kanın kalbe doğru düzgün akamamasına ve damar içinde geriye birikmesine yol açar.
• Damar duvarının genetik olarak zayıf olması damarların genişlemesine neden olabilir.
• Uzun süre ayakta kalmak veya hareketsiz kalmak damarlar üzerindeki basıncı artırır.

Risk faktörleri

• Ailede varis öyküsü
• Kadın olmak ve hamilelik
• İleri yaş
• Fazla kilolu veya obez olmak
• Uzun süre ayakta veya oturarak çalışmak
• Hareketsiz yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta ani şişlik, kızarıklık, şiddetli ağrı veya sıcaklık artışı
• Varis bölgesinden kanama
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tedaviden sonra doktorunuzun önerdiği kontrol tarihlerine uyun.
• Yılda en az bir kez damar sağlığı kontrolü yaptırın.
• Bacaklarda yeni varisler, büyüyen varisler veya tekrarlayan şişlikler varsa rutin randevu alın.

Tanı

Varis teşhisi genellikle bacakların doktor tarafından muayenesi ve damar ultrasonu ile konur.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Bacaklar ayakta ve otururken incelenir.
• Damar ultrasonu (Doppler ultrason): Kan akışını ve kapakçıkların çalışmasını değerlendirir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz bacaklarınızı muayene edecek, belirtilerinizi soracak ve bacaklarınızı sıvı bir jel ile ultrason cihazında görüntüleyebilir. Bu işlem ağrısızdır ve genellikle 10-15 dakika sürer.

Tedavi

Varis tedavisinden sonraki takip bakımının amacı, iyileşmeyi desteklemek, komplikasyonları önlemek ve yeni varislerin oluşmasını engellemektir. Doktorunuzun önerdiği tedavi planına uymak çok önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde kompresyon çorabı giyin.
• Gün içinde bacaklarınızı fırsat buldukça 15 dakika kalp seviyesinin üzerine kaldırın.
• Uzun süre ayakta kalmayın veya hareketsiz oturmayın; ara sıra kısa yürüyüşler yapın.
• Bacak cildinize iyi bakın; nemlendirin ve yaralanmalara karşı koruyun.
• Bol su için ve sağlıklı, dengeli beslenin.

Tıbbi tedaviler

Takipte gerek görülürse skleroterapi (damara enjeksiyon), lazer tedavisi veya damar içine uygulanan girişimsel yöntemler gibi seçenekler değerlendirilebilir. Bu işlemlerden hangisinin size uygun olduğuna doktorunuz karar verir. Tedavi sonrası bazı koruyucu ilaçlar doktorunuz tarafından önerilebilir; ancak bu ilaçları doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda, özellikle çok büyük veya ileri düzey varislerde ameliyat gerekebilir. Günümüzde modern girişimsel yöntemler sayesinde ameliyat ihtiyacı azalmıştır; karar damar cerrahisi uzmanı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Bacaklarınıza düzenli bakım yapın. Cildinizi kurutmayacak bir nemlendirici kullanabilirsiniz. Sıcak suyla uzun duşlardan kaçının; ısı damarları genişletebilir. Dar kıyafetler yerine rahat giysileri tercih edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftanın çoğu günü 30 dakika yürüyüş yapın.
• Otururken bacak bacak üstüne atmayın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek alın.
• Uzun yolculuklarda sık sık mola verip bacaklarınızı hareket ettirin.
• Kilo kontrolüne dikkat edin.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl) kabızlığı önler ve damarlara fazla baskı yapılmasını engeller. Yürüyüş, yüzme ve bisiklete binme gibi düzenli egzersizler bacak kan dolaşımını hızlandırır. Tuzlu ve işlenmiş gıdaları azaltın; bu, şişkinliği hafifletebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varis tedavisi sonrası bazı kişiler görünüm veya ağrı konusunda endişe yaşayabilir. Böyle hissediyorsanız yalnız değilsiniz. Bu duyguları ailenizle veya bir sağlık profesyoneliyle paylaşmak yardımcı olabilir.

Önleme

Varis oluşumunu tamamen önlemek her zaman mümkün değildir; ancak sağlıklı yaşam tarzı, düzenli egzersiz, kilo kontrolü ve bacakları sık sık hareket ettirmek riski önemli ölçüde azaltır.

Tarama programları

Varis için toplum taraması önerilmez; ancak belirtileriniz varsa veya ailenizde varis öyküsü mevcutsa düzenli damar kontrolü yaptırabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Derin ven trombozu: Bacakta pıhtı oluşması ve bu pıhtının akciğere gitmesi
• Venöz ülser: Bacakta iyileşmesi zor yaralar
• Varis kanaması: Damar yüzeyinin yırtılarak kanaması
• Kronik ağrı, şişlik ve cilt değişiklikleri

Uzun vadeli görünüm

Varis tedavisi ve düzenli takip ile hastaların büyük çoğunluğunda belirtiler kontrol altına alınır ve ciddi komplikasyonlar önlenebilir. Sağlıklı alışkanlıklarla varislerin tekrarlama riski de oldukça düşer. Umut verici bir süreçtir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.