Toplardamar Hastalığı Tanısı Sonrası

Genel Bakış

Toplardamarlar, kanı kalbinize geri taşıyan damarlardır. Toplardamar hastalığında bu damarların içindeki kapakçıklar düzgün çalışmaz ve kan bacaklarda birikir. Buna 'venöz yetmezlik' de denir. Varis, bu durumun en bilinen belirtisidir.

Evet, toplardamar yetmezliği oldukça yaygındır. Erişkinlerin yaklaşık dörtte birinde varis görülür.

Kadınlarda, orta ve ileri yaştaki kişilerde, hamilelik geçirmiş olanlarda ve uzun süre ayakta kalan meslek gruplarında daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağırlık, yorgunluk ve dolgunluk hissi
• Akşamları artan ayak ve bacak şişliği
• Deri yüzeyinde mavi-mor bükülmüş damarlar
• Bacaklarda kaşıntı ve huzursuzluk
• Geceleri bacak krampları

Nedenler

Ana nedenler

• Damar duvarının zayıflaması
• Damar içindeki kapakçıkların hasar görmesi
• Uzun süre hareketsiz kalmak veya aşırı ayakta durmak

Risk faktörleri

• Yaşın ilerlemesi
• Ailede varis veya toplardamar hastalığı öyküsü
• Fazla kilo veya obezite
• Hamilelik
• Uzun süre oturmak ya da ayakta kalmak
• Sigara içmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta ani şişlik ve ağrı
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• Bacak yarasında kanama

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacaklardaki şişlik ve ağırlık hissi günlük yaşamı etkiliyorsa
• Varisler belirginleşiyor ve sayıca artıyorsa
• Ciltte renk değişikliği veya kaşıntı başladıysa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve bacaklarınızı muayene eder. Şüphe varsa Doppler ultrason ile damar akışını ve kapakçık fonksiyonunu inceler.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Doppler ultrasonografi
• Gerekirse manyetik rezonans venografi (MRV)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve 15-30 dakika sürer. Ultrason sırasında damarlarınızın görüntüleri alınır; bu sırada soğuk jel uygulanabilir.

Tedavi

Tedavi; şikayetleri azaltmayı, damar hasarını yavaşlatmayı ve olası komplikasyonları önlemeyi hedefler. Tedavi planı hastanın durumuna göre kişiselleştirilir.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı günde birkaç kez 15-20 dakika kalp seviyesinin üzerine yükseltin.
• Uzun süre ayakta kalmaktan veya oturmaktan kaçının; her saat başı kısa yürüyüşler yapın.
• Doktorunuzun önerdiği varis çoraplarını düzenli kullanın.
• Bol su için ve tuz alımını azaltın.

Tıbbi tedaviler

Tıbbi tedavi seçenekleri arasında damar içine enjekte edilen skleroterapi, lazer veya radyofrekansla damar kapatma ve cerrahi müdahale bulunur. Bu yöntemler damarın işlevini ortadan kaldırır ve kan akışının sağlıklı damarlara yönlenmesini sağlar. Bazı durumlarda doktorunuzun önerdiği damar büzücü ilaçlar kullanılabilir; ancak ilaç seçimi ve kullanımı mutlaka doktor kontrolünde olmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri evrede cilt ülseri, şiddetli ağrı veya kanama varsa cerrahi düşünülebilir. Ameliyat genellikle lokal anestezi ile yapılır ve aynı gün eve dönülebilir.

Bu durumla yaşamak

Hastalıkla yaşamayı kolaylaştırmanın en iyi yolu bacak kaslarınızı düzenli çalıştırmak ve bacakların ödemli olduğu dönemlerde dinlenmektir. İş yerinizde oturuyorsanız, ayaklarınızı alt tabure ile yükseltin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapın (yürüyüş, bisiklet, yüzme).
• Kiloluysanız sağlıklı bir kiloya ulaşmaya çalışın.
• Sigara içiyorsanız bırakmanız için destek alın.
• Dar giysiler ve yüksek topuklu ayakkabılardan kaçının.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl) kabızlığı önleyerek karın içi basıncını azaltır. Tuzu azaltmak ödemi kontrol altına alır. Yüzme ve yürüyüş bacak kaslarını çalıştırarak toplardamarların kanı kalbe pompalamasına yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik damar hastalığı ağrı, kozmetik endişe ve hareket kısıtlılığı nedeniyle stres ve kaygı yaratabilir. Bu duyguları doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmanız faydalıdır.

Önleme

Toplardamar hastalığı tamamen önlenemeyebilir; ancak düzenli egzersiz, sağlıklı kilo ve hareketli yaşam ile risk azaltılabilir. Ailede bu hastalık varsa, erken muayene ile önlem alınabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Derin ven trombozu (bacakta pıhtı oluşumu)
• Cilt iltihabı ve bacak ülseri
• Varis damarından kanama
• Akciğer embolisi (pıhtının akciğere gitmesi)

Uzun vadeli görünüm

Zamanında tanı ve uygun tedavi ile çoğu kişi normal yaşamına devam eder. Şikayetler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve ciddi komplikasyonlar önlenebilir. Kendinize iyi bakmak, geleceğe güvenle bakmanızı sağlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.